Category Archives: Event

Documenta 14 Kassel

Het moest er een keer van komen, samen met mijn lief een bezoek aan de Documenta in Kassel, de vijfjarige traditie een internationale moderne kunst tentoonstelling te organiseren onder leiding van steeds weer een andere samensteller van naam. Een mooi moment om de thermometer weer eens in al die kunst, verspreid over 35 lokaties in Kassel te steken en voor mezelf te bepalen of we als mensheid de goede kant opgaan of niet: kunst loopt immers voorop en na verloop van tijd volgt de massa.

Een bevriende kunstenares Els Beijderwellen heeft Kassel al eerder dit jaar bezocht en vertelde dat het kernwoord dit jaar ‘Engagement’ is in de zin van maatschappelijke betrokkenheid. Dat hoeft niet negatief te zijn, dacht ik toen, een beetje daarvan kunnen we momenteel wel gebruiken. Als reactie fabriceerde ze bovenstaand kunstwerk met de mooie titel ‘Dokumenta Kassel of Autowasstraat?’ wat een veelzeggende titel is en volgens haar een directe verwijzing naar het het bewustwordings proces rond de bootvluchteling problematiek in de traditie van Ai Weiwei. Zo’n openingsimpressie maakt een bezoek aan Kassel al eigenlijk overbodig.

Toch morgen vroeg maar in de auto naar Kassel kruipen, die net inderdaad door de wasstraat is gegaan in het kader van de jaarlijkse onderhoudsbeurt, dus met een frisse blik op pad!

Onderweg naar Kassel pikten we vlak over de grens twee Nederlands studentes op die aan het liften waren naar Dresden. Ze waren dolenthousiast over liften omdat ze onderweg zoveel leuke mensen tegenkwamen die ze anders nooit zouden zijn tegengekomen en daar hele leuke gesprekken mee hadden. Ik heb vroeger zelf veel gelift dus konden we mooie verhalen uitwisselen over onze ervaringen. Liften is blijkbaar weer in onder jongeren, eerder die week had ik nog een jonge Albanese student een lift naar Amsterdam gegeven en met hem gepraat over zijn lot helaas Albanees te zijn.

Ik vertelde ze over de Documenta en al snel ontspon zich een discussie over kunst en politiek engagement waarbij de dames stelden dan liften eigenlijk een performance kunst is en een teken van politiek engagement en dat onder jongeren dit weer erg hip is. De grote problemen van deze tijd zoals het milieu, de vluchtelingen politiek etc. vragen om politieke betrokkenheid en door te liften kan je op micro niveau internationaal je opvattingen uitventen. Toen ik vroeg of ze dan niet hun avonturen in de vorm van een blog of een vlog moesten gaan vastleggen reageerde ze afwijzend. Directe communicatie tussen mensen is het meest effectief en als je het gaat delen op sociale media gaan er andere zaken spelen waardoor de effectiviteit verloren gaat volgens de dames.

We eindigden de discussie dan ook met het gezamenlijk statement dat er voor mij maar één ding opzat en dat was dat ik zelf weer zou gaan liften om na al die jaren te ervaren hoe is het lifter te zijn in plaats van gastheer. Ga ik zeker doen, kijken of ik mijn oude record om binnen  24 uur aan het strand in van Nice te liggen kan verbeteren!

Aangekomen in Kassel aan de lunch en bij toeval zaten we naast een kunstenaar uit Potsdam, mijn eega, die naast hem zat, weet hoe hij heet. Hij kent Amersfoort goed omdat hij al ruim dertig jaar bevriend is met Armando en zijn werk ook verkoopt, en daardoor het Amersfoortse kunstwereld goed kent. Namedropping door mijn eega leverde veel gemeenschappelijke kennissen op. Eén van zijn beelden stond destijds in het Armando museum in Amersfoort toen het in de fik ging. In Kassel is hij gids voor een groep mensen uit Potsdam die hij in drie dagen de Documenta laat zien, aardige mensen die Postdammers, ik ben er vorig jaar zelf nog geweest om Sans Souci te bezoeken, Potsdam is een beetje het Wassenaar van Berlijn, dat soort volk dus. Over de Documentaire waren de Postdammers wisselend, veel kunst sprak ze niet echt aan maar ze waren wel blij snel overal naar binnen te kunnen omdat ze er als groep zijn, dat scheelde een hoop wachten voor ze. De meneer tegenover me had het meestal na 15 minuten wel gezien waardoor hij lekker op één van de vele terrassen kon gaan zitten, dat was overigens ook wel aan zijn uiterlijk te zien .

Inmiddels was het drie uur en hadden we nog niets van de Documenta gezien maar wel al een indruk over wat ons te wachten stond, morgen meer over de Documenta zelf!

En dan de Documenta editie 14 zelf, die het maken een bezoek aan Kassel zeker de moeite waard maakt. Eens in de vijf jaar krijgen honderden moderne kunstenaars van over de hele wereld drie maanden de kans hun werk aan het grote publiek te tonen en met een dagkaart kan je op de 34 lokaties op loopafstand van elkaar terecht. Als je er voor open staat kom je interessante kunst tegen maar even interessant is het andere bezoekers tegen te komen al wandelend van lokatie naar lokatie en tussendoor uitrustend op één van de vele terrassen; de interactie tussen de kijker en het kunstwerk is soms interessanter dan het kunstwerk zelf en daar dan over met elkaar in gesprek gaan nog leuker en leerzamer: zonder publiek vertegenwoordigd een kunstwerk geen waarde. Dat het dit weekend mooi weer was hielp daarbij natuurlijk enorm en heeft ons een mooi weekend bezorgd.

