Tag Archives: Duitsland

De Napoleonisering van Hitler

Een maand geleden reed ik met de auto door Duitsland en hoorde ik onderweg een interview op een lokale zender met een historicus over de historische betekenis van Hitler. In voornamelijk wetenschappelijke bewoordingen ging hij in op de rol van Hitler vanuit politiek, sociaal en economisch perspectief zonder één woord te besteden aan ethische dilemma’s, de vele slachtoffers die gevallen zijn en de Jodenvervolging. Het was een gezellig interview en de interviewer stelde verder geen kritische vragen.Hitler 1

Nieuwsgierig geworden naar het veranderende perspectief op Hitler gisteren naar ‘Er ist wieder da’ geweest gezien tussen een overwegend jong en mannelijk publiek die al popcorn etend vooral erg kon lachen om deze film. Ik had verwacht dat deze film wel zou draaien in het filmhuis voor het wat oudere publiek maar hij draait nu al een tijdje in de lokale Pathé hier.

Er zitten zeker komische elementen in deze film maar de teruggekeerde Hitler doet ook veel foute uitspraken die niet komisch zijn en hard aankomen. In de film wordt met name aan het eind van de film een directe relatie gelegd met de opkomende vreemdelingenhaat en extreem rechts in Duitsland en dat maakt de film actueel. Wat me daarbij opviel is dat de jeugd om me heen qua reacties andere criteria aanlegde met betrekking tot wat ‘Komisch’ en wat ‘Fout” is. Leeftijd maakt dus schijnbaar veel uit qua beleving van deze film.Hitler 2

Vergelijk je deze film met ‘Der Untergang’ die tien jaar geleden is gemaakt, met een voortreffelijke vertolking van Hitler door de inmiddels overleden Bruno Ganz, dan zie je dat beide films Hitler heel anders neerzetten. In ‘Der Untergang’ wordt gepoogd een realistisch beeld van Hitler neer te zetten en komt hij er als persoon niet goed af, er valt niet veel te lachen in deze film. Ik heb deze film destijds vlak na het uitkomen in een bioscoop gezien aan de Kurfürstendamm in Berlijn en na afloop bleef het overwegend oudere Berlijnse publiek minutenlang stil in de zaal zitten en zag ik sommige ouderen met tranen in de ogen naar buiten lopen.Der Untergang

Dat was wel anders na afloop van ‘Er ist wieder da’. Schijnbaar heeft er een kentering plaats gevonden met betrekking tot de visie op de betekenis van Hitler voor Duitsland, niet alleen met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog maar ook ten aanzien van zijn betekenis met betrekking tot de huidige politieke situatie in Duitsland, in het bijzonder de vluchtelingen problematiek. Deze problematiek deelt de Duitse, maar ook onze samenleving op in ‘voor’ of ‘tegen’ en waarschijnlijk kijk je als toeschouwer ook vanuit deze optiek naar deze film.  En voor jongeren die deze film zien zonder de bagage die ouderen hebben kan ik me voorstellen dat er dan veel te lachen valt om de komisch neergezette Hitler.

Net als bij Napoleon, die ook behoorlijk wat op zijn geweten heeft, wordt Hitler dus steeds meer als historische figuur neergezet waar je wetenschappelijk onderzoek naar kunt doen maar ook grappen over kunt maken. So geht es…

Dit verhaal op 20 januari 2016 ingezonden naar de NPO schrijfwedstrijd en te lezen op https://nederland-schrijft.nl. Je kunt meedoen door mijn verhaal op deze site te lezen en te beoordelen…

Deutschland im Herbst

De afgelopen twee weken in Berlijn en Hamburg geweest, altijd leuk deze steden te bezoeken in de periode zo vlak voor kerst met al die kerstmarkten en Glühwein! In Berlijn was ik vanwege mijn eigen bedrijf en had ik kontakt met een aantal Duitse bedrijven en in Hamburg heb ik met studenten van de Hogeschool waarop ik les geef vier bedrijven bezocht.

kerstmarkt

Interessant was een presentatie die ik bijwoonde van ondernemer Daniel Lühl over de verschillen tussen Duitsland en Nederland, Daniel is Duitser maar spreekt goed Nederlands en zijn bedrijf doet zaken in beide landen. Hoewel er veel overeenkomsten zijn tussen beide landen zijn er ook een aantal belangrijke verschillen. Duitsers zijn veel formeler dan wij, spreken elkaar aan met ‘Sie’ en zonder voornaam (Herr Geerlings), gebruiken altijd hun titels, zijn punctueel, houden van hiërarchie en van heldere afgebakende verantwoordelijkheden.

Ik heb dat in het verleden al eens eerder ondervonden, als je bijvoorbeeld aan een Nederlander een demonstratie geeft van een software pakket dan heb je na een half uurtje meestal wel een idee of het aanslaat. Dat merk je al snel aan de reacties die je van de potentiele klant krijgt. Duitsers bereiden zo’n demo altijd goed voor, gaan door de hele vragenlijst heen, laten niet merken wat ze er van vinden, nemen daarna beleeft afscheid, plannen een evaluatie vergadering en geven daarna pas feedback of de software geschikt voor ze is. Ze nemen geen beslissing voordat ze zeker zijn dat wat ze gaan doen ook echt het resultaat oplevert wat ze beogen. Eigenlijk best wel plezierig, hierdoor heb je later tijdens het project ook minder problemen!

