Category Archives: Culture

Niks helpt

Gisteren voor het eerst een Filosofisch Café bijgewoond georganiseerd door de ISVW in Leusden en daar een interview van Marthe Kerkwijk met Denker des Vaderlands René ten Bos bijgewoond. Een belezen man, die René ten Bos, tijdens het interview strooide hij met citaten van filosofen en verwees hij naar tal van boeken die mij als beginnend filosoof een leeslijst van jaren zouden opleveren, geen beginnen aan!

Tijdens het interview stonden zijn gedachten over het ‘Antropoceen’ tijdperk centraal, de periode waarin we nu leven en die, volgens René ten Bos, wordt gekenmerkt door het feit dat de mens steeds meer in staat is zijn natuurlijke leefomgeving naar eigen goeddunken in te richten terwijl dit op termijn ongewenste gevolgen heeft voor ons klimaat.Dit leidt tot een fundamentele desoriëntatie: sinds een tijdje weten we heel goed wat er aan de hand is met onze aarde en wat op termijn de effecten maar zijn we niet in staat vanuit een gemeenschappelijk gedeeld algemeen belang dit om te zetten in concrete acties. In plaats daarvan stellen we normen vast voor de lange termijn (klimaatakkoord Parijs) en gaan we gewoon door onze leefomgeving vanuit het oogpunt van korte termijn behoeftebevrediging te vervuilen: ‘we dwalen zonder te weten wat we met de aarde aan het doen zijn’.

Dit probleem kan je volgens hem niet oplossen door het wijzigen van individueel gedrag. Als je voor jezelf beslist voortaan vegetarisch te gaan eten, niet meer te gaan vliegen en je dak vol te gooien met zonnepanelen draagt dat niets bij aan de oplossing. Individueel handelen heeft totaal geen impact op ons ecologisch systeem en de klimaatontwikkeling, niets helpt dus. Dat kan alleen maar als we fundamenteel anders gaan denken over de relatie tussen natuur en cultuur: deze staan niet los staan van elkaar, zoals veel filosofen denken, maar beïnvloeden elkaar wederzijds.

Ter illustratie kwam hij met de vraag wat je moet doen wanneer je in de natuur verdwaald bent, daar heeft hij uitgebreid onderzoek naar gedaan. De algemene opvatting daarover is dat je dan het beste in één rechte lijn kan blijven doorlopen, uit onderzoek blijkt echter dat dat niet de meest effectieve strategie is. Beter is het eerst onder een boom te gaan zitten en goed te observeren wat je ziet: waar staat de zon, uit welke hoek komt de wind, hoe gedragen vogels zich, zijn er aanwijzingen te vinden, wat een goede route zou kunnen zijn etc.… Culturen zoals bijvoorbeeld de Masai in Afrika staan veel dichter bij de natuur en kunnen zonder kompas of GPS systeem de weg feilloos vinden. Door alle technische hulpmiddelen die we tegenwoordig hebben zijn wij steeds verder van de natuur af gaan staan en zijn we hopeloos verloren als onze mobiele telefoon het plots niet meer doet. En deze fundamentele kloof tussen natuur en cultuur wordt steeds groter zodat het steeds moeilijker wordt dit probleem op te lossen.

Twee jaar geleden heb ik in Tanzania vanaf de veranda van mijn lodge een dag met een verrekijker (sic!) zitten kijken wat er zo allemaal voor mijn ogen gebeurde. Je kon van onze veranda heel ver kijken tot aan Lake Manyara op zo’n 1,5 uur lopen afstand. En er was veel te zien: vogels, luchten, bootjes, dieren, kudden, honden, motoren, geuren en niet te vergeten het licht dat elk moment van de dag weer anders was. Naast de lodge woonden een aantal Masai. Je kon ze ‘s morgens in kleine groepjes samen met hun honden naar het meer zien lopen waar hun kudden vroeg in de ochtend en zonder begeleiding naar toe waren gelopen om water te gaan drinken.

Aan het eind van de ochtend gingen de Masai op pad om ze op te halen, een dagelijks terugkerend patroon. Met mijn verrekijker kon ik ze goed volgen en elke keer als ik ze opzocht waren ze weer een stuk verder. Het grappige was dat ‘lopen’ bij de Masai niet echt lopen is zoals wij dat doen: in één rechte lijn van a naar b lopen. Soms liepen ze een stuk hard, dan stopten ze even, gingen ze zitten of uit elkaar, en daarna weer stoeiend en speels verder.

Aangekomen bij de kudde duurde het wel drie uur voor ze de kudde bij elkaar hadden gedreven en even lang om die kudde weer naast onze lodge te krijgen. Een ritueel dat zich al eeuwenlang dagelijks herhaalt en waar geen technische hulpmiddelen aan te pas komen en waar ik geboeid naar zat te kijken.  Tot ik op de veranda naast ons in ene een grote groene boomslang zag liggen en snel de bewakers via de mobilofoon, die we van hen hadden gekregen, oppiepte om de slang weg te jagen. Het bleek een behoorlijk gevaarlijke exemplaar te zijn.

Mooi dat er nog culturen als de Masai die zo dicht bij de natuur staan, dacht ik toen. Totdat ik vanmorgen in een column van Sheila Sitalsing in de Volkskrant las dat de Masai wel degelijk van deze tijd zijn. In de Financial Times heeft afgelopen weekend een artikel gestaan dat de Masai vijf jaar geleden een organisatie hebben opgericht, de ‘Masai Intelectual Property Initiative Trust’, om hun cultureel erfgoed te beschermen en hun recht te halen bij de commerciële exploitatie daarvan. Volgens het artikel zouden de Masai honderden miljoenen aan royalties kunnen opeisen van bedrijven als Louis Vuitton die al jaren roodgeruite Masai sjaals en dekens in hun collectie hebben (op bovenstaande foto, genomen bij Lake Manyara, ben ik overigens de tweede van links, het was erg gezellig daar!). Niets is dus wat het lijkt.

Wellicht een beetje pessimistisch verhaal van René ten Bos maar ik ben het met hem eens dat je beter een pessimist kan zijn die af en toe verbaasd constateert dat iets werkt dan een optimist die steeds opnieuw constateert dat de dingen niet blijken te werken zoals verwacht …

Digitale levenskunst

Twee van de begrippen die tijdens mijn studie ‘Praktische filosofie‘ centraal staan zijn de begrippen ‘praktische wijsheid’ en ‘levenskunst’.