En dan de kunst zelf, nogal wisselend van kwaliteit per lokatie, het mooist en interessants vonden we de Neue Neue Galerie vanwege het gebouw en de kunst die daar hing omdat je daar van verrassing naar verrassing liep in tegenstelling tot een aantal andere lokaties waar je echt je best moest doen iets leuks te vinden tussen al die moderne kunst die lijkt op wat curatoren onder moderne kunst verstaan en dus de zoveelste variant op bestaande moderne kunst zijn. Het is ook niet makkelijk om iets nieuws te bedenken omdat qua vorm en inhoud al zo verschrikkelijk veel gedaan is door anderen.

Thema dit jaar zijn de verhalen van vluchtelingen en migranten die een rode draad door het oerwoud van kunst vormen en ik moet zeggen dat de harde confronterende werkelijkheid van en aantal werken je even van je stuk brengt als je zo’n werk plots tussen de andere werken ontdekt. Hier een paar werken die mij raakten:

In dezelfde traditie hieronder een werk van Piotr Uklański, zijn oorspronkelijke fotoserie ‘Untitled (The Nazis) veroorzaakte in 1998 tijdens een tentoonstelling in de The Photographers Gallery een storm van protest. Op dit oorspronkelijke werk is alleen de foto van Hitler echt, de anderen foto’s zijn van acteurs die in films nazi spelen, je kijkt dus niet naar de realiteit van echte nazi’s, maar vanuit het perspectief van cineasten, hoe de nazi’s er volgens hen uitzien. In 2000 werd dit werk door Uklański, als vorm van protest tegen de protesten, in de vorm van een performance in de Zacheta Gallery in Warschau vernietigd.

Een nieuwe versie van dit werk is nu te zien in de Alte Neue Galerie waarbij Uklański nu ook echte portretten aan het werk heeft toegevoegd dus het is aan de kijker te raden wie echt en wie acteur is. Allemaal harde realistische strak kijkende nazi koppen, eens de helden van het Derde Rijk met Adlof Hitler in het midden weliswaar met een kruis over zijn portret. In boekvorm zag ik deze portretten in de Documentaire boekhandel liggen.

Dit kunstwerk is een van de topstukken van de Documenta, roept bij bezoekers, gezien het aantal mensen dat er naar keek, veel emoties op. Ik schrok toen ik de wand vol foto’s zag, ik kende de kunstenaar, zijn werk en de achtergrond van dit werk niet en reageerde dus direct op de foto’s die me in verwarring brachten omdat de intentie mij niet meteen duidelijk werd maar ook omdat ik de reacties van het publiek niet begreep. Die waren zeer geïnteresseerd in het werk, sommigen zelfs uitgelaten en vrolijk en anderen wilden er lachend mee op de foto. Ik begreep daar niks van ook omdat ik zo’n reactie niet verwacht had bij dit in kunst geïnteresseerde, overwegend Duitse publiek.

Pas toen ik thuis de kunstenaar en zijn werk opzocht op het Internet kwam ik meer over beide te weten en veranderde mijn perspectief. Ik had tijdens het kijken naar de foto’s niet naar de begeleidende tekst gekeken en me meer gefocust op de andere bezoekers die dat wel deden en daarop reageerden. Ik wist toen nog niet dat er ook foto’s van acteurs tussen zaten en dat verklaart waarschijnlijk de reactie van de andere bezoekers die een aantal daarvan wel herkenden. Door deze toevoeging veranderde zijn werk van een collage van nazi acteurs naar een zoekplaatje ‘Wie is de echte nazi?’, vandaar het kruis over Hitler.

Interessante kunstenaar die Piotr Uklański, in kende hem niet maar ga hem zeker volgen. Bij de andere werken hierboven is de intentie meteen duidelijk maar hier veranderd je perspectief als je meer over te weten komt, het vraagt dus een inspanning van de kijker het werk te doorgronden. Waarschijnlijk kenden vele bezoekers dit werk al en hadden ze hun huiswerk vooraf goed gedaan en niet achteraf zoals ik, typisch gevalletje van Duitse ‘Gründlichkeit’! Mijn dogma dat goede kunst voor zich moet spreken en geen audio tour nodig heeft gaat dus niet altijd op…

De Documenta 14 is nog tot 17 september te bezoeken dus grijp je kans nu het nog kan, ik raad je dan we aan je er van te voren goed in te verdiepen! Documenta 15 ga ik over vijf jaar zeker weer bezoeken hoewel ik er dan niet onderuit zal kunnen komen te gaan liften…

Marina Abramović ‘Walk Through Walls’

Two weeks ago I visited the Stedelijk Museum in Amsterdam and bought Marina Abramović’s book ‘Walk through walls’ in the museum shop. I just read an interview with her in the Dutch newspaper NRC and was curious about her memoirs written by ghost writer James Kaplan who listened to Marina’s story and helped putting it all on paper.

I was a bit surprised she wrote her memoirs, I always thought of Marina as a conceptual artist challenging her audience with her performances and stimulating their imagination while experiencing her work and even sometimes letting het audience participate themselves. The number of performances she has done is impressive and her work speaks for itself, her work has been seen by a lot of people and gives inspiration to a lot of people, when you search the internet you can find a lot. So why writing memoires?

Marina is by far the most famous performance artist at this moment. When I followed a writing course last year in Amsterdam all three art students who were participating named Marina Abramović as their hero and example. This weekend I saw La Grande Bellezza from Paolo Sorrentino again in Spain and saw Marina Abramovic scene in which there is a performance done inspired on ‘Expansion in Space’ with she performed with her former partner Ulay. They both run into a heavy wooden column, Ulay did not finish this, Marina did. In “Walk through walls” Marina writes this performance was a turning point for both her work and the relation with Ulay. In La Grande Bellezza the performer runs into a stone column and when asked afterwards why she did this she replies: ‘I’m an artist, I don’t have to explain jack shit’. Having read the book I would say this is not true, Marina makes very clear what she wanted to say with her work in ‘Walk through walls’.

