Tag Archives: Erdogan

De briefjes van Jozef Stalin

Deze maand was het tweehonderd jaar geleden dat Karl Marx werd geboren, de ideologische grondlegger van het communisme en inspirator voor vele autoritaire regimes die een socialistische heilstaat nastreven. Marx overleed in 1883 in Londen en honderd jaar later beleefde het communisme zijn hoogtepunt toen circa eenderde van de wereldbevolking onder een communistische regime leefde. Nu zijn daar nog maar vijf landen van over en kan geconcludeerd worden dat ondanks alle inspanningen en de tientallen miljoenen slachtoffers die gevallen zijn de beoogde klasseloze maatschappij nergens gerealiseerd is.

Daarom was het dan ook interessant in mijn vakantie het boek ‘Stalin, The Court of the Red Tsar’  van Simon Sebag Montefiore te lezen dat een goed beeld geeft van de machtsverhoudingen binnen de top van de communistische partij in Rusland onder Josef Stalin. Montefiore beschrijft het dagelijks leven in het Kremlin waarbij hij gebruik kon maken van de archieven die tegenwoordig ook opengesteld zijn voor Westerse onderzoekers aangevuld met interviews met ooggetuigen en nabestaanden van diegenen die destijds een belangrijke rol speelden binnen het Sovjet regime. Een van de voordelen van het Russische communistische centraal geleide systeem was dat ze hun administratie wel goed op orde hadden er veel historisch materiaal in archieven terecht is gekomen en de huidige archivarisssen graag willen meewerken zoals bijvoorbeeld ook blijkt aan het onderzoek dat Westerse onderzoekers onlangs konden doen naar de resten van Hitler die in het KGB archief in Moskou lagen.

Uit de biografie komt het beeld naar voren dat Stalin achter de muren van het Kremlin en vanuit zijn datsja’s met een kleine groep intimi en hun familie de  dienst uitmaakte en afgeschermd van de werkelijkheid buiten het Kremlin. Daarbij zorgde Stalin ervoor deze groep mensen volledig onder controle te houden zodat niemand een bedreigingen kon worden voor zijn machtspositie, hij wist dat als iemand zijn rol als leider zou overnemen dit hem de kop zou kosten, zo ging dat nou eenmaal in Sovjet Rusland destijds. Kritiek op het centraal gezag van de communistische partij kon verbanning naar Siberië of executie tot gevolg hebben. En dat had niet alleen consequenties voor jou maar ook voor je familie, je vrienden en iedereen waar je een relatie mee onderhield, als je in ongenade was gevallen bij de communistische machthebbers kon dat gevolgen hebben voor honderden anderen in jouw omgeving.

Stalin had een aantal methoden die hij gebruikte om controle op zijn directe omgeving te kunnen uitoefenen en te manipuleren. Als er bijvoorbeeld iemand een belangrijke positie kreeg nodigde hij deze uit voor het eten of een bezoek aan zijn datsja om deze persoon te testen, zo’n uitnodiging van Stalin kon je beter niet weigeren. Dit waren vaak langdurige sessies waar flink gedronken werd en die Stalin de mogelijkheid gaf iemand goed te leren kennen, aan zich te binden en in te schatten wat hoe loyaal hij was.