De Grieken maakten een onderscheid tussen ‘phronèsis‘, praktische wijsheid of verstandigheid, en ‘epistèmè’, kennis. Praktische wijsheid heeft betrekking op concrete situaties en hoe een verstandig iemand het best kan handelen in een concrete situatie, wat kan je dan het beste doen? Om goed te kunnen inschatten wat je het best kunt doen in een gegeven situatie heb je twee dingen nodig: onderscheidingsvermogen en zelfkennis. Onderscheidingvermogen is het vermogen goed te kunnen waarnemen en zelfkennis het vermogen om goed te kunnen inschatten wat het best bij jou past wanneer je iets moet doen. Anders dan algemene kennis is praktische wijsheid direct toepasbaar voor ons en geeft aan hoe we alledaagse situaties  kunnen inschatten en hoe we concreet in zo’n situatie kunnen handelen.

Bij ‘levenskunst’, het woord zegt het al, staat de vraag centraal hoe te leven, hoe kijken we tegen het leven aan en hoe zetten we dat om in praktisch handelen, voor veel filosofen in de oudheid het hoofdthema. Een goed voorbeeld hiervan zijn de overpeinzingen (ook wel meditaties genoemd) van Marcus Aurelius, de laatste verlichte keizer in Rome, die regeerde van 161 tot 180 AC. Hij schreef deze overpeinzingen In het Grieks onder de titel ‘Ta eis heauton’, wat ‘Aan mijzelf’ betekent. Het opschrijven van deze overpeinzingen was voor hem een manier om tot zelfkennis te komen en een middel tot zelfverbetering. Zijn werk is nog steeds goed leesbaar en wordt veel geciteerd en is voor velen een gids geweest met voorschriften voor hun praktisch handelen.

De praktische filosofie heeft dus als doel dat de filosofie niet alleen een louter theoretische exercitie is, maar tot praktische richtlijnen leidt om een gewenste levenshouding te bereiken. Als je weet hoe te handelen in een bepaalde situatie brengt dit minder ‘gedoe’ met zich meebrengt zoals de filosoof René Gude vlak voor zijn overlijden stelde. Volgens mij zijn veel mensen daar wel weer aan toe: praktische leefregels die werken en die het leven zelf aangenamer maken en goed zijn voor je gemoedsrust…

Om dit te onderzoeken heb ik, gedachtig de overpeinzing van Marcus Aurelius hierboven, de afgelopen weken bij mijzelf een test gedaan, het is immers de bedoeling dat zo’n cursus ‘Praktische filosofie‘ bij de ISVW ook nog wat oplevert! Hierbij de resultaten van mijn bevindingen ten aanzien van een onderwerp waar ik al eerder op deze blog geschreven heb zonder met een oplossing te komen: ons excessieve gebruik van het internet en de negatieve gevolgen daarvan.

Concrete situatie:

We zitten allemaal te veel achter onze laptops en mobieltjes. Zo langzamerhand is iedereen er wel van overtuigd dat dat naast positieve ook veel negatieve gevolgen heeft en dat we daar als samenleving niet beter van worden. Zo leidt excessief internet gebruik tot verslaving, concentratieproblemen, slaapgebrek, eenzaamheid etc..

Onderscheidingsvermogen:

Zelfs Apple ziet dit nu als een probleem en zoekt de oplossing in nieuwe apps die de toegankelijkheid van het Internet qua inhoud en duur beperken. Dit gaat volgens mij echter niet werken omdat het gebruik van het internet met gedrag te maken heeft en het wijzigen van ingesleten gedrag is niet zo eenvoudig. Daarbij zou het kunnen helpen om een aantal simpele richtlijnen op te stellen om het online gedrag verbeteren en die als leidraad te nemen bij het Internet gebruik.

Zelfkennis:

  • Ook ik spendeer teveel tijd online met zaken die eigenlijk onzin zijn;
  • Daardoor blijft er minder tijd over voor zaken die meer relevant zijn;
  • Tevens erger me vaak als ik online ben aan de grote aandacht die politici en opiniemakers krijgen die er ongenuanceerde meningen op na houden;
  • Ook stoor me aan het gebrek aan wetenschappelijke en journalistieke kwaliteit van wat er allemaal op het internet gepubliceerd en gepost.

Praktisch handelen:

  • Ik heb alle meldingen op mijn mobiele telefoon uitgezet zodat er niet steeds iets knippert of bromt en mijn aandacht wordt afgeleid van wat ik op dat moment aan het doen ben;
  • Ik heb een flink aantal apps op mijn mobiele telefoon verwijderd die ik ook op mijn laptop staan (LinkedIn, Facebook, Twitter, Instagram), die bekijk ik daar wel als het mij uitkomt;
  • Ik gebruik mijn smart phone alleen nog maar voor telefoon, sms en WhatsApp;
  • Ik heb iedereen waar ik me aan erger wegens ongenuanceerde meningen uit mijn social media verwijderd;
  • Ik neem mijn smart phone niet altijd overal meer mee naar toe.

Gemoedsrust:

Ik kom weer toe aan de (papieren) krant en dat is eigenlijk toch wel met stip mijn meest betrouwbare nieuwsbron. Vaak kwam ik er de laatste tijd niet aan toe die echt goed te lezen en met een dagelijkse frequency van het nieuws heb je eigenlijk wel genoeg informatie om op de hoogte te blijven van wat er allemaal gebeurd. Sterker nog: daardoor krijg je meer achtergrond informatie en een betere filtering van het nieuws dan via social media en online nieuwsmedia. Met medelijden kijk ik nu naar al die mensen die de hele tijd naar hun mobieltje staren en geen aandacht hebben voor wat er om zich heen gebeurd en ik erger me veel minder dan vroeger aan ongenuanceerde meningen. Als bijproduct van het verminderen van mijn internetgebruik zijn de meeste talkshows op de televisie in ene minder interessant geworden omdat die vaak een verlengstuk zijn geworden van social media en vaak onderwerpen behandelen die op het internet hypen. Tevens levert de opschoning op mijn mobiele telefoon een langere gebruiksduur op omdat het verwijderen van apps en uitzetten van meldingen de performance sterk doet verbeteren.

De praktische filosofie kan dus helpen door nieuwe inzichten te geven die leiden tot praktische richtlijnen die het leven zelf aangenamer maken en goed zijn voor je welzijn en gemoedsrust.

Naast bovenstaande case zijn er natuurlijk veel meer van dit soort cases te bedenken die kunnen leiden tot praktische richtlijnen voor de moderne mens die in een snel veranderende wereld naar houvast zoekt. Bij deze een eerste opzetje, een start is gemaakt!