Before I read ‘Walk through walls’  I only knew Marina’s performances from photo’s and video’s, know that I have read the book I always will think about what I have read about these performances in her memoirs. In an interview with BBC Newsnight in June 2014 she complains about a painting of Francis Bacon which was just sold for 146 million, the highest price paid for a painting at that moment: ‘How can you see possibly ever this painting again without seeing money in the front, the essence of the painting is now lost’. With writing this book she is exactly doing the same, should her work not speak for itself? Why does she wants to give us a chronological overview of her life and work and explain the who, what, where and how of her performances? I was curious and bought her book and started reading it.

In the first chapter of ‘Walk through walls’ Marina tells she was lying on the grass one day while she was young staring at a cloudless sky and saw twelve military yets flying over leaving behind white trails in the sky which disappeared after some time. At that moment she was already painting and thought, when looking at this, that art could also be multidimensional and temporary just like what she just saw. She went to the military base in Belgrado and asked if they could sent planes up and fly in a pattern she created. The first idea for a performance was born: multidimensional, temporary and constructed by herself before with a predicted outcome.

Another thing important in her work was pushing her limits and investigating how far she can go with her performances and, which sometimes were very violent when she started which created a lot of attention to her work, nowadays they are more about spiritual enlightenment. Marina is only interested in investigating ideas in her performances which make her afraid and challenge her deepest fears and emotions: a performance is, according to her, a construction where you go from your lower self to your higher becoming more conscious when you challenge yourself and the public around you. And in case of Marina she and her performances have becomes the object of her art and become one.

Another important explanation for her success is her large network. First in Yugoslavia, then Amsterdam and now in New York she has always been surrounded with others artists, collectors, curators, gallery owners etc. which inspired her and helped her become successful. When reading her memoirs  it made me think about Mark Rothko, both came from Eastern Europe to New York, were a long time earning their money as art teachers and both tried to educate their audience and learn how to experience their work. And both were constantly developing themselves while other artists around them were repeating their work over and over again once they were successful.

When Marina started with her first performances in the sixties other conceptual artist were already busy with this new genre and Marina had become over the years the symbol of this performance art for two reasons: first she kept developing herself where most others stopped and second she tried to define a methodology around performances structuring the performance process itself leaving no room for unstructured performances.  She founded the Independent Performance Group (IPG) and trained art students from all over the world in her performance methodology. Marina Abramović developed this methodology performances to make performances repeatable and independent from the artist. She herself did performances constructed by others taking care the original artist got paid, a difficult think to realise. Later in her carreer she broadened het scope to her whole public tried to involve her public in the performance itself and founded the Marina Abramović Institute which gave trainings in performance art open for all.

I liked reading Marina’s book, it gave a good overview of Marina’s life and work and there is a lot in it which it interesting to read about. What I don’t like is the constant flirting with her spiritual qualities like being able to predict things and read someone else’s mind. I believe a performance can give you insight in your unconsciense which can help you better understand yourself and the world around you. And Marina’s performance art can give you new insights just like a therapy from a psychiater or a training from a mental coach.  But maybe, as being male, I first need to break through my mental ceiling before I can open up for these vibrations just like women first need to break through a glass ceiling before they can have influence in the rational world. And of course Marina is doing it her own different horizontal way walking through walls…

Resurfacing

The week after I flew to Sedona US for a two-day self-development course after being invited by an old colleague. I had some time free on the days of the course, had been in Sedona before and knew it was one of the best places to be in the US. The course was about “Resurfacing”, a technique which aimed to explore your conscience and in the end be the master of your own free will, just what I needed now to define my own Moon project!

When I presented myself at the registration desk in Sedona the lady behind the desk told me I did not pay the whole amount for the course: it was 12.000$ instead of the 1.200$ which I already paid. I was furious because I knew for certain in the invitation I received from my old colleague it stated 1.200$ for the two days and I would not have participated for this amount! I asked the lady to talk to the manager in charge of the workshop and after a few minutes a short bold guy came to me and gave me a cup of coffee and listed to what I had to say without giving me an answer on my questions. He kept smiling and told me he would talk to the legal department and could give me feedback afterwards on what he could do for me.

In the meantime, the workshop started and I had to decide what to do: stay and participate or leave. I decided to stay and participate, after all I was interested in the topic and had traveled a long distance from home. At the beginning of the workshop I met the other participants and I was assigned to a group of twelve people of which 6 were mentors and 6 participants, to my surprise my mentor was the old colleague who invited me for the course, I did not know he was invited also! 4 of the 6 ‘normal’ participants also complained on the price but we did not have much time to discuss because the workshop started and I decided to make my mind free of external stuff so I could concentrate on the course.

The next two days they kept us busy with all kind of exercises, some one to one with the mentors and some with the group. We started the course with identifying our earliest memories and life changing experiences and reflecting on what what we thought were our key drivers and ambitions, a mix of techniques I already experienced before and new ones. The mentors were all experienced master and guided us through the course with a personal approach and were alle ‘Believers” in the methodology developed by the inventor Robin Tree, a former teacher. The key objective of Robin was that by exploring the world of your mind, starting with introspection on your own experiences and connecting them to your beliefs, you will be able to get insight in your identity and will de enable you to set direction to your own life and be in control of your future.

That evening we had some time for ourselves as participants of the course while the mentors were sitting together somewhere else. During the day some of the participants had left the course and, because we were busy all day, we did not know why. In the restaurant I spoke to some other participants and they were all first time attanders and were very positive about the course although some complained on the quality of the mentors who guided them, for some this was the first time, luckily my mentor was very experienced. Only one complained about the money and thought it was a mistake because she knew others who had done the course before and had not complained about it.

Next morning we started with an evaluation of first day and this was for me the opportunity to ask the mentors when we would get feedback on the costs of the course, they were very surprised and did not know there was a problem. My mentor asked me to look at this “problem” from another perspective and ask myself the question “what is this course worth for you?”. If the course would cost nothing would it have the same value for you as if it was very expensive? If the course  would change your life in the sense that you would stop working at your current very well paid job and start a new adventure without a potential high income but more in line with your ambitions would it still be an interesting investment for you? And, if you look back, do the moments in your past life you made choices which changed your life structural had anything to do with money?