Deutschland Im Herbst

Verder nog twee andere interessante bevindingen opgedaan tijdens mijn bezoek aan Duitse bedrijven:

  1. Een groot aantal bedrijven doen erg hun best Duits te blijven en weren zich tegen vijandelijke overnames. Ik kwam in Hamburg twee voorbeelden daarvan tegen: Hapag Lloyd, door een deelname door de Stad Hamburg van een vijandige overname behoedt, en de energiecentrale van Vattenfall die stadsverwarming aan 750.000 huishoudens in Hamburg levert en die de staat graag wil terugkopen (en Vattenfall vanwege allerlei milieueisen graag kwijt wil) . In Nederland hebben we er minder moeite mee als buitenlandse bedrijven onze bedrijven overnemen.
  2. Veel bedrijven houden hun hart vast wat de economische consequenties zullen zijn van de vluchtelingen stroom die nu naar Duitsland aan de gang is en zijn bang dat dit economische gevolgen zal hebben en stellen daarom investeringen uit. Dit zal denk ik binnenkort wel zijn weerslag hebben op de economische groei van Duitsland en, vanwege de belangrijke positie van Duitsland in Europa, ook op de rest van Europa. Heb hierover in Nederland nog niet zo veel over gehoord maar dat zal niet lang meer duren.

imagesGW05ABNX

Aan de andere kant was het erg gezellig daar in Duitsland, mijn studenten hadden het er erg naar hun zin (met name in het nachtelijke uitgaansleven…) en mijn contacten met bedrijven waren interessant en kunnen potentieel in de toekomst business opleveren.

Terrorisme kan ook over gaan…

Deutschland im Herbst

Bas Heijne, NRC columnist, maakte deze week op Nieuwsuur een vergelijking tussen de terroristen die de redactie van Charlie Hebdo genadeloos neerschoten en de terroristen van de RAF in Duistland. Hoewel beide groepen een geheel verschillende doelstelling hebben, hebben ze gemeen dat zij beiden door middel van de inzet van geweld tegen zorgvuldig gekozen doelen (personen) een maximaal schokeffect in de samenleving willen realiseren. Bas Heijne wees op het feit dat een aantal van de RAF terroristen later afstand hebben genomen van de RAF en na verloop van tijd deze beweging zich zelf ophief, waarom zou dit voor de huidige terroristen ook niet kunnen opgaan? Ik zie de laatste dagen veel reacties voorbij komen van mensen die de toenemende islamitische extremistische terreur als een onomkeerbaar proces zien dat alleen maar erger kan worden. Er is volgens mij ook een hoopvoller perspectief en kunnen we leren van de lessen in het verleden, veel zal afhangen van hoe de staat en wij burgers met dit soort terreur omgaan.

De Rote Armee Fraktion (RAF) was een links-extremistische terreurgroep in Duitsland, opgericht in 1970 en werd ook wel de Baader-Meinhof-Groep genoemd. De RAF werd in 1970 opgericht door Andreas Baader, Gudrun Ensslin en Horst Mahler en Ulrike Meinhof. In de 28 jaar van haar bestaan heeft de RAF 48 moorden gepleegd en talrijke bankovervallen en bomaanslagen. Bij de beschrijving van de geschiedenis van de RAF  wordt er vaak onderscheidt gemaakt tussen de eerste, tweede en derde generatie RAF.

De eerste generatie RAF bestond uit een groep actieve leden rond de oprichters, zowat allemaal werden ze aangehouden bij hun acties en tot lange celstraffen veroordeeld en in extra zwaar bewaakte inrichtingen geplaatst. In de cel gingen de RAF leden in hongerstaking uit protest tegen hun behandeling. De meeste van de eerste generatie RAF overleden in de cel met als officiele oorzaak zelfmoord. Door hun sympatisanten, juristen en mensenrechten experts werd dit in twijfel getrokken, waardoor de terroristen door hun sympatisanten als martelaar werden gezien.

Uit deze groep sympatisanten ontstond de tweede generatie RAF die in de herfst van 1977 in Duitsland grote onrust veroorzaakte (Deutschland im Herbst) die kan worden vergeleken met de situatie nu in Frankrijk. Belangrijkse doel van deze tweede generatie was het vrij krijgen van de gevangen zittende leden van de eerste generatie. Met hun doelkeuze, de lange duur van hun acties en de samenwerking international met andere terroristische bewegingen hielden ze de hele Duitse samenleving in hun greep. Zo werd tijdens de ontvoering van de vooraanstaande Duiters Jurgen Ponto en  Hans-Martin Schleyer door Arabische terroristen die een Lufthansa-vliegtuig gekaapt om de eisen van de RAF te ondersteunen. Er was toen een intensieve samenwerking tussen de RAF en met name Palestijnse verzetsgroepen, RAF-leden deden mee en hielden zich schuil in hun trainingskampen vlabijbij Aden in Yemen, hier heeft een van de Charlie Hebdo terroristen ook een tijdje gezeten.

Werd de eerste generatie RAF keihard aangepakt door de overheid, de tweede generatie werd een stuk humaner aangepakt en een aantal RAF-leden veranderde tijdens de detentie van mening en werd na een flinke straf zelfs vervroegd vrij gelaten. Tevens stapte er een groep van 10 leden begin Jaren tachtig uit de RAF en vertrokken naar de DDR. Er is nog een derde generatie RAF actief geweest maar die was lang niet zo effectief als de tweede generatie. In 1998 meldde de RAF in een persbericht dat ze zichzelf had opgeheven, sindsdien hebben we niks meer van de RAF gehoord.

Als we een les kunnen leren van deze hectische periode in de Duitse geschiedenis dan is het wel dat het belangrijk is dat we onze eigen normen en waarden in ere blijven houden en zorgen dat we binnen de grenzen van onze rechtstaat blijven opereren. Tevens is het belangrijk in dialoog gaan met de sympathisanten van terroristen,  die houden nu hun mond vanwege het politieke klimaat maar ze zijn er wel degelijk in grote getale en vormen een gevaar voor de toekomst. Niet iets wat je op korte termijn oplost maar hopelijk een meer positief perspectief biedt…