Aanvulling 11 januari 2018.

Kreeg de vraag binnen van Els Beijderwellen wat de vertaling is van de quote van Marcus Aurelius hierboven, leuke uitdaging! Eerst maar even door Google translate gehaald:

‘Laat het je constante methode zijn om te kijken naar het ontwerp van de acties van mensen en te zien waar ze zouden zijn, zo vaak als het praktisch uitvoerbaar is; en om deze gewoonte des te belangrijker te maken, oefen het eerst op jezelf.’

Beetje onduidelijk vertaling, die vertaalprogramma’s hebben zo hun beperkingen, dan maar zelf een poging waarbij ik de vrijheid heb genomen mijn eigen interpretatie erin te verwerken:

‘Onderzoek steeds opnieuw wat iemand zegt van plan te zijn te gaan doen en wat hij/zij feitelijk doet en doe dit zo vaak mogelijk; nog beter, onderzoek dit eerst bij jezelf.’

Socrates zei het al: probeer jezelf zo kort en bondig mogelijk uit te drukken! Als iemand een betere vertaling heeft hoor ik het graag…

Documenta 14 Kassel

Het moest er een keer van komen, samen met mijn lief een bezoek aan de Documenta in Kassel, de vijfjarige traditie een internationale moderne kunst tentoonstelling te organiseren onder leiding van steeds weer een andere samensteller van naam. Een mooi moment om de thermometer weer eens in al die kunst, verspreid over 35 lokaties in Kassel te steken en voor mezelf te bepalen of we als mensheid de goede kant opgaan of niet: kunst loopt immers voorop en na verloop van tijd volgt de massa.

Een bevriende kunstenares Els Beijderwellen heeft Kassel al eerder dit jaar bezocht en vertelde dat het kernwoord dit jaar ‘Engagement’ is in de zin van maatschappelijke betrokkenheid. Dat hoeft niet negatief te zijn, dacht ik toen, een beetje daarvan kunnen we momenteel wel gebruiken. Als reactie fabriceerde ze bovenstaand kunstwerk met de mooie titel ‘Dokumenta Kassel of Autowasstraat?’ wat een veelzeggende titel is en volgens haar een directe verwijzing naar het het bewustwordings proces rond de bootvluchteling problematiek in de traditie van Ai Weiwei. Zo’n openingsimpressie maakt een bezoek aan Kassel al eigenlijk overbodig.

Toch morgen vroeg maar in de auto naar Kassel kruipen, die net inderdaad door de wasstraat is gegaan in het kader van de jaarlijkse onderhoudsbeurt, dus met een frisse blik op pad!

Onderweg naar Kassel pikten we vlak over de grens twee Nederlands studentes op die aan het liften waren naar Dresden. Ze waren dolenthousiast over liften omdat ze onderweg zoveel leuke mensen tegenkwamen die ze anders nooit zouden zijn tegengekomen en daar hele leuke gesprekken mee hadden. Ik heb vroeger zelf veel gelift dus konden we mooie verhalen uitwisselen over onze ervaringen. Liften is blijkbaar weer in onder jongeren, eerder die week had ik nog een jonge Albanese student een lift naar Amsterdam gegeven en met hem gepraat over zijn lot helaas Albanees te zijn.

Ik vertelde ze over de Documenta en al snel ontspon zich een discussie over kunst en politiek engagement waarbij de dames stelden dan liften eigenlijk een performance kunst is en een teken van politiek engagement en dat onder jongeren dit weer erg hip is. De grote problemen van deze tijd zoals het milieu, de vluchtelingen politiek etc. vragen om politieke betrokkenheid en door te liften kan je op micro niveau internationaal je opvattingen uitventen. Toen ik vroeg of ze dan niet hun avonturen in de vorm van een blog of een vlog moesten gaan vastleggen reageerde ze afwijzend. Directe communicatie tussen mensen is het meest effectief en als je het gaat delen op sociale media gaan er andere zaken spelen waardoor de effectiviteit verloren gaat volgens de dames.

We eindigden de discussie dan ook met het gezamenlijk statement dat er voor mij maar één ding opzat en dat was dat ik zelf weer zou gaan liften om na al die jaren te ervaren hoe is het lifter te zijn in plaats van gastheer. Ga ik zeker doen, kijken of ik mijn oude record om binnen  24 uur aan het strand in van Nice te liggen kan verbeteren!

Aangekomen in Kassel aan de lunch en bij toeval zaten we naast een kunstenaar uit Potsdam, mijn eega, die naast hem zat, weet hoe hij heet. Hij kent Amersfoort goed omdat hij al ruim dertig jaar bevriend is met Armando en zijn werk ook verkoopt, en daardoor het Amersfoortse kunstwereld goed kent. Namedropping door mijn eega leverde veel gemeenschappelijke kennissen op. Eén van zijn beelden stond destijds in het Armando museum in Amersfoort toen het in de fik ging. In Kassel is hij gids voor een groep mensen uit Potsdam die hij in drie dagen de Documenta laat zien, aardige mensen die Postdammers, ik ben er vorig jaar zelf nog geweest om Sans Souci te bezoeken, Potsdam is een beetje het Wassenaar van Berlijn, dat soort volk dus. Over de Documentaire waren de Postdammers wisselend, veel kunst sprak ze niet echt aan maar ze waren wel blij snel overal naar binnen te kunnen omdat ze er als groep zijn, dat scheelde een hoop wachten voor ze. De meneer tegenover me had het meestal na 15 minuten wel gezien waardoor hij lekker op één van de vele terrassen kon gaan zitten, dat was overigens ook wel aan zijn uiterlijk te zien .

Inmiddels was het drie uur en hadden we nog niets van de Documenta gezien maar wel al een indruk over wat ons te wachten stond, morgen meer over de Documenta zelf!

En dan de Documenta editie 14 zelf, die het maken een bezoek aan Kassel zeker de moeite waard maakt. Eens in de vijf jaar krijgen honderden moderne kunstenaars van over de hele wereld drie maanden de kans hun werk aan het grote publiek te tonen en met een dagkaart kan je op de 34 lokaties op loopafstand van elkaar terecht. Als je er voor open staat kom je interessante kunst tegen maar even interessant is het andere bezoekers tegen te komen al wandelend van lokatie naar lokatie en tussendoor uitrustend op één van de vele terrassen; de interactie tussen de kijker en het kunstwerk is soms interessanter dan het kunstwerk zelf en daar dan over met elkaar in gesprek gaan nog leuker en leerzamer: zonder publiek vertegenwoordigd een kunstwerk geen waarde. Dat het dit weekend mooi weer was hielp daarbij natuurlijk enorm en heeft ons een mooi weekend bezorgd.