At the end of the day I concluded that is was good having done this course and not let me be influenced by the money problem. When checking out I met the short bold guy who I spoke to at the beginning of the course and he introduced himself as Robin Tree, owner and developer of the “Resurfacing” methodology. He told me he would not insist on paying the 12k $ but that I was free of course to pay more if the course was more worth than I thought before participating: on avarage participants of his course valued it ten times higher after then before. It was also a good methodology to ‘shake out” the participants early during the course who were to much focussed on the money and were not able to open their mind. I agreed, without this issue i would have been more relaxed and less focussed, pressure sometimes helps when you want change..

Democratie en Debat

Eerst hadden we advocaat Peter Plasman die met de Partij voor de Niet-Stemmers aan de Tweede Kamerverkiezingen deel wil nemen, zijn belangrijkste belofte aan zijn kiezers: ‘In het parlement zullen wij nooit stemmen’. Plasman’s partij richt zich op de circa 25% niet stemmers die hij in het parlement een gezicht wil geven door via de verkiezingen wel zetels te behalen maar daar geen invloed me uit te oefenen op de politieke besluitvorming (de meerderheid wordt dan als al die 25% zouden stemmen 150 -/- 25% = 100,  met 51 zetels heb je dan de meerderheid).

En gisteren kwam  Jan Dijkgraaf in samenwerking met GeenStijl met de nieuwe partij GeenPeil, deze partij komt met een soort gelijk voorstel tot democratische vernieuwing onder het mom een systeem van  ‘directe democratie’ waarbij de leden elke week, voor iedere stemming’ en bij alle voorstellen het standpunt van de partij bepalen. Ook hier is er geen geen partijprogramma en zijn er geen standpunten: bij GeenPeil bepalen de leden de standpunten elke week opnieuw en voor iedere stemming.

Twee initiatieven die getuigen van een goed gevoel voor politieke marketing in een land waar de machtelozen geen stem hebben, zich niet vertegenwoordigd voelen door de politieke elite maar zich wel steeds luider laten horen. Dit soort partijen knagen aan de grondvesten van ons politieke democratische systeem en dagen de traditionele politieke partijen uit na te denken over democratische vernieuwing in een wereld waar de burger steeds meer middelen heeft om zijn mening of onvrede te uiten. De cyclus van eens in de vier jaar te stemmen werkt niet meer in deze snel veranderende wereld en de burger wil meer invloed op het beleid.

schermafbeelding-2016-12-06-om-10-45-21

Afgelopen zondag boog de bevlogen vrije denker David van Reybrouck in Buitenhof zich over dit onderwerp. David is al jaren een vurig pleitbezorger voor het zoeken naar nieuwe middelen om de democratie te versterken zoals bijvoorbeeld het G1000 initiatief. In Buitenhof pleitte hij voor het introduceren van een tussenvorm tussen verkiezingen en een referendum waarbij de vraagstelling tot debat moet uitlokken en er meerdere opties mogelijk zijn (een multiple choice referendum dus) . Goed voor het debat lijkt me maar lastig ten aanzien van de besluitvorming. Alleen al het bepalen van de vraagstelling lijkt me lastig, wie zou dat moeten doen? De politiek of  een burger initiatief? En wat doe je als de politiek de uitkomst niet respecteert zoals nu met het Oekraïne referendum? Dat geeft alleen nog maar meer onvrede.

Interessant is het daarom eens goed te kijken naar het G1000 initiatief zoals dat inmiddels ook in mijn woonplaats Amersfoort is opgepakt. Dit project loopt nu vanaf 2014 en heeft als doel “om een groep burgers en vertegenwoordigers van de stad een plek te geven waar zij samen bepalen wat ze belangrijk vinden voor Amersfoort” met als resultaat “10 plannen waar de stad zelf me aan de slag kan”. Dit plaatje komt van hun website en legt het basisprincipe uit:

De deelname aan de G1000 is gebaseerd op loting aangevuld door werkgevers en  politici en ambtenaren en de categorie ‘Vrije denkers”, niet voor niets rood in het plaatje want elke stad heeft tegenwoordig wel zijn eigen “freischwebenden Intelligenz” (naar Karl Mannheim), vaak “betrokken burgers”, goed gebekt en flink actief op social media. Deze ‘Vrije denkers” weten al hoe de wereld in elkaar zou moeten zitten maar willen zelf geen verantwoordelijkheid dragen door bijvoorbeeld politiek actief te worden: ze staan liever aan de zijlijn de politici, ambtenaren en weggevers te beïnvloeden. Aangezien ik tot geen van de “niet burger” partijen behoor zal het dus nog wel even duren voordat ik ingeloot wordt. Een debat gebaseerd op loting lijkt me een slecht idee, zeker omdat het de twee keer dat deze G1000 in Amersfoort is georganiseerd niet gelukt is de 10.000 ingelote burgers ook daadwerkelijk naar de bijeenkomst te krijgen, volgens de site hebben in 2016 500 mensen deelgenomen en dat is dan incl. de “niet burger” groepen, de organisatie en de journalisten: de aantallen per categorie zijn overigens moeilijk op de website te vinden.