Een ander voorbeeld van de manier waardoor hij mensen manipuleerde was de wijze waarop hij vergaderde. Zelf zat Stalin een vergadering nooit voor, dat liet hij graag aan een ander over. Tijdens de vergaderingen nam hij nooit als eerste het woord, hij liet anderen eerst praten zodat hij iedereen goed kon observeren en beoordelen. Wat hij wel deed was tijdens de vergadering korte briefjes aan de aanwezigen sturen met een aanwijzing, een commentaar of een dreigement. Deze briefjes zijn bewaard gebleven en daaruit blijkt dat hij anderen in het politbureau tijdens vergaderingen van het politbureau intimideerde door bijvoorbeeld  te dreigen met ontslag, overplaatsing of erger. En als er gasten bij een vergadering waren was hij juist weer de enige die wat zei terwijl iedereen aan tafel wijselijk zijn mond hield instemmend knikkend af en af en toe een aantekening makend, een bezoekje aan Stalin was geen pretje! De formele vergaderingen gingen vaak over in informele etentjes met verplichte aanwezigheid voor het kader waar flink gedronken werd en waarbij de partners eveneens kwamen opdagen. Stalin zelf dronk dan overigens uit een eigen fles en hij is een paar keer betrapt op het toasten met een glas water in plaats van wodka terwijl hij het drinken van anderen juist stimuleerde. Allemaal trucs om controle uit te oefenen op de mensen in zijn omgeving.

Kritiek op Stalin en zijn standpunten stond gelijk aan kritiek op de partij en het communisme. Stalin had dus altijd gelijk en in zijn ogen waren alle middelen geoorloofd. Vaak was er geen enkel bewijs tegen iemand en baseerde Stalin zich puur op zijn intuïtie, een vermoeden kon genoeg zijn om iemand uit zijn functie te zetten, en als er geen bewijs was werd dat wel gecreëerd, met de waarheid nam Stalin het niet zo nauw. Zo kon het gebeuren dat Stalin een kameraad , waar hij jarenlang mee had samengewerkt en die in ongenade was gevallen, persoonlijk beloofde hem niet te zullen executeren terwijl deze een dag later wel degelijk voor het vuurpeloton kwam te staan. Een waar schrikbewind en als je de biografie leest blijkt dat eigenlijk iedereen die zich in de kring van Stalin heeft begeven vroeg of laat in ongenade viel met alle gevolgen van dien. Eind jaren dertig nemen de deportaties en executies explosief toe en en kan alleen al de gedachte dat je wellicht in de toekomst iets verkeerd zou kunnen doen al genoeg reden voor vervolging.

Stalin vond het meer dan rechtvaardig dat er uit naam van het communisme slachtoffers vielen, ook al waren dat er miljoenen, dat bracht de socialistische heilstaat alleen maar dichterbij. De vele zuiveringen waren volgens Stalin nodig om de socialistische heilstaat dichterbij te brengen, persoonlijke of familaire verhoudingen waren in zijn ogen altijd ondergeschikt aan het algemene belang: een goede communist moet volgens Stalin zelfs zijn vrouw en kinderen vermoorden als dat in het belang is van de revolutie. Volgens getuigen was Stalin na een grote zuiveringsactie bijzonder vrolijk omdat er weer een probleem was opgelost en het socialisme een stap dichterbij. 

De biografie deed me denken aan ‘The Noise of Time’ van Julian Barnes die in deze roman beschrijft hoe de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj zich onder Stalin staande weet te houden en welke consessies hij moet doen om als kunstenaar te kunnen overleven en tegemoet te komen aan de eisen van Stalin, de Staatscommissie voor het Repertoire en de Componistenbond waar je lid van moest zijn om je werk te kunnen laten uitvoeren. Als je als musicus tot staatsvijand werd verklaard had dat grote consequenties voor jou en voor je familie, je vrienden, de dirigent die werk van je speelt, heeft gespeeld of voorstelt te spelen, de leden van het strijkkwartet, de concertzalen en zelfs je publiek. Sjostakovitsj heeft een tijdje op de zwarte lijst gestaan maar wist dat, na een telefoontje met Stalin persoonlijk die hiervan niet op de hoogte was, ongedaan te krijgen. Continu moest Sjostakovitsj buigen voor de eisen van de machthebbers, zo kreeg hij zelfs een tijdje een politieke coach toegewezen die hem op het recht pad moest zien te houden. Uiteindelijk wordt Sjostakovitsj tegen zijn zin en onder grote druk overgehaald lid te worden van de communistische partij en door het regime ingezet voor propaganda activiteiten.