En dan de kunst zelf, nogal wisselend van kwaliteit per lokatie, het mooist en interessants vonden we de Neue Neue Galerie vanwege het gebouw en de kunst die daar hing omdat je daar van verrassing naar verrassing liep in tegenstelling tot een aantal andere lokaties waar je echt je best moest doen iets leuks te vinden tussen al die moderne kunst die lijkt op wat curatoren onder moderne kunst verstaan en dus de zoveelste variant op bestaande moderne kunst zijn. Het is ook niet makkelijk om iets nieuws te bedenken omdat qua vorm en inhoud al zo verschrikkelijk veel gedaan is door anderen.

Thema dit jaar zijn de verhalen van vluchtelingen en migranten die een rode draad door het oerwoud van kunst vormen en ik moet zeggen dat de harde confronterende werkelijkheid van en aantal werken je even van je stuk brengt als je zo’n werk plots tussen de andere werken ontdekt. Hier een paar werken die mij raakten:

In dezelfde traditie hieronder een werk van Piotr Uklański, zijn oorspronkelijke fotoserie ‘Untitled (The Nazis) veroorzaakte in 1998 tijdens een tentoonstelling in de The Photographers Gallery een storm van protest. Op dit oorspronkelijke werk is alleen de foto van Hitler echt, de anderen foto’s zijn van acteurs die in films nazi spelen, je kijkt dus niet naar de realiteit van echte nazi’s, maar vanuit het perspectief van cineasten, hoe de nazi’s er volgens hen uitzien. In 2000 werd dit werk door Uklański, als vorm van protest tegen de protesten, in de vorm van een performance in de Zacheta Gallery in Warschau vernietigd.

Een nieuwe versie van dit werk is nu te zien in de Alte Neue Galerie waarbij Uklański nu ook echte portretten aan het werk heeft toegevoegd dus het is aan de kijker te raden wie echt en wie acteur is. Allemaal harde realistische strak kijkende nazi koppen, eens de helden van het Derde Rijk met Adlof Hitler in het midden weliswaar met een kruis over zijn portret. In boekvorm zag ik deze portretten in de Documentaire boekhandel liggen.

Dit kunstwerk is een van de topstukken van de Documenta, roept bij bezoekers, gezien het aantal mensen dat er naar keek, veel emoties op. Ik schrok toen ik de wand vol foto’s zag, ik kende de kunstenaar, zijn werk en de achtergrond van dit werk niet en reageerde dus direct op de foto’s die me in verwarring brachten omdat de intentie mij niet meteen duidelijk werd maar ook omdat ik de reacties van het publiek niet begreep. Die waren zeer geïnteresseerd in het werk, sommigen zelfs uitgelaten en vrolijk en anderen wilden er lachend mee op de foto. Ik begreep daar niks van ook omdat ik zo’n reactie niet verwacht had bij dit in kunst geïnteresseerde, overwegend Duitse publiek.

Pas toen ik thuis de kunstenaar en zijn werk opzocht op het Internet kwam ik meer over beide te weten en veranderde mijn perspectief. Ik had tijdens het kijken naar de foto’s niet naar de begeleidende tekst gekeken en me meer gefocust op de andere bezoekers die dat wel deden en daarop reageerden. Ik wist toen nog niet dat er ook foto’s van acteurs tussen zaten en dat verklaart waarschijnlijk de reactie van de andere bezoekers die een aantal daarvan wel herkenden. Door deze toevoeging veranderde zijn werk van een collage van nazi acteurs naar een zoekplaatje ‘Wie is de echte nazi?’, vandaar het kruis over Hitler.

Interessante kunstenaar die Piotr Uklański, in kende hem niet maar ga hem zeker volgen. Bij de andere werken hierboven is de intentie meteen duidelijk maar hier veranderd je perspectief als je meer over te weten komt, het vraagt dus een inspanning van de kijker het werk te doorgronden. Waarschijnlijk kenden vele bezoekers dit werk al en hadden ze hun huiswerk vooraf goed gedaan en niet achteraf zoals ik, typisch gevalletje van Duitse ‘Gründlichkeit’! Mijn dogma dat goede kunst voor zich moet spreken en geen audio tour nodig heeft gaat dus niet altijd op…

De Documenta 14 is nog tot 17 september te bezoeken dus grijp je kans nu het nog kan, ik raad je dan we aan je er van te voren goed in te verdiepen! Documenta 15 ga ik over vijf jaar zeker weer bezoeken hoewel ik er dan niet onderuit zal kunnen komen te gaan liften…

Mijn Butler

‘Wat ben je aan het doen’ vraagt mijn butler als ik ‘s morgens wakker word. Voordat ik daarover kan nadenken komt er een melding binnen: ‘Peter de Waal is vandaag jarig’. Snel feliciteer ik hem en terwijl ik dat aan het doen ben komt er een bericht binnen dat er is naast hem nog vijf anderen jarig zijn die ik alleen beroepsmatig ken. Ik heb met deze personen in het verleden samengewerkt en weet niet eens of  ze getrouwd zijn laat staan wanneer ze jarig zijn! Ik geef aan mijn butler dan ook door dat ik deze berichten over hun verjaardag niet meer wil ontvangen.

Mijn butler meldt me dat er een berichtje van de politie in mijn inbox staat dat er vlak bij twee inbraken zijn geweest, ik herken geen van de daders op de meegezonden video’s van de bewakingscamera’s. Mijn eigen bewakingssysteem meldt dat een sportauto met een voor mijn buurt onbekend kenteken voor mijn deur aan de overkant van de straat heeft gestaan vanaf circa middernacht tot half zes: het zal wel weer een date zijn van onze onlangs gescheiden buurvrouw…

Mijn alarm gaat af met de ringtone ‘Tomorrow’ om mij eraan herinnerend dat ik op moet staan en mijn butler vertelt me dat ik om 9:00 mijn eerste afspraak heb. Eerst nog even mijn nieuwsdashboard bekijken of er nog iets spannends gebeurd is! Nee helaas, de meeste rampen spelen zich ver weg af en vandaag gelukkig (nog) geen Breaking News, in Nederland nog geen nieuw kabinet maar wellicht is dat maar beter ook… Positief is dat er voor het weekend mooi weer wordt voorspeld en ik reserveer dan ook meteen een tafeltje op het terras bij restaurant ‘De Gezelligheid’, een top lokatie op fietsafstand van mijn huis!