Een leuk initiatief maar niet iets waar ik erg warm voor loop dus, als je een breed maatschappelijke draagvlak wil voor politieke beslissingen moet je wel alle burgers bij de discussie bereiken: de kleinste eenheid in een democratie is nu eenmaal de burger met stemrecht en het probleem is nu juist dat die tegenwoordig vindt dat zijn stem niet gehoord wordt. Ik voel daarom veel meer voor het institutionaliseren van het “brede maatschappelijk debat” (BMD) zoals bijvoorbeeld destijds over de kernenergie dat tussen 1981 tot 1983 werd gevoerd. Dit initiatief zou waarbij informeren, discussiëren, meningsvorming en besluitvorming centraal staan zou weer eens uit de ijskast moeten worden gehaald. Het eerste initiatief voor de BMD over de kernenergie kwam van de toenmalige minister van Economische Zaken Jan Terlouw, dezelfde die deze week bij DWDD een pleidooi hield voor een duurzame wereld waarin de mensen elkaar weer vertrouwen. De uitkomst van deze eerste BMD heeft overigens wel gezorgd voor een mortuarium op het bouwen van nieuwe kerncentrales dat nu nog steeds overeind staat.

mde

Volgens mij moeten politiek en debat weer bij elkaar gaan horen en dat is tegenwoordig steeds minder het geval. Bij de recente verkiezingen ging het niet om de inhoud maar op de personen en niet om de feiten maar om de emotie: door het debat breng je dit weer bij elkaar. En we hebben tegenwoordig met de komst van het Internet en social media veel meer middelen om dit te doen dan het organiseren van discussies in achteraf zaaltjes waar de vergadertijgers te vinden zijn, de doelgroep waar de traditionele partijen hun kader uit rekruteren. Daarbij past het niet burgers uit te sluiten bij deze discussie of een elite meer invloed te geven op het dabat dan de gewone burgers: daar komt juist veel onvrede over het huidige politiek systeem van vandaan (de achterkamertjes).

Wat mij betreft zou de volgende brede maatschappelijke discussie over de toekomst van Europa moeten gaan, daar kunnen we niet onderuit. Graag dit allemaal in jullie verkiezingsprogramma’s opnemen want als we dat niet doen zal de afkeer tegen Europa alleen maar toenemen.

Het Eurovisie Songfestival

Toen ik deze week naar de halve finale van het Eurovisie Songfestival zat te kijken realiseerde ik me ineens dat dit festival eigenlijk het enige evenement is waar je je als Europeaan Europeaan voelt.Douwe Bob Euopa

Nederland heeft het Nederlands elftal, de Elfstedentocht en Koningsdag: evenementen waarbij je je Nederlander voelt (Sinterklaas is helaas recent afgevallen). Als Europeaan moeten we het helaas doen met het Eurovisie Songfestival waar we dit jaar de coole Douwe Bob hebben die vanuit zijn bar in een kelder in Stockholm ons mee laat genieten van zijn voorbereidingen, een soort Heineken house zoals we dat bij grote sportevenementen inzetten.

Het thema van het Eurovisie Songfestival 2016 luidt Come Together, een geweldig thema lijkt me in deze tijd vol spanningen in Europa. De vluchtelingen crisis, de persvrijheid in Turkije, de potentiële Brexit en de problemen in Griekenland: het Europa project staat behoorlijk onder druk en kan wel een feestje gebruiken.

Europa heeft weliswaar een vlag en een volkslied maar ook een identiteit probleem. Het begint al met de definitie van Europa: waar hebben we het eigenlijk over? De Europese Unie bestaat uit 28 landen en dan hebben we ook nog de Eurozone, onze monetaire unie die uit 19 landen bestaat. Aan het Eurovisie Songfestival 2016 doen overigen 43 landen mee waaronder Rusland, Israel en Australië, we hebben als Europa dus nog wat groeipotentieel!

Een grondwet hebben we niet want daar waren we tegen dus is die via een achterdeurtje toch ingevoerd en waar mogelijk worden we geconfronteerd met ondoorzichtige besluitvorming zoals bij het TTIP verdrag waar onze gekozen parlementariërs alleen inzage hebben in de status van de onderhandelingen en wij als burger niet door onze vertegenwoordigers worden geïnformeerd. Hier is dus nog wel een en ander te doen om het draagvlak te vergroten…

Vraag op straat wie onze president (1)  is en je krijgt waarschijnlijk geen antwoord, datzelfde geldt voor onze Europese helden, sporters, schrijvers en wetenschappers: niemand in Europa profileert zich graag als Europeaan en geeft ons een Europa gevoel. Behalve dan tijdens het Eurovisie Songfestival waarbij dat gevoel er wel is en we met al die landen in Europa waarmee we in wisselende samenstelling aan het bakkeleien zijn lekker gezellig voor de buis ouderwets aan het televoten zijn (niks liken!) waarbij je niet op jezelf mag stemmen en de meest vreemde personen langs ziet komen die juist staan voor onze diversiteit (en wellicht ligt daarin wel onze identiteit…).

Heerlijk zo’n avondje met heel Europa naar een liedjeswedstrijd kijken zonder gedonder!

Hup Douwe zaterdag!

(1) Els B. maakte me er op attent dat we in Europa geen Europees President hebben in de vorm van een staatshoofd. We hebben wel Jean-Claude Juncker die President is van de Europese Commissie, het uitvoerende orgaan van de Europese Unie, en Donald Tusk die President is van de Europese Raad het politieke orgaan van de Europese Unie. Inhoudelijk zou ik zeggen dat ze eerder voorzitter zijn dan leider van de club dus de term president is wellicht inderdaad een beetje misplaatst.

 

School4Helden in het Zeeheldentheater

school-4-helden-1024x684

Gastblog van Jacques Giesbertz.

Het basisonderwijs is continu in beweging. Of beter gezegd, er is altijd reuring. Rust, reinheid en regelmaat zijn nog niet helemaal verdwenen uit de schoolklas maar werkdruk, Cito, leerlijnen, ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen, ADHD en dyslexie lijken in de discussies de overhand te hebben. En de toekomst lonkt. Het platform onderwijs 2032 komt met adviezen over wat allemaal anders zou moeten, http://onsonderwijs2032.nl/

Maar is de organisatie van het leren, waaronder de manier van lesgeven de laatste decennia werkelijk veranderd? Ik vind van niet. De meeste scholen zijn open van 08:30 tot 15:00 uur. De klassen ongeveer even groot als in 2001 of in 1965. Er zijn anno 2016 relatief veel meer juffen dan meesters. Maar dat is geen vooruitgang. Eerder onbedoeld verkeerd HRM beleid. Natuurlijk de ICT hulpmiddelen worden mondjesmaat omarmd. Er hangt een digi bord. De boeken zijn wat opgevrolijkt. Maar is dit alles. Zou het ook essentieel anders kunnen?

