Hong Kong en China’s wankele basis…

Tot aan de val van de muur in 1989 was de wereld vrij simpel in te delen: je had democratische landen die uitgingen van het vrije markt principe en het ‘One men one vote’ principe en je had communistische landen die centraal aangestuurd werden en waar het individu ondergeschikt was aan het centraal gezag. Tussen beide was er haat en nijd en af en toe een conflict maar dat liep nooit hoog op omdat de consequenties van escalatie, een nucleaire oorlog, uiteindelijk zelfvernietiging betekende en dat wil natuurlijk niemand.

Tegenwoordig gaat het niet meer om negentiende eeuwse ideologieën die landen van elkaar doen onderscheiden: de tegenwoordige tegenstellingen zijn complexer en zijn niet één maar multi dimensionaal.. Een goed voorbeeld is China dat zowel kapitalistisch als centraal aangestuurd wordt en waar de communistische partij nog steeds alles voor het zeggen heeft. Als burger heb je daar geen rechten en de staat bepaalt wat je wel en niet mag doen. Dus aan de ene kant mag je vrij handelen op de markt en aan de andere kant kan je geen invloed uitoefenen op het politieke besluitvormingsproces tenzij je lid wordt van de enige partij die er is, iets voor conformisten dus.

Ai Wei Wei in prisonWat er kan gebeuren als je je niet aan de regels houdt en je onafhankelijk opstelt heeft de kunstenaar Ai WeiWei aangetoond en laten zien in zijn werk, hierboven een kunstwerk van hem waar je hem kunt zien terwijl hij vast zat, 24 uur per dag bewaakt en zonder privacy. Na een reeks aanvaringen met de staat heeft hij vorig jaar eieren voor zijn geld heeft gekozen en is hij in Berlijn gaan wonen. Ik geef hem geen ongelijk want je verzetten tegen de almachtige en overal aanwezige staat is ingrijpend, hij heeft zijn punt ondertussen al ruimschoots kunnen maken dus wel een verstandige beslissing.

Hong KongEerder deze week speelde er in Hong Kong de zaak van de vermissing van de Chinese boekhandelaar en uitgever Lee Bo, hij wordt nu al ruim een week vermist. Lee Bo verkoopt onder andere boeken met een tegen Beijing gerichte inhoud en dat bevalt de Chinese machthebbers niet, vier van zijn collega’s is dat vorig jaar ook al overkomen. Wat er daar precies allemaal aan de hand is is nog onduidelijk maar het plots verdwijnen van vijf uitgevers kan geen toeval zijn lijkt me. Hong Kong heeft, nadat het in 1997 door het Verenigd Koninkrijk aan China was overgedragen, een speciale status met meer burgerlijke vrijheden dan de rest van China. Destijds was afgesproken dat gedurende vijftig jaar niet dezelfde wetten zouden gelden als in de rest van China, het zogenaamde “één land, twee systemen” deal. Toch zie je dat er steeds meer beperkingen worden opgelegd aan de inwoners van Hong Kong, langzaam trekt China de riemen aan.

AlibabaIk vraag me af of China haar huidige positie nog lang kan handhaven. Ergens gaat het volgens mij wringen als je zowel kapitalistische als communistische uitgangspunten aanhoudt. Ik kan me voorstellen dat zolang alles goed gaat en veel burgers kunnen delen in de toegenomen welvaart de voordelen opwegen tegen de nadelen. Maar indien, net als tijdens de Franse revolutie, de middenklasse haar net veroverde welvaart plots ziet verdwijnen, dan gaat het volk morren. In een land waar iedereen tegenwoordig een smartphone heeft en kan handelen via Alibaba moet het een keer mis gaan lijkt me. En daar hebben wij dan ook weer last van omdat China zo langzamerhand de productiefabriek van de wereld is geworden. Ik heb zo’n gevoel dat we hier de komende tijd wel eens veel last van kunnen gaan krijgen…

Print Friendly, PDF & Email
Print

One thought on “Hong Kong en China’s wankele basis…

Leave a Reply