Het Russische Ereveld bij Kamp Amersfoort

Vanmorgen bij zonsopgang bij de herdenkingsceremonie bij het Russisch Ereveld in Amersfoort geweest ter nagedachtenis van de executie van 77 Sovjetsoldaten die precies 75 jaar geleden achter Kamp Amersfoort werden gefusilleerd; het was de op een na grootste executie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op het Russisch Ereveld, naast de begraafplaats de Rusthof in Amersfoort, liggen in totaal 865 oorlogsslachtoffers uit de voormalige Sovjet-Unie begraven. In Kamp Amersfoort zelf kwamen alle 101 soldaten om die daar door de Duitsers gevangen werden gezet waarvan 77 door executie op 9 april bij zonsopgang precies 75 jaar geleden vlak bij Kamp Amersfoort. De overige 691  Sovjetsoldaten werden eerst in Margraten begraven maar werden in 1948 op verzoek van de Amerikanen verplaatst naar Amersfoort waar dus nu alle in Nederland omgekomen Sovjetsoldaten liggen. De Russische ambassadeur en vertegenwoordigers van het Russische leger waren vanmorgen dan ook bij de herdenking aanwezig.

Ik woon vlak bij de Rusthof in Amersfoort en ben vaak langs dit gedeelte van de begraafplaats gelopen zonder te beseffen wie daar nu eigenlijk liggen. Ook ben ik wel eens bij toeval langs het Russische monument vlak bij Kamp Amersfoort gelopen midden in het bos op een afgelegen plek waar vanmorgen de herdenking plaats vond. Het is aan Amersfoortse journalist Remco Reiding te danken dat er nu weer belangstelling is voor deze begraafplaats. Remco heeft veel onderzoek gedaan naar de Sovjetsoldaten en door zijn inspanningen zijn er al veel familieleden van de soldaten opgespoord die eindelijk weten waar hun zonen liggen. Een aantal van hen heeft zelfs de begraafplaats in Amersfoort kunnen bezoeken. Naar aanleiding van zijn journalistiek werk is De Stichting Russisch Ereveld opgericht, een non-profitorganisatie die beoogt nabestaanden te informeren, grafbezoek te organiseren en de herinnering aan de soldaten levend te houden.

Mijn vader had een broer die in de Tweede Wereldoorlog in Duitsland tewerkgesteld werd en die na de oorlog lang onvindbaar is geweest. In zijn archief vond ik later veel correspondentie hierover en het heeft jaren geduurd voordat hij van het Rode Kruis bericht kreeg dat mijn oom vanwege gezondheidsproblemen op 24 jarige leeftijd in Duitsland in een ziekenhuis in Sankt Blasien is overleden. Nog steeds wordt er veel onderzoek gedaan door het Rode Kruis en niet alleen naar de vermisten van de Tweede Wereld Oorlog. De vele vluchtelingen die er nu zijn willen ook weten wat er met hun familie gebeurd is en we kunnen er zeker van zijn dat er nog veel werk te doen is om mensen op te sporen, denk bijvoorbeeld aan de situatie in Syrië en vele andere oorlogsgebieden die er momenteel zijn in de wereld.

De 101 Russische soldaten die in Amersfoort begraven zijn hadden minder geluk, ondanks onderzoek is van niemand familie terug gevonden. Een triest lot voor deze soldaten die door de Duitsers schandalig behandeld zijn en onder erbarmelijke omstandigheden als vee werden vervoerd en in kamp Amersfoort moesten leven. 24 soldaten zijn in kamp Amersfoort zelf overleden en de overige 77 werden dus exact 75 jaar geleden bij zonsopgang in groepjes van vier in de bossen van Leusden geëxecuteerd. Goed dat er een stichting Russische Erevelden is en zovelen vanmorgen de moeite hebben genomen aan deze herdenking mee te doen bij Kamp Amersfoort.

Print Friendly, PDF & Email

Leave a Reply