De biografie over Stalin geeft een onthullend beeld van wat zich destijds allemaal in de Sovjetunie afspeelde en het is ronduit fascinerend hoelang Stalin zijn positie kon vasthouden door zijn schrikbewind gebaseerd op volledige controle, intriges, terreur en het nastreven van eigenbelang. Eigenlijk was het destijds de beste strategie niet op te vallen en niet tot het kringetje rond Stalin te behoren, kwam je eenmaal met hem in aanraking dan was je vroeg of laat de pineut. Zelf zorgde hij overigens goed voor zichzelf met zijn vele uitstapjes naar zijn datsja’s, bezoeken aan kuuroorden, jachtpartijen en feestje. De executies en processen waarvoor hij verantwoordelijkheid was heeft hij nooit zelf bijgewoond.

Gelukkig heeft het communisme momenteel haast geen aanhang meer en leeft meer dan de helft van de wereldbevolking in een democratisch land. Wel zie je tegenwoordig dat veel van de methoden die Stalin destijds gebruikte om zijn omgeving te beïnvloeden tegenwoordig door veel politici en managers gebruikt worden. Neem bijvoorbeeld Donald Trump zijn tweets waarmee hij het ontslag van zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson aankondigde, die deden me erg denken aan de briefjes van Stalin. Maar ook Poetin, die voor de KGB heeft gewerkt en zijn politieke oponenten laat vervolgen, en Erdogan, die hele groepen onderwijzers en militairen opsluit en laat vervolgen, doen denken aan de manier waarop Stalin omging met zijn politieke tegenstanders.

De waarheid verdraaien, manipuleren, intimideren, framen, spinnen, trollen en met fakenews de publieke opinie beïnvloeden zijn tegenwoordig helaas vast onderdeel geworden van het politieke métier. Gelukkig speelt zich dit tegenwoordig niet meer in het verborgene af maar in de openbaarheid van het internet.  De briefjes van Jozef Stalin kwamen pas achteraf na archiefonderzoek naar buiten terwijl de tweets van Donald Trump direct voor iedereen op het internet te lezen zijn. Stalin zou waarschijnlijk erg blij geweest zijn met een algoritme dat voorspelde wie het hem in de toekomst lastig zouden kunnen maken, dan kon hij op zijn potentiële tegenstanders meteen een drone afsturen, heb je daar geen mensen meer voor nodig…

Onderhandelen met Poetin

image

Februari 2014.

Aan de Oostgrens van Europa stapelen de problemen zich op: oorlog in de Oekraïne, annexatie van de Krim door Rusland, een nieuwe regering in Griekenland die af wil van de torenhoge schulden, economische problemen in Rusland veroorzaakt door tegenvallende olieinkomsten en de economische boycot door de VS en EU, het zich afwenden van Europa door NAVO partner Turkije en, last but not least, oorlog aan de zuidgrens van Turkije in Syrië en Irak. Al deze problemen spelen zich af in het gebied rond de Zwarte Zee, een gebied dat al lang het middelpunt is geweest van de strijd tussen Rusland en de Nato, zie hieronder de machtverhoudingen in 2008, in zeven jaar tijd is er hier veel veranderd!

image

Eigenlijk gaan de onderhandelingen in Minsk niet alleen over de Oekraïne maar over het opnieuw formuleren van de onderlinge verhoudingen binnen Europa en daarbij speelt de frustratie van Rusland over hun afnemende invloed in de wereld en een crusiale rol. En als je onderhandelt moet je dit doen vanuit het hele perspectief van Rusland en de problematiek rond de Zwarte Zee in het byzonder: de belangrijkste verbinding met de Middellandse Zee.