Het onderwijs, ook het basisonderwijs, zijn leerfabrieken. De leerkrachten houden de productielijnen in de gaten via leerlijnen. De productiehallen zijn nauwkeurig afgemeten. De kinderen zijn het product en de klant tegelijk. En de ouders? De ouders zijn grosso modo tevreden. Ze geven meestal een 7 voor hun school. Ze mopperen soms wat op het schoolplein of helpen enthousiast mee bij feestjes en uitjes. De ouders maken deel uit van de leerketen. Lenen hun meest kostbare bezit uit. Terwijl hun expertise en passie in het leerproces binnen de schoolmuren zo goed als onbenut blijft.

Waarom is dat? Zou het productieproces niet aanmerkelijk verbeterd kunnen worden als co-creatie het motto wordt? Er zijn bijvoorbeeld ouders die heel goed Engels (native) spreken, pianospelen, verstand hebben van techniek of ICT of sporten. Deze lijst is schier oneindig. Als het onderwijs zich wil voorbereiden op de toekomst dan lijkt samenwerking met de buitenwereld, w.o. de ouders, een inkoppertjes. Immers zij geven de toekomst vorm. Thuis en vooral in hun werk.

Innovatie vindt plaats aan de rafelranden. Tot nu toe worden de scholen gefinancierd door de gemeenten. Ook de vernieuwing loopt via de scholen. Althans dat hoopt de overheid. Ons onderwijs voor 2032 kan alleen maar bereikt worden als ook de rafelranden financieel ondersteund worden.

Het leren van onze kinderen houdt kortom niet op bij de schoolmuren. Met een groep ouders hebben we het concept SCHOOL4HELDEN ontwikkeld. Wij richten ons in eerste instantie op het Zeeheldenkwartier. Een diverse wijk in opkomst in Den Haag. Ons geleende motto is “It takes a city to raise a child”. Wij hebben geen blauwdruk. Maar prikkelen ouders en anderen in de wijk om hun passies, tijd en kennis in te zetten voor de ontwikkeling van de basisschoolkinderen in de wijk. Het gaat ons niet alleen om de ouders maar om alle mensen in de wijk die van waarde zijn bij het ontwikkelen van kinderen, zoals theaters, musea, kerken, de vele festivals in de wijk maar ook een boekwinkel voor kinderen, een schaakvereniging, een buurthuis of een onbekende verhalenverteller.

Hoe gaan we dat doen? De ouders hebben de lead. We beginnen met een kickoff. Iedereen is welkom. Dan gaan we verder. Het is een experiment. Veel is mogelijk. Alleen met de veiligheid van de kinderen gaan we niet experimenteren.

Onze kickoff is donderdagavond 28 april in het Zeeheldentheater in Den Haag.

· Meer informatie is te vinden op http://yodean.wix.com/s4helden

· Opgeven kan via http://www.zeeheldentheater.nl/events/school4helden/

· Adres: Trompstraat 342 Den Haag

· Aanvang: vanaf 19:30 uur inloop. Met fotosessies door Dejan Vekic. Programma start om 20:00 uur.

· Met professionele fotosessies door Dejan Vekic tussen 19:30 uur en 20:00 uur. Elke deelnemer krijgt een gratis foto!

· De entree is gratis!

Dit is een gastblog van Jacques Giesbertz, Mail: info@buzzychain.nl

Wolf

Wolf kwam binnen en keek om zich heen, niemand keek naar hem of zijn werk. Aarzelend liep hij naar een van de pratende groepjes. Een grote rood aangelopen man, keurig in het pak, was bezig anekdotes te vertellen over ene Jaap, een zeer succesvol kunstenaar die blijkbaar niet aanwezig was. Hij deed net of hij geïnteresseerd stond te luisteren. Lastig, gezelschappen, dacht hij. Het liefst zat hij thuis maar hij had er niet onderuit gekund hiernaartoe te gaan. Hij had genoeg aan zichzelf en in gezelschap van anderen voelde hij zich eenzamer dan alleen.

De vernisageHoewel hij een half uur na aanvang was gearriveerd was Carla, die dit georganiseerd had, nog niet binnen. Een knappe jonge dame kwam langs met een schaal kunstig versierde hapjes. Terwijl hij er een pakte richtte de anekdote vertellende man zich tot hem en vroeg: “En wie bent U? Ik heb U hier nog niet eerder gezien.”. Nu was het zijn beurt rood aan te lopen, praten ging hem sowieso slecht af en met een volle mond des te slechter.

Na een paar happen lucht te hebben genomen wist hij te zeggen: “Mijn naam is Wolf, en wie bent U?”. Een tegenvraag stellen werkte het beste in zo’n situatie. De man stak zijn hand uit en zei: “Van der Wall, kunsthandelaar”. Het werd even stil tot de man weer van wal stak, deze keer over Ai Weiwei die zich had laten fotograferen in de houding van het verdronken Syrische kind op het strand van Lesbos. “Schande, met zijn verhuizing naar Europa heeft Ai zijn obsessie met de Chinese machthebbers achter zich gelaten en richt zijn pijlen nu op ons”, zei van der Wall “het is hier lang niet zo slecht als in China”.

Ai Weiwei BeachVanuit zijn ooghoeken zag Wolf Carla binnenkomen, automatisch keerden vele blikken zich naar haar en stralend en groetend liep ze haar rondje, hem had ze nog niet gezien. Vrouwen als Carla die nog de goede leeftijd hadden straalden continu een soort genieten van het leven uit waar hij niet zo goed tegen kon, hij wist dat dat vanzelf over zou gaan.