Na het douchen aan de slag achter mijn laptop, eerst maar eens mijn berichten wegwerken en inloggen op mijn werkomgeving. Op mijn dashboard zie ik dat gisteren redelijk wat bots mijn profiel bezocht hebben en dat ik voor vandaag zo’n vijf uur werk in de pocket heb en nog leuke opdrachten ook! Tevens een nieuwe opdracht toegewezen gekregen voor een online marktonderzoek waar ik een paar dagen aan kan besteden. Van de drie inschrijvers op deze klus heeft het matching algoritme mij geselecteerd! Ik vraag mijn butler de opdrachten bevestigen en de opdracht in mijn agenda in te plannen.

Om negen uur start mijn chat met mij health bot. Ik schrik me te pletter als mijn gezondheid profiel op het aanlegscherm veel rood laat zien. Mijn health bot spreekt me vermanend toe: ‘Je hebt de afgelopen dag te weinig beweging gehad en teveel calorieën tot je genomen waardoor je risicoprofiel naar de code oranje is veranderd. Daar moet je wat aan doen! Waarom heb je niet de fiets genomen gisteren toen je naar de stad ging? We maken ons zorgen!’ ‘Heb je dat gezeur weer’, denk ik. ‘Je meeste health indicatoren zien er goed uit dus dit heeft alles met je gedrag te maken Gerard, je heb net weer bij ‘De Gezelligheid’ een tafeltje geboekt en ik zie geen afspraken bij de sportschool staan…’, zegt de health bot ‘Plan wat beweging in je agenda en zorg dat je de komende dagen gezond eet. Doe je dat niet dan zal ik dit helaas bij je verzekeraar moeten melden’. Ik bedank haar en verbreek de verbinding, altijd dat zelfde gezeur, toch maar weer wat gaan meer bewegen anders gaat het me geld kosten, ook het  algoritme van mijn opdrachten matching site houdt rekening mijn mijn gezondheidsprofiel.

Terwijl ik met mijn health bot bezig was zie ik een melding binnenkomen dat Paula, Anita & Oscar vlak bij mijn huis hadden ingelogd bij de local Seats2Meet. Ik had wel het plan daar te gaan werken maar nu Oscar daar ook zit besluit ik toch maar thuis te blijven werken, Oscar is een verschrikkelijke zeur die je continu van je werk houdt, jammer want Paula en Anita zijn wel OK. Ik nodig hen beide dan ook uit voor lunch tussen de middag. Hun antwoord is helaas negatief, ze hebben het te druk. Dan toch maar naar de sportschool besluit ik, ik laat mijn butler een afspraak plannen voor tussen de middag.

Rond de middag neem ik de auto naar mijn sportschool en word ik welkom geheten door mijn trainer bot als ik binnen kom. ‘Welkom Gerard, dat is lang geleden! We ontvingen vanmorgen nieuwe instructies van uw heath bot en wensen je veel succes met het nieuwe instructie progamma!’ Op het schema zie ik dat ik de komende 40 minuten flink aan de slag moet. Zoals te verwachten score ik op alle apparaten onder niveau terwijl ik me behoorlijk inspan en me kapot zweet. Halverwege ben ik het zat en breek ik het programma af en verlaat de sportschool om buiten op mijn gemak in het bos te gaan hardlopen. Voor het eerst die dag ontspan ik me en geniet ik van de natuur en het mooie weer buiten.

Na een kwartier duikt er plots een drone boven me op. ‘Meneer Geerlings, hier spreekt uw butler, ik was u kwijt en dachten dat er iets met u aan de hand was,. Volgens ons is uw hartslag te hoog, we maken ons zorgen! Uw auto staat hier inmiddels vlakbij zodat ik u veilig naar huis kan brengen!’. Ik pak een steen en gooi die naar de drone die daarop neerstort. In de verte hoor ik al snel het gebrom van andere drones die op me afkomen, dit vinden ze niet leuk…’

Blauw Bloed

O ja, wat ik vergeten te vertellen was. Vorige week liep ik door de Kalverstraat op weg naar een afspraak met ex-collega’s toen ik mij plots herinnerde dat we afgesproken hadden dat ik cake mee zou nemen. Bij de eerste bakker die ik tegenkwam liep ik naar binnen en vroeg ik de bakker om een cake en of zij die voor mij in twaalf plakjes wilde snijden. Ze begon de cake aan te snijden en na tien plakken bleek dat er voor de laatste twee nog maar weinig over was. Daar baalde ik van en vroeg haar om twee extra plakken van gelijke grootte. ‘Dat kan maar dan moet u wel een tweede cake betalen’ zei ze toen. ‘Maar waarom snijdt U de cake niet eerst in twee, daarna elk stuk weer in twee en uiteindelijk elk stuk in drie? Dan krijg je toch een gelijke verdeling?’ reageerde ik. Kwaad reageerde ze ‘Ik ben een bakker en geen beëdigd cakesnijder!’ Protesterend ging ik akkoord en at de restanten van de cake zelf maar op, zonde om weg te gooien!

In het chique hotel waar we hadden afgesproken was een groot restaurant met meerdere verdiepingen en ik liep snel de verdiepingen langs op zoek naar mijn ex-collega’s. Na zo’n dertien verdiepingen zag ik op een soort verhoging mijn ex-collega’s zitten. ‘He Gerard, we zitten hier!’ hoorde ik Arnon roepen, ’daar rechts kan je het podium op!’. Ik liep naar rechts en op de verhoging van ongeveer 70 centimeter zat een portier achter een bureau de krant te lezen. Toen ik hem vragend aankeek zei hij: “Dat is dan twee gulden!”. ‘Maar ik heb hier afgesproken!’ riep ik, ‘Daar zitten mijn collega’s!’. ‘Dit zijn de regels van Grand Hotel Royal’, zei de portier die gewoon doorging de krant te lezen… Zuchtend legde ik de twee gulden neer en bleef wachten op wat er komen ging. Na enige tijd zei de portier: ‘U mag nu het podium op hoor!’. ‘Kunt u me niet optillen meneer, ik heb immers betaald en dan mag je toch ook een inspanning van uw kant verwachten?’ reageerde ik.