Over de Oekraïne ben je in Minsk snel uitonderhandeld als Poetin geen zicht krijgt op een resultaat dat goed valt bij de eigen achterban en hij alleen onder dwang van sancties zijn beleid moet gaan aanpassen: dat gaat hij niet doen. En voor het duo Varoufakis-Dijsselbloem geldt hetzelfde: beide moeten met een oplossing thuis komen waarbij er een perspectief is op een oplossing van de Griekse schulden problematiek, geen resultaat levert voor beide partijen grote problemen op.

De onderhandelingen in Minsk over de oorlog daar worden gevoerd vanuit een deelperspectief, het militaire, met als doel het realiseren van een staakt het vuren. Dat gaat niets worden vrees ik. Als je gaat onderhandelen moet je ook iets meenemen en voor zover we weten hadden Hollande en Merkel niks anders mee genomen dan moreel gezag en goede wil, zo werkt dat niet bij de machtspoliticus Poetin!

image

image

De rol van Poetin in dit proces is cruciaal, hij is de enige factor van belang die iets voor elkaar kan krijgen en die machtsmiddelen en invloed in de regio heeft. Poetin’s macht is voornamelijk gestoeld op de steun die hij krijgt van de Russische elite voornamelijk rijk geworden door concessies met betrekking tot olie en gaswinning. En die olie en gas worden verkocht aan het Westen via leidingen die door de Oekraïne lopen, de problemen tussen de Oekraïne en Rusland zijn destijds begonnen met ruzie om de gasprijs die voor de onafhankelijkheid voor Oekraïense afnemers gesubsidieerd werd door Rusland. Daar licht dus ook de zwakte van Rusland, zonder deze inkomsten heeft de elite in Rusland een probleem.

image

Niet toevallig dus dat het huidige conflict zich afspeelt in het gebied waar de belangrijke pijleiding naar Ankara doorheen loopt, als Rusland de kraan naar de Oekranine dicht draait blijft deze verbinding gezien de huidige frontlijn onder Russiche controle. Begin 2014 heeft Poetin een lucratieve deal met Turkije gesloten om een nieuwe gasleiding door Turkije af te sluiten waar per jaar 63 miljoen m3 door heen kan en Turkije er zelf een gedeelte mag houden met 15% korting. Nu nog een deal met Griekenland en de verbinding met de rest van Europa loopt niet meer via de Oekraine…

image

Met dit in het achterhoofd begon Poetin aan de onderhandelingen en hij wist dus precies wat hij wilde hebben: zeggenschap over dit gebied. Hierboven en een foto gemaakt aan het begin van de onderhandelingen in Minsk en je kunt zien aan de lichaamstaal en opstelling van de stoelen hoe de verhoudingen liggen: Poetin torent zelfbewust boven zijn andere gesprekpartners uit en de EU zit lager, gezamenlijk en zichtbaar ongemakkelijk, op een bankje. Voor zowel Europa, de VS en Rusland zou een ding voorop moet staan: stabiliteit in de onderlinge verhoudingen, we kunnen het ons niet permitteren dat het aan onze Oostgrens uit de hand loopt. Dat betekent dus ook het herformuleren van de tanende invloed van Rusland in de region en ze weer macht en invloed geven, en dat is in Poetins visie politieke macht gebaseerd op economische macht.

Als je met Poetin gaat onderhandelen moet je dus ook over deze zaken praten, wellicht aan de orde geweest maar ik heb er niks over gelezen. wat het ook lastig maakt is dat Poetin niet met een partij onderhandelt maar met leiders van een conglomeraat van landen en steeds wisselen personen, dat maakt het allemaal erg ingewikkeld en lastig. Daar komt nog bij dat Rusland eigenlijk helemaal niet bij zoveel conflicten wereldwijd betrokken is en alleen rommelt en strijd voert aan de landsgrenzen, heel doorzichtig. Ons kleine Nederland doet mee aan tal van missies en de US voert oorlog op tal van fronten, daar hebben ze de fagelopen jaren ook hun middelen aan aangepast. Militair is Rusland veel kleiner dan de VS en zelfs als China en ongeveer even groot als de UK of Frankrijk. Maar als je wapenarsenaal alleen afgestemd is op het bewaken en uitbreiden van de landsgrenzen heb je minder capaciteit nodig, dus tanks en manschappen in plaats van onderzeeërs en drones.

