De praktische filosofie

Waarom filosoferen?

Hoewel er continu allerlei gedachten bij ons opkomen die bepalend zijn voor ons gevoelsleven en richting geven aan ons gedrag weten we eigenlijk helemaal niet hoe ons brein precies werkt.  Waarom komt een bepaalde gedachte ineens bij je op, wordt je ineens boos of sla je plots een andere weg in dan je eerder van plan was? Soms lijkt het wel of je gedachten je overkomen en je daar geen richting aan kunt geven.Door onze opvoeding en het onderwijs worden we geleerd op een bepaalde manier onze gedachte te ordenen waarbij we leren wat gezond verstand is en hoe we ons het best in een bepaalde situatie kunnen opstellen. Kinderen zijn vaak veel beter in staat kritisch te denken en leren later juist af zelfstandig en kritisch te denken.

De filosofie stelt zich tot doel ons kritisch te leren denken en onze gedachte te ordenen zodat we gestructureerder en daardoor beter kunnen denken. Denken doen we allemaal maar het gaat er bij filosofie om beter te leren denken en leren filosoferen kan daarom voor iedereen nuttig zijn.

Leren van filosofen.

De filosofie is zo’n 2.500 jaar geleden ontstaan toen mensen elkaar kritisch vragen gingen stellen en door logisch redeneren en het onderbouwen met argumenten probeerden te achterhalen of een bepaalde gedachte waar of onwaar is.

Sindsdien zijn er door filosofen boekenkasten vol geschreven over wat filosofie is en wat hun filosofische theorieën en praktische modellen zijn. Niet altijd toegankelijke kost voor iemand die begint met de filosofie, het vergt nogal wat van iemand om zich in de gedachtenwereld van filosofen te verplaatsen waarbij het vaak eveneens van belang is de historische context waarin zij leefden te begrijpen.

Gelukkig zijn er tegenwoordig veel boeken, tijdschriften, opleidingen, documentaires etc.. die op een toegankelijke manier uitleggen wat de kern van de filosofie van de belangrijkste filosofen is. Het bestuderen van filosofen en filosofische stromingen kan je belangrijke nieuwe inzichten opleveren waar je wat aan kan hebben in je dagelijkse leven.

Zelf beter leren filosoferen.

Het tot je nemen van de filosofische theorieën en praktische filosofische modellen van filosofen kan je helpen zelf beter te gaan filosoferen. Maar dat is geen garantie omdat het niet altijd makkelijke is op basis van inzichten van anderen structuur aan te brengen in je gedachtenwereld. Was het maar zo makkelijk.

Het afscheid nemen van oude ingesleten gedachtepatronen en overtuigingen die jarenlang je denken en handelen hebben bepaald gaat niet  zonder dat dit de nodige weerstand oplevert bij jezelf maar ook bij de anderen om je heen.

Daarbij kan het helpen gebruik te maken van de kennis en ervaring van filosofisch geschoolde deskundigen die je kunnen helpen beter te leren filosoferen. Dat kan door middel van individuele sessie maar ook in groepsverband waarbij verschillende vormen mogelijk zijn afhankelijk van je behoefte.

Praktische filosofische modellen.

Hieronder een voorbeeld van een aantal praktische filosofische modellen die tot doel hebben iemand vanuit een bepaalde filosofische vraag vooruit te helpen:

Ik heb met bovenstaande modellen kennis gemaakt tijdens mijn opleiding ‘Praktische filosofie’ bij de ISVW in Leusden, tijdens deze opleiding maak je kennis met deze modellen en krijg je de mogelijkheid onder deskundige begeleiding deze modellen in de praktijk te oefenen. Het gaat hier dus om een beperkt aantal, tijdens de ISVW-cursus behandelde modellen. Er zijn er ongetwijfeld veel meer en de uitwerking van een model kan natuurlijk ook per filosofisch practicus verschillen maar het geeft een beeld van een aantal de mogelijke praktische toepassingsvormen van de filosofie.

Volgens de meeste filosofen start filosoferen met het stellen van een filosofische vraag, tijdens het oefenen met deze modellen viel het mij op dat veel cursisten het moeilijk vonden tot een goede filosofische vraag te komen en dat een probleem situatie of een dilemma makkelijker te formuleren is. Daarom kan het startpunt voor het toepassen van een filosofische model, zoals bovenstaande opsomming laat zien, ook een probleem situatie, een gevoel of een dilemma zijn.

Wat al deze modellen gemeenschappelijk hebben is dat ze 1) volgens een vast stappenplan gewerkt wordt, 2) binnen de verschillende stappenplannen bepaalde elementen steeds terug keren (ik heb deze met kleur aangegeven), 3) het belangrijk is met een ervaren moderator te werken, 4) er vaak meerdere sessie nodig zijn om resultaat te boeken en 5) de uiteindelijke output van dit proces verschillend is: een betere gemoedsrust, een verantwoord besluit, inzicht of een betere filosofische vraag…

Filosoferen start met het stellen van een filosofische vraag… ?

Uiteindelijk helpt het toepassen van een filosofisch model je bij het vinden van een antwoord op je filosofische vragen en is het toepassen een hulpmiddel dat je helpt beter te filosoferen.

Wil je meer over deze praktische filosofische modellen weten en hun toepasbaarheid, neem dan even contact met mij op dan kan ik je wegwijs maken in het Nederlandse praktische filosofen landschap.

Gerard Geerlings | gerard.geerlings@gmail.com | 06 53 888 204 | www.gerardggeerlings.nl