Plots werd ik wakker en hoorde ik beneden het vertrouwde geluid van ‘Blauw Bloed’ op de TV waar mijn vrouw elke zondagmorgen vroeg stiekem naar kijkt…

Geïnspireerd door Etgar Keret.

Where is the Brexit Business Case?

Next week on June 8th there will be new elections in the UK and after this the negotiations around the Brexit between Britain and the EU will start. Michel Barnier, EU’s chief negotiator, has planned these negotiations to start on June 19th but who he will negotiate from te UK side is of course depending on the outcome of the elections.

Theresa May notified the European council of the UK’s decision to leave the EU on 29 March this year, nine months after last years June referendum. According to the Lisbon treaty the withdrawal negotiations as allowed under article 50 need to be finished within two years so the end date is set on March 30th 2019 (unless all parties agree on an extended deadline…). And after this day the actual transition will start and this will probably also take time, this whole Brexit programma will probably dominate the EU agenda for the coming years.

So although te UK had already nine months to prepare before the negotiation phase started, 10 weeks have passed since without any formal or informal negotiations. And with the elections next week even more uncertainty is created because we don’t know who we will need to negotiate with from the UK side after the elections: the latest polls show the conservatives are losing their majority so Theresa May did not get the clear victory she expected from the elections. And when Labour takes over government together with the SNP the whole negotiation process will at least delay and probably soften the negotiations.

With the Brexit negotiations a long and complex negotiation process will start which has never been done before in the history of the EU and with an uncertain outcome, a complex landscape of stakeholders within both the EU as the UK and a rapidly changing political and economical environment.

As a first step the European Council agreed on a set of principles outlined as follow:

“In these negotiations the Union will act as one. It will be constructive throughout and will strive to find an agreement. This is in the best interest of both sides. The Union will work hard to achieve that outcome, but it will prepare itself to be able to handle the situation also if the negotiations were to fail. These guidelines define the framework for negotiations under Article 50 TEU and set out the overall positions and principles that the Union will pursue throughout the negotiation. The European Council will remain permanently seized of the matter, and will update these guidelines in the course of the negotiations as necessary.”

So a fixed end date but not fixed if all agree, basic principles which can be changed along the way and  even fall back scenario in case the negotiations are not successful: from a programme management perspective and change management perspective a big challenge with a lot of risks involved and all indicators for a potential failure most visible in the objective to ge an agreement  in the best interest of both sides.

You can compare the Brexit negotiations with a divorce, key with a divorce is that both parties are saying farewell to the former situation when they were living together  ‘in the best interest of both sides’ and want to establish a new situation where after the divorce you want to take care of your own interest. And as we all know a divorce can become very nasty and give a fight around parenthood and the distribution of material and immaterial assets and pensions: in the end both parties involved will have to pay a price. And just like after a divorce it is also valid for the Brexit: how can the EU and UK separate from each other and share the pain? In this process it is not about who will win but how both parties can quickly come to an agreement and sign the divorce papers, the longer this process will take the more damage will be done on the relationship. After the divorce it will take time to heal and buildup a new relationship: when the settlement of the divorce was not fair this will be more difficult.

So I think it would be best to come to an agreement as quickly as possible and already start with the implementation with parts of the agreements once decided on. It would have helped if EU had already come up with a more detailed plan how they would like to manage the Brexit and the future relationship with the UK including the different possible transition scenario’s, their costs and benefits and a roadmap for the transition. Just like a normal government programme is broken into projects and is based on a proper business case as described in the Prince2 project management methodology especially developed for UK government. This would also be fair for the UK voters because next week they will not know what the objectives and strategies of the political parties will be during the negotiations and will be giving a blanco cheque to the new UK Government next week to do what they think is best.

The Brexit is not about negotiating a contract between two companies who will profit most from the contract but it’s about countries with a long history of working together and establishing great things and need start connecting again and work together as soon as possible!

And as a European not having much influence on this whole negotiation process (we were not asked what we want) and not having elected the current EU leadership directly maybe EU leadership could take the criticism of the UK serious and transform the EU into a more democratic European Union and take out regulation that does not make sense and decrease overhead so we can also benefit from the Brexit business case.

Update June 9th 2017 4:00

Theresa May has lost the elections because she did not get the majority of seats in parlement which will make it difficult for the UK to start the Brexit negotiation process June 19th as planned. When Theresa May should decide to resign as MP, and already members of the conservatives are asking for this, someone else needs to take over: this will have impact on the UK negotiation team and it will take time before this team can operate effectively. This will delay the negotiations significant and weaken UK’s position. The winner of this UK elections is the EU who is now confronted with a divided UK without a strong leader and without a clear strategy.

Update June 19th 2017 20:00

Belgium EU Brexit

Today finally the negotiations started with a UK negotiation team presenting a divided country after the disappointing elections for the tories, the terror attacks and the Grenfell towers fire. The UK government is under a lot of pressure form inside and outside and that is not a good starting point for the negotiations. We will se how this will further develop the coming months…

Looking at above picture of the teams sitting together for the first time I noticed:

  1. It looks like there is no (independent) chair for the meeting;
  2. The delegations are too big, both teams consist of ten people, too much for running an effective meeting;
  3. The two parties are sitting opposite each other with a lot of distance in between, a smaller table could create a more informal atmosphere;
  4. There are a lot of microphones and screens in the middle, probably all what’s said is translated and recorded,  this will not help making creative solutions..

Let’s see how this will work out in time!

 

Vrede

Vanmorgen stond er een aardig stukje in de Volkskrant over een wedstrijd uitgeschreven door het Duitse Museum Schirn Kunsthalle waarin kunstenaars en ontwerpers worden opgeroepen een nieuw symbool voor de vrede te ontwerpen, inzenden kan nog tot 1 juli…

“We willen onderzoeken hoe vrede eigenlijk werkt”, aldus Philipp Demandt, directeur van dit museum. Een terechte vraag terwijl wereldwijd er veel turbulentie is en de kans op oorlog groter is dan die decennia geweest is. De wereld is veranderd. De Oost – West tegenstelling is getransformeerd naar een strijd tussen de ‘have’s’ en de ‘have-not’s’ en oligarchen met meer focus op hun eigen economische belangen maken de dienst uit en worden zelfs democratisch gekozen. En godsdienst speelt plots weer een belangrijke rol terwijl we dachten dat diens invloed zolangzamerhand aan het verdwijnen was.