Wat in ieder geval wel duidelijk is geworden na een nacht onderhandelen in Minsk is dat Poetin de touwtjes momenteel in handen heeft, zijn positie is na Minsk alleen maar verstrekt en hij heeft er eigenlijk gratis een bufferzone bij gekregen waarbinnen de separatisten hun gang kunnen gaan. En, toevallig of niet, maar door het onderhandelingsresultaat heeft Poetin in een klap weer controle over de belangrijke pijpleiding van Vovonezh via Rostov naar Ankara en Baku, volgens mij dus zijn echte agenda!

Samenvattend komt het er op neer dat Poetin onderhandelt vanuit een duidelijke economische doelstelling en Merkel en Hollande vanuit het perspectief van de zelfbeschikking en de mensenrechten, gaat niks worden dit bestand!

November 2017. 

We zijn anderhalf jaar verder en er is veel gebeurd: Trump is gekozen in de V.S., Poetin heeft zich de laatste tijd rustig gehouden aan zijn grenzen maar is wel  actief geworden in Syrië in de strijd tegen IS, IS zelf is  verslagen in Syrië en Irak, Turkije heeft ruzie met Europa en wil de invloed van de Koerden terugdringen en Saudi-Arabië heeft een nieuwe kroonprins Mohammad bin Salman en problemen aan de zuidgrens met Yemen en Iran. Het lijkt erop dat twee nieuwe coalities zich aftekenen zoals uit onderstaand plaatje blijkt en de sleutel voor beide ligt in Syrië  waar Rusland een solide basis heeft en na het verdwijnen een sjiitische corridor tussen Syrië en Iran is ontstaan, iets wat Turkije en Israel met lede ogen aanzien.

Een explosieve situatie met een nieuwe 32-jarige kroonprins in Saudi-Arabië die net binnenlands zijn machtspositie verstevigd en die erop gebrand is de toegenomen invloed in de regio terug te draaien. Deze week kwamen er berichten  dat premier Hariri van Libanon door de Saudi-Arabië wordt vastgehouden vanwege zijn pro Hezbollah standpunt en verschillende staten hun burgers opgeroepen hebben weg te gaan uit Libanon.

Het oeroude conflict tussen de sjiieten en soennieten in het Midden Oosten is de moeder van alle problemen daar, voeg daar de oliebelangen bij, de internationale coalities en de al opgebouwde militaire slagkracht ter plaatse en dan heb je een explosief mengsel.

20 Januari 2018.

Turkije is vandaag begonnen met het bombarderen van Afrin in Noord Syrië en heeft tevens aangekondigd met grondtroepen Syrië in te vallen onder de verhullende naam ‘Operation Olive Branch’ in deze tot nu toe niet bij de oorlog betrokken enclave waar de Koerden de dienst uitmaken. De olijftak staat voor vrede en de streek rond Afrin staat bekend om de hoge kwaliteit van de olijfolie. Een goed gekozen naam dus maar hier is volgens mij meer aan de hand. Turkije doet al een tijdje veel moeite de oliepijpleiding tussen Kirkuk en Ceyhan te herstellen, die in de strijd met ISIS flink beschadigd is, en voor een groot deel door door Koerden bezet grondgebied loopt. En om die infrastructuur weer op te bouwen moeten ze door een stukje van het Koerdische gebied dus dat zou wel eens het belangrijkste doel kunnen zijn van deze operatie: het gaat Turkije echt niet om de olijfolie maar om deze oliepijpleiding. Erdogan heeft al aangekondigd dat het volgende doel Manbij zal zijn.