“De boodschap en zijn brenger worden bij Ai Weiwei zo langzamerhand belangrijker dan zijn werk”, zei Wolf “en de kwaliteit van zijn foto’s is abominabel. Kunst zou voor zichzelf moeten spreken zonder dat de persoon van de kunstenaar een rol speelt”. Ondanks verschillende argumenten waren Wolf en van der Wall het eigenlijk wel met elkaar eens.

Carla had eindelijk ontdekt waar hij stond en liep enthousiast op hem af “Hoi Wolf, mooi dat je gekomen bent, we gaan zo beginnen!” zei ze. Verbaasd keek iedereen naar Wolf. “Heb je jezelf niet voorgesteld Wolf? Dit is de kunstenaar die al dit mooie werk hier heeft gemaakt!”.  Het werd plots stil in het gezelschap en van de Wall keek Wolf verbaasd aan en daarna naar de schilderijen aan de muur; hij had nog geen tijd gehad ze te bekijken.

Breaking Chains by Making a Change!

Terwijl ik gisteren, in het kader van mijn schrijversopleiding, de verhalen van Carmiggelt aan het analyseren was ging plots de telefoon. ‘Met Waded van de Goudse Waarden’ klonk het zelfverzekerd door de telefoon, ‘klopt het dat u een nieuwsblog hebt?’. Dat kon ik niet ontkennen, sinds kort staan mijn blogs op een aantal sites onder de kop “Nieuws en opinie”. Dan moet je niet gek opkijken als je zo’n vraag krijgt natuurlijk! ‘Wilt u morgen een blog schrijven over onze actie tegen kinderslavernij?’ vroeg ze. ‘Dan moet ik wat meer over je actie weten” zei ik tegen Waded, ‘kan je me wat meer informatie mailen?’.

Daarna volgde een mailwisseling en Waded legde me uit dat ze samen met Manon, Hua Hua en Jo-Anne, scholieren van de Goudse Waarden school, de volgende dag in de binnenstad van Gouda actie gingen voeren in het kader van een project van ‘Breaking News’ over kinderslavernij. Doel van hun actie is aandacht te vragen voor de wereldwijde problematiek van de kinderslavernij en kinderarbeid onder het motto “Breaking chains by making a change!”

breaking chainsVandaag was het zover en de dames zijn met zijn vieren de binnenstad van Gouda ingetrokken om de aandacht van het publiek te vragen. Twee van hen hadden oude kleding aangetrokken en zijn met touwen & kettingen om de polsen door de stad te gaan lopen. De andere twee  hadden borden met de slogan “Breaking chains by making a change!” bij zich om hun actie uit te leggen aan omstanders, zie onderstaande foto voor de Hema die Waded me na de actie vandaag naar me heeft gemaild.

image1

Waded, Manon, Hua Hua en Jo-Anne vinden het belangrijk dat meer mensen zich bewust worden van kinderslavernij omdat dit de toekomst van kinderen die hier het slachtoffer van zijn negatief beïnvloedt. Om die reden willen ze iedereen dan ook aansporen meer Fairtrade producten te kopen en bij het kopen van producten op te letten of die zonder kinderarbeid zijn gemaakt.

Dagelijks voeren honderden jongeren in Nederland dit soort acties en zetten ze zich in voor een betere wereld, hier zou inderdaad door de media veel meer aandacht aan moeten worden gegeven! Waded, Manon, Hua Hua en Jo-Anne, goeie actie en ga zo door!

Wetenschapsconferentie NWA

nwa_logo_nlGisteren en vandaag een aantal thema sessie bezocht in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda, gisteren (17 juni) rond het thema ‘Science for Competiveness’ en vandaag (18 juni) rond ‘Science and Society’. De bedoeling van het congres was de 11.700 ingediende vragen,  door de Koninklijke Akademie van de Wetenschap teruggebracht tot 248 clusters, verder van prioriteiten te voorzien en thematisch te ordenen.

Ik had, voor ik naar de conferentie ging, het 91 pagina’s tellende document met alle vragen doorgeworsteld, een hele klus. Om het mezelf makkelijker te maken maar een een Wordle gemaakt om een totaal indruk te krijgen van de thema’s met het volgende resultaat:Wordle NWAWat me daarbij opviel was dat thema’s als duuzaamheid en energie nog steed belangrijk worden gevonden maar dat innovatie en ICT (mijn vakgebied) slechter scoren dan ik had verwacht, thema’s die samenhangen met de gezondheidszorg scoren echter relatief hoog. Vandaar dat ik me ook had ingeschreven bij de werkgroep die hier over ging.

Van de drie bijeenkomsten die ik heb bijgewoond was deze ook het meest inspirerende. Door de groep werd ik gevraagd als voorzitter op te treden en, hoewel ik niet veel van de gezondheidszorg weet en nog nooit echt ziek ben geweest, lukte me het wel een goed beeld op hoofdlijnen van de prioriteiten en thema’s die spelen te krijgen. Meest besproken onderwerp was de zgn. ‘Personalized Medicine‘, hierbij gaat het om het produceren van patiënt specifieke medicijnen, zeer effectief maar met een hoog kostenplaatje. Tevens ligt er veel prioriteit bij het vroegtijdig herkennen van ziektes wat steeds makkelijker en goedkoper kan, en preventie en nazorg als patiënten uit behandeld zijn. De deelnemers van de bijeenkomst waren erg betrokken bij het onderwerp, deskundig op hun kennis gebied en bereid dit ook met de groep te delen. NWA werkgroep

Dat lag anders bij de werkgroep die over Innovatie en ICT ging. De discussies die daar gevoerd werden hadden waren niet echt gericht op consensus. Zo zat ik bij iemand in de groep die vond dat we er maar aan moesten wennen dat ‘Privacy’ in de toekomst niet meer bestond. Een ander beweerde dat computer en robots goed in staat zijn taken van mensen over te nemen en dat dit soort bijeenkomsten, waarbij mensen met elkaar discussies voeren. makkelijk geautomatiseerd kunnen worden door expert systemen zodat mensen andere en leukere dingen kunnen doen. Daar denk ik wat genuanceerder over, met elkaar rond een tafel zitten en een gesprek voeren over iets inhoudelijks is toch nog steeds de meest effectieve manier van communicatie volgens mij, je kan niet alles automatiseren…

Wellicht een leerpuntje voor de organisatie, een discussie over prioriteitstelling kan je toch het best voeren met mensen die ergens verstand van hebben, een mening heeft iedereen wel maar of die dan ook relevant is…

De laagste prijs of Service Excellence?