Als je het over vrede hebt heb je het eigenlijk over de vraag hoe we samen kunnen leven zonder dat we elkaar om de oren gaan slaan. Blijkbaar voldoen de universele waarden van vrijheid, gelijkheid en broederschap niet meer en lukt het ons niet nieuwe te formuleren. En dat gaat ook nog wel even duren want in tijden van turbulentie moet er eerst strijd gevoerd worden voor er een nieuw evenwicht kan worden gevonden op basis waarvan mensen weer vredig kunnen samenleven. Helaas. Ik zou daarom de datum van 1 juli maar even opschorten Philip Demandt, vrede is nu eenmaal een werkwoord, dus aan de slag allemaal!

Het Russische Ereveld bij Kamp Amersfoort

Vanmorgen bij zonsopgang bij de herdenkingsceremonie bij het Russisch Ereveld in Amersfoort geweest ter nagedachtenis van de executie van 77 Sovjetsoldaten die precies 75 jaar geleden achter Kamp Amersfoort werden gefusilleerd; het was de op een na grootste executie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op het Russisch Ereveld, naast de begraafplaats de Rusthof in Amersfoort, liggen in totaal 865 oorlogsslachtoffers uit de voormalige Sovjet-Unie begraven. In Kamp Amersfoort zelf kwamen alle 101 soldaten om die daar door de Duitsers gevangen werden gezet waarvan 77 door executie op 9 april bij zonsopgang precies 75 jaar geleden vlak bij Kamp Amersfoort. De overige 691  Sovjetsoldaten werden eerst in Margraten begraven maar werden in 1948 op verzoek van de Amerikanen verplaatst naar Amersfoort waar dus nu alle in Nederland omgekomen Sovjetsoldaten liggen. De Russische ambassadeur en vertegenwoordigers van het Russische leger waren vanmorgen dan ook bij de herdenking aanwezig.

Ik woon vlak bij de Rusthof in Amersfoort en ben vaak langs dit gedeelte van de begraafplaats gelopen zonder te beseffen wie daar nu eigenlijk liggen. Ook ben ik wel eens bij toeval langs het Russische monument vlak bij Kamp Amersfoort gelopen midden in het bos op een afgelegen plek waar vanmorgen de herdenking plaats vond. Het is aan Amersfoortse journalist Remco Reiding te danken dat er nu weer belangstelling is voor deze begraafplaats. Remco heeft veel onderzoek gedaan naar de Sovjetsoldaten en door zijn inspanningen zijn er al veel familieleden van de soldaten opgespoord die eindelijk weten waar hun zonen liggen. Een aantal van hen heeft zelfs de begraafplaats in Amersfoort kunnen bezoeken. Naar aanleiding van zijn journalistiek werk is De Stichting Russisch Ereveld opgericht, een non-profitorganisatie die beoogt nabestaanden te informeren, grafbezoek te organiseren en de herinnering aan de soldaten levend te houden.

Mijn vader had een broer die in de Tweede Wereldoorlog in Duitsland tewerkgesteld werd en die na de oorlog lang onvindbaar is geweest. In zijn archief vond ik later veel correspondentie hierover en het heeft jaren geduurd voordat hij van het Rode Kruis bericht kreeg dat mijn oom vanwege gezondheidsproblemen op 24 jarige leeftijd in Duitsland in een ziekenhuis in Sankt Blasien is overleden. Nog steeds wordt er veel onderzoek gedaan door het Rode Kruis en niet alleen naar de vermisten van de Tweede Wereld Oorlog. De vele vluchtelingen die er nu zijn willen ook weten wat er met hun familie gebeurd is en we kunnen er zeker van zijn dat er nog veel werk te doen is om mensen op te sporen, denk bijvoorbeeld aan de situatie in Syrië en vele andere oorlogsgebieden die er momenteel zijn in de wereld.

De 101 Russische soldaten die in Amersfoort begraven zijn hadden minder geluk, ondanks onderzoek is van niemand familie terug gevonden. Een triest lot voor deze soldaten die door de Duitsers schandalig behandeld zijn en onder erbarmelijke omstandigheden als vee werden vervoerd en in kamp Amersfoort moesten leven. 24 soldaten zijn in kamp Amersfoort zelf overleden en de overige 77 werden dus exact 75 jaar geleden bij zonsopgang in groepjes van vier in de bossen van Leusden geëxecuteerd. Goed dat er een stichting Russische Erevelden is en zovelen vanmorgen de moeite hebben genomen aan deze herdenking mee te doen bij Kamp Amersfoort.

‘Finally British Again’, a Brexit Comedy!

Script: Finally British Again

Gerard Geerlings april 1st 2017 – Inspired by ‘Dad’s Army’ and ‘Fawlty Towers” and ‘House of Cards’.

Summary: In Brussels a team of the EU and one of the UK is negotiating the terms and conditions around the Brexit, they are already busy for more than a year without much progress. ‘Finally British Again (FBA)’ reports weekly on what’s going on on the main negotiations table and give insight in the political intriques which go on in Brussels, London, Paris, Berlin, Edinburg, etc… Main characters: chair of the negotiation team, the chairs of the EU en UK team, Theresa May, Boris Johnson, Angela Merkel, Jean-Claude Juncker, Federica Mogherini, Donald Task, Donald Trump…

Baseline: It’s should be a comedy in the best British tradition and close to reality so if possible recorded on a weekly schedule!

Background: The key negotiations take place in a luxurious Hotel in the center of Brussels under the responsibility of a central transition team called the Brexit Oversight Committee (BOC) but mostly named ‘Oversight’ which consists of 3 persons of the UK, 3 from Europe and an ‘independent’ chair Federica Mogherini which was agreed on after months of negotiation. This team is supported by a lot of working groups with delegations of all EU countries: a complex bureaucratic organisation where hundreds of people are working 24/7 and nobody knows exactly who is responsible for what and is still constantly growing because when a problem comes up and no decision can be made a new commission is installed by the ‘Oversight’.

Suggestion for actors: Chair Brexit Oversight Committee (BOC):  John Cleese, Theresa May: Anne Robinson, chair EU delegation: Federica Mogherini: Sidse Babett Knudsen, Boris Johnson: Daffyd Thomas, Dutch journalist Joris Luyendijk: Joris Luyendijk…

Locations: the main negotiation room with a oval table called The Mess, the big EU Brexit Office where nobody knows who is doing what and everybody speaks a different language (and is called Babylon), The British Embassy from where the UK delegation works, The Pub where the delegations meet after work, nr10 Downing Street, the train from Brussels to Straatsburg..