Dat het om meer gaat dan alleen Afran blijkt wel uit deze foto op de twitter account @OliveBranchOp die al sinds oktober 2017 in de lucht is, en waarop de Turkse militaire leiding niet voor niets voor een landkaart van het hele Koerdische gebied zit: dit is een al langer gepland actie die bedoeld is de strategische belangen van Turkije in de regio veilig te stellen nu ISIS verslagen is en die wordt gesteund door Rusland die haar troepen uit dit gebied heeft teruggetrokken. De diplomatieke fase voorafgaande aan deze militaire operatie is waarschijnlijk begonnen eind november toen Poetin Erdogan en President Rouhani van Iran in Sotsji ontving en waar afspraken zijn gemaakt over Syrië waarna Poetin  in een onderonsje met Asad van Syrië een en ander verder afgestemd heeft. Nu gevolgd dus door de militaire en propaganda operatie die Turkije in staat gaat stellen deze lucratieve oliepijpleiding weer operationeel te krijgen. Onderstaand plaatje staat op de Operation Olive Branch twitter account en geeft Turkijes geografische ambities ten aanzien van een veilige zone weer.

Arme Syriers en Koerden, weer gaan er slachtoffers vallen en worden zij de dupe van de machtspolitiek van Rusland, Iran en Turkije die hun oliebelangen willen veilig stellen. En de US en Europa die dit laten gebeuren omdat dit ze eigenlijk wel goed uitkomt en die hun voormalige Koerdische bondgenoot laten vallen die cruciaal is geweest in de grondoorlog tegen ISIS.

15 februari 2018.

Huurlingen van het Russische bedrijf Wagner hebben vergeefs geprobeerd een olierafinaderij bij Deir al-Zor te veroveren op de Koerden. Twee konvooien met tanks en andere militaire voertuigen werden door de Amerikanen met groot materieel aangevallen en met succes: meer dan 200 doden waaronder veel Russen. Het bedrijf Wagner is onderdeel van Jevgeni Prigozjin’s bedrijf Evro Polis dat een contract met het Syrische staatsbedrijf General Petroleum Corp. heeft afgesloten over de exploitatie van de olievelden die werden veroverd op Islamitische Staat waarbij zij 25% van de opbrengst krijgen. De strijd om de olievelden, de rafinaderij en pijpleidingen wordt dus in volle hevigheid waarbij dus nu ook de VS en Rusland via dit huurlingen bedrijf met elkaar slaags zijn geraakt. De Russische regering ontkennen natuurlijk enige betrokkenheid bij Wagner maar volgens The Moscow Times worden de gewonde huurlingen verzorgd in ziekenhuizen in Moskou en Sint Petersburg. De reactie van Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken hierop: “Disseminated reports about hundreds, dozens of dead Russians is classic disinformation”.

Ondertussen rukken de Turkse troepen op naar Manbij waar eveneens onder bescherming van de Amerikanen de Koerden de dienst uitmaken. Als de Turken de aanval openen zou eveneens een confrontatie tussen de Turken en de US kunnen ontstaan en dan heb je voor het eerste de situatie dat de ene Navo partner de andere aanvalt. Niet voor niets is Rex Tillerson vandaag dan ook op bezoek bij Erdogan om te proberen dit te voorkomen, hij kan er dan op de actie bij Deir Ezzor wijzen om de Turken op de consequenties te wijzen. Te laat denk ik, de strategische allianties zijn al eerder gesmeed, de belangen te groot en teveel partijen van buiten Syrië betrokken om het tij te keren vrees ik.

Overigens lijkt het erop dat de Turkse Strijdkrachten lijken naast Afrin een tweede front hebben geopend in de buurt van Cyprus waarbij ze willen voorkomen dat Griekenland naar aardgas zoekt in de Middelandse Zee. Het Turkse leger noemt deze acties ‘Operatie Middellandse Zee Schild’. In totaal doen 24 Turkse schepen mee met aan deze Turkse operatie tegen een ander lid van de NATO.