Er is momenteel een hoop turbulentie in de driehoek Shareholder Value, Customer Value en Employee Value waarbinnen bedrijven en organisaties opereren. Ontwikkelingen op de financiële markten, de flexibilisering van de arbeidsmarkt en de komst van nieuwe business modellen – mogelijk gemaakt door de beschikbaarheid van het internet – zorgen ervoor dat bedrijven ehun strategie en bedrijfsvoering continu moeten aanpassen om overeind te blijven en de aandeelhouders, klant en werknemers tevreden te houden.

image

Om te onderzoeken hoe bedrijven hiermee omgaan heb ik gisteravond een PIM sessie ‘Klantgerichtheid en klantbeleving’ bijgewoond ten huize van De Nederlands Energie Maatschappij in Rotterdam met een het zonnige dakterras met uitzicht over de binnenstad en een zeer klantgericht onthaal.

Drie sprekers vertelden hoe hun bedrijf omgaat met hun ‘Customer Experience Journey’ en wat het belang daarvan is voor hun onderneming: een paar dingen die mij opvielen tijdens de presentaties:

Bij NLE, ofwel de Nederlands Energie Maatschappij, werkt Olaf Ouwerkerk in de rol van ‘Voice of the customer’. Drie jaar geleden bleek uit klanttevredenheid onderzoek dat de waardering van klanten voor de services van NLE laag was en, omdat dit klanten kost, is CEO Herald Swinkels met vasthoudendheid een transformatieproces gestart om de behoeften van de klant centraal te stellen bij alle NLE medewerkers. Kern van het programma is de klantgerichtheid van de medewerkers: zij moeten klant gerichtheid in hun DNA hebben zitten anders kan NLE niet succesvol zijn. Zo neemt NLE graag HBO’ers aan met en opleiding en ervaring in de hotel of horeca branche vanwege hun service gerichte instelling. Deze strategie is ingrijpend geweest en levert nu na drie jaar resultaat op in de vorm van een gestegen NPS (indicator of je het product of service zou aanbevelen aan anderen) en de hoogste klanttevredenheid in de Nederlands energiesector. Opvallend vond ik vooral dat Swinkels de ambitie van ‘de laagste prijs’ heeft laten vallen en heeft en vervangen voor klantgerichtheid.

image

Daarna kwam Geneviève Meerburg van Onna Onna aan het woord, een online verzekeringsbedrijf die zich qua branding richt op vrouwen (maar ook producten verkoopt aan mannen hoor). Onna Onna is een top bedrijf dat vanaf de start klanttevredenheid in haar vaandel heeft staan en continu met haar doelgroep communiceert en de business bijstelt. Creativiteit, gebruik van sociale media, het creëeren  van een community: Onna Onna exceleert hierin en dat valt op in de weinig innovatieve verzekeringsbranche. Niet voor niks is Onna Onna sinds kort 100% eigendom van Aegon, ik hoor de laatste tijd wel vaker dat Aegon dit soort slimme startegische acquisities doet, kopen die aandelen!

Niet helemaal op de hoogte van de modernste terminologie (hij had ouderwets een boek van Ansoff geraadpleegd voor de presentatie) maar wel ‘on top of the business’ was Matthijs Wouters van Arval autolease. Een goed voorbeeld van iemand die enthousiast kan praten over zijn klanten, alles van ze wil weten en steeds op zoek is hoe hij ze meer tevreden te maken. En daarin succesvol is want Arval scoort al jaren hoog qua klanttevredenheid. Daarin zit ook wel de tragiek: een hoge klanttevredenheid gaat bij Arval niet gelijk op met een hogere omzet. Belangrijke reden hiervoor is dat het bij het afsluiten van contracten voor  lease autos niet gaat om de berijders maar om de wagenparkbeheerders en de CFO’s, zij zijn de beslissers. Vandaar dat ze zich nu o.a. gaan focussen op de groeiende ZZP’ers markt, hier vallen berijder en beslisser samen dus heb je een directe relatie met de gebruiker.

image

Naast de drie presentaties hoe klantgerichtheid werkt in de praktijk, kwam tevens Jean-Pierre Thomassen aan het woord: mede initiatief nemer van de nieuwe Europese Service norm ‘Creating Outstanding Customer Experiences by Service Excellence’ (CEN TC/420). Jean-Pierre gaf uitleg over het Service Excellence model wat hiervan de basis vormt en dat tot doel heeft klant focus in te bouwen in alle relevante aspecten van de bedrijfsvoering. Met name belangrijk in dit model zijn de commitment van het management, een klantgerichte cultuur met een grote rol voor HR, continue service innovatie en klantgericht inrichten van alle processen, dus niet alleeen de sales en service.

Focus op de klant is belangrijk en de drie voorbeelden laten goed zijn dat veel bedrijven dit serieus nemen en flinke stappen zetten, dit is zeker nog niet het geval voor alle bedrijven dus op dit gebied is er nog een hoop te doen. De nieuwe Europese norm kan daarbij helpen en is qua opzet zeker bruikbaar en behulpzaam. Een open vraag die ik nog wel heb is de relatie tussen het Service Excellence model, Employee Value en Shareholder Value. Zoals uit de voorbeelden blijkt is er een negatieve correlatie tussen omzet groei en klanttevredenheid en ik ben ook benieuwd naar de impact op de tevredenheid van werknemers die steeds opnieuw zich moeten aanpassen aan de klantwens, lijkt me op den duur ook wel vermoeiend.