The objective of the main negotiation team is to:

  1. Take care the transition goes as planned  as agreed in the Transition Plan and
  2. Decide on issues which could not be agreed on in the working groups and
  3. Make proposals to adjust the transition plan when needed for the EU and UK government.

Draft content first 10 episodes:

Episode 1: The Table: on who to chair the meetings, where to negotiate, in which language and how to decide on the agenda. Because of IT security problems they decide no to use the internet but typewriters…

Episode 2: The Press: the EU wants to negotiate in the open while the UK wants to keep meeting private and only report monthly on the progress. Finally they decide on a weekly press conference by both parties on a common agreed message to be prepared by a new press committee.

Episode 3: The Irish Boarder; the negotiation team decides to start with this issue and cannot come with a solution everybody agrees on so they decide to implement a new workgroup and after some discussions it become 3 workgroups: a legal, economic and one for boarder protection one, which soon became known as The Wall Committee.

Episode 4: The Boris Complot: although Boris Johnson has no formal role in the negotiations he has a lot of influence on the EU negotiations team and both a line with the chair as with Donald Trump… A journalist makes this public.

Episode 5: Fish & Whisky: The UK wants ‘Whiskey’ to be a brand which only can be used by the UK and and abandon EU fishing ships from their territory, no Whiskey deal is made but on fish they agree on a five year transition plan which gets a lot of media attention.

Episode 6: The UK EU pensions: The EU has decided that the UK should pay for the pensions for the EU staff who worked for the EU in the past. When the budget needed for this and the salaries become public two members of the negotiation team are involved, they need to resign..

Episode 7: Budget Problems: The budget if the Brexit transition itself is already overspend on the side of the EU while the UK is doing fine and for some teams even uses sponsors who advertise with this in the media. The European parlement want this is stopped but they can’t find a legal basis for this.

Episode 8: Gibraltar: Since the start of the negotiations there have been issues regarding Gibraltar which the UK does not want to leave and to put pressure on the negotiations the UK decided to close the borders. With plains they need to deliver goods to Gibraltar and after some time the citizens of Gibraltar want to leave the UK and join Spain.

Episode 9: Leaving London: Banks and headquarters of multinationals with a headquarter in London are leaving London on a massive scale. By lowering taxes and giving working visa for staff the UK wants to stop this while the transition plan agreed they would not do this while still negotiating..

Episode 10: The Scottish: Have closed a trade deal with Trump without knowledge of the UK en EU and communicate they are negotiating with Ireland and the Netherlands.

Every episode ends with to delegates talking and joking in the train from Brussels to Straatsburg (or London or Berlin), the UK delegate drinking gin tonic and the EU one drinking German beer while the Dutch journalist Joris Luyendijk is listening secretly to them in the back of the train…

Let me know if you have any suggestions for improvement or want to become part of the writers team. Netflix, HBO and the BBC are invited to tender for the production rights.

(c) Gerard Geerlings 2017 – www.gerardgeerlings.nl

With the help of Andy Evers @londonandy !

Fotografie en Privacy

Recent een paar keer trammelant gehad nadat ik in het openbaar een foto had gemaakt. Zo stond ik een tijdje geleden in een provinciestad een foto te maken van een historisch gebouw en op de voorgrond stond een man met een ijscokar die kwaad naar me toe kwam nadat ik een foto had gemaakt: hij wilde dat ik de gemaakte foto onmiddelijk uit mijn camera zou verwijderen.

En vanmorgen hetzelfde verhaal bij de Starbucks op Station Sloterdijk alwaar het personeel bezwaar maakte tegen het feit dat ik een foto maakte waarop ook personeel van de Starbucks te zien zou zijn. Toen ik hen vroeg waar stond dat je geen foto’s mocht maken werd mij verwezen naar een verbod op fotografie door de NS voor het hele station, dus ook in de Starbucks die haar ruimte van de NS huurt.

Ik heb dit natuurlijk niet gedaan, we leven immers in een vrij land en mensen verbieden in het openbaar foto’s te maken doen ze maar in dictaturen en ondemocratisch landen. Ik was niet bezig een portret  van iemand te maken maar een foto van het interieur van de Starbucks. En op de Starbucks en  het station zelf stond bij de ingang geen enkele vermelding dat je niet mag fotograferen. Wel het tegenovergestelde: de NS houdt cameratoezicht in de treinen ‘Voor onze eigen veiligheid’. Op de site van Starbucks is daarover overigens niets te vinden terwijl op de site van de NS duidelijk omschreven staat:

In een tijd dat iedereen met een smartphone rondloopt lijkt het me erg moeilijk fotograferen te verbieden, je weet immers niet wat iemand precies met zijn telefoon aan het doen is, hij kan ook bezig zijn met een selfie… Internet is tegenwoordig overal en er worden enorme hoeveelheden foto’s en video’s gemaakt dus hoe wil je dat nu gaan verbieden? Overigens organiseert Starbucks zelf een selfie wedstrijd dus waar hebben we het eigenlijk over?

Je kan toch niet elke keer als je een foto maakt in het publieke domein aan iedereen die er toevallig voorloopt van te voren of achteraf om toestemming gaan vragen? Dat is anders als het om commerciële doeleinden gaat of het bijvoorbeeld gaat om een een interview voor een omroep, dan hoor je je te houden aan de regels van die beroepsgroep. Nog een aantal sites bezocht over de regelgeving hieromtrent maar die komen allemaal met deze conclusie:

Ik heb dit de laatste tijd een paar keer meegemaakt en dat is best vreemd, denk dat dit te maken heeft met het snel veranderende sociale klimaat in Nederland waarin mensen steeds sneller geïrriteerd zijn en zich behoorlijk kunnen opwinden over van alles en nog wat zoals je bijvoorbeeld ook goed kan zien in het verkeer en bij programma’s als ‘de Rijdende Rechter’. Een kleine ergenis die vroeger door mensen onderling opgelost werd kan tegenwoordig snel escaleren en iets groots worden…

Dit vandaag met mijn studenten besproken en zij kwamen met de suggestie dat het wellicht ook aan mijzelf kan liggen: zouden de dames en heren bij de Starbucks in mij wellicht een belastinginspecteur of sociaal rechercheur hebben vermoed? Verklaart dat wellicht hun opwinding? Qua uiterlijk plaatsen ze mij dus in de categorie dienstklopper, nog nooit aan deze carrière switch gedacht overigens…

Tja, heb ik ze toch wat geleerd tijdens al die lessen denk ik dan maar…