Silicon Valley en terrorisme bestrijding

Gisteren verscheen in de Financial Times een interessant artikel van Robert Hannigan, een voormalige directeur bij GCHQ, de UK Intelligence en Security organisatie; ‘Silicon Valley leadership is key in the fight against terror’. Dit artikel geeft een goed beeld hoe er binnen de inlichtingendiensten gedacht wordt over maatregelen om het internationaal terrorisme te bestrijden (door Hannigan overigens gelijk gesteld aan Islam terrorisme).

CHELTENHAM, ENGLAND – NOVEMBER 17: Chancellor of the Exchequer George Osborne is shown the 24 hour Operations Room inside GCHQ, Cheltenham by the Director of GCHQ Robert Hannigan (L) and Cheltenham MP Alex Chalk (C) on November 17, 2015 in Cheltenham, England. Chancellor George Osborne delivered a speech in which he stated that Britain has developed an “offensive cyber capability” to hit back directly at terrorists and states, as he warned Islamic State was seeking to launch potentially deadly attacks on UK targets. (Photo by Ben Birchall – WPA Pool / Getty Images)

In de strijd tegen het internationale terrorisme wordt het inzetten van IT als belangrijke wapen gezien om potentiële terroristen te identificeren en aanslagen te voorkomen waarbij het volgens Robert Hannigan met name gaat om 1) encryptie, dat het mogelijk maakt dat terroristen in het geheim met elkaar kunnen communiceren, en 2) radicale propaganda, waardoor via het internet extremistisch materiaal naar hun potentiële doelgroep kan worden verspreid.

Volgens Robert Hannigan is het een misverstand te stellen dat het internet moreel neutraal is of waarden vrij: technologie is dat wel maar de wereld van het internet met zijn providers en gebruikers is dat niet en dezelfde principes die gelden voor de ‘reëele wereld’ moeten ook gelden voor de ‘online wereld’, namelijk met waarborgen voor privacy en veiligheid voor haar burgers. Het waarborgen van de vrijheid van het internet is een groot goed maar tegelijkertijd een uitdaging hoe om te gaan met dit soort basis principes.De problematiek van de encryptie kan volgens hem het best worden opgelost door samenwerking tussen de overheid en private partijen die aan de basis staan van deze technologische ontwikkeling. Encryptie kan je niet verbieden maar technologisch kan je er wel voor zorgen dat terroristen altijd op achterstand staan. Volgens Hannigan zijn daar al grote stappen gemaakt en hij kan het weten: inlichtingendiensten kunnen waarschijnlijk meer dan ze naar buiten toe communiceren.

Het tegengaan van radicale propaganda via het internet ziet hij als een groter probleem omdat hier de basis ligt voor het ontstaan van het terrorisme. Terroristische organisatie weten tegenwoordig alles van strategische communicatie en hebben de middelen om deze effectief in te zetten en zo hun achterban te mobiliseren. Het voordeel van het internet is dat iedereen de beschikbare informatie kan filteren en zo te zien krijgt wat hij zelf graag wil zien waar vroeger de traditionele media extreme zaken filterden. Hier pleit Hannigan voor een open ‘civilised’ internet gebaseerd op de liberale en democratische waarden die de basis hebben gevormd van het ontstaan van het internet, we zien immers dat het internet in totalitaire landen beknot wordt.

Hij pleit dan ook voor een praktische coalitie geleid en gefinancieerd door Silicon Valley die samen met de overheid en zijn inlichtingendiensten een code opstelt die bepaald wat vanuit een democratisch en ‘civil’ oogpunt acceptabel is en wat niet. Op basis van deze code zou Silicon Valley dan nieuwe technologie kunnen ontwikkelen en een speciale agency op te richten die het mogelijk maakt radicale propaganda van het internet te verwijderen en online adverteerders in staat stellen te zien of de content op de pagina’s in strijd is met deze code. Wachten op wetgeving hieromtrend is volgens Hannigan niet nodig, dat werkt alleen maar vertragend.Hannigan opvatting is geheel in lijn met de recente uitspraken van Theresa May naar aanleiding van de recente terroristische aanslagen waarin ze stelt dat “If human rights laws stop us from doing it, we will change those laws so we can do it”. Donald Trump zal het waarschijnlijk met haar eens zijn en wie weet wat er allemaal al door de inlichtingendiensten gestart in gang gezet is op dit terrein, we weten dat de NSA al toegang heeft tot veel informatie en niet alleen over de eigen landgenoten maar over burgers wereldwijd.

Voorop staat in ieder geval dat de overheden Silicon Valley nodig hebben om de gewenste tools te ontwikkelen die ze nodig hebben terwijl dit voorstel komt juist op het moment dat de relatie tussen de overheid en Silicon Valley op zijn zachts gezegd problematisch is. Het begon al met het voeren van de immigratie stop door Donald Trimp waardoor veel werknemers van Silicon Valley werden getroffen en dan nu recent het verzet tegen het afwijzen van het klimaat akkoord.

Via de campagne We Are Still In, waaraan o.a. Apple, Amazon, Facebook, Google, Microsoft, Twitter, Intel en Spotify meedoen mee, is er een coalitie van van honderden Amerikaanse bedrijven die samen het klimaatakkoord van Parijs blijven ondersteunen. Eerder besloot Tesla-directeur Elon Musk al uit de innovatie adviesraad van Trump te stappen, geleid door zijn schoonzoon Jared Kushner, belast met het ‘White House Office of American Innovation’. Deze adviesraad bestaat nu voornamelijk nog uit bedrijven uit de ‘oude’ economie terwijl de innovatieve, hoge marge economie geen invloed meer heeft op het nieuwe politieke estabishment onder Donald Trump.

In dit licht tevens interresant dat vandaag de hoorzittingen zijn begonnen in de US inzake het beïnvloeden door Rusland van de Amerikaanse verkiezingen waar de nadruk wordt gelegd op de rechten van Amerikaanse burgers en iedere niet-Amerikaan geen rechten heeft en onbeperkt onderzocht mag worden door de Amerikaanse inlichtingendiensten waarvoor onze eigen inlichtingendiensten erg dankbaar zijn volgens Dan Coats, US director of National Intelligence. Als onze inlichtingendiensten dat ook doen voor de Amerikanen dan kunnen beide partijen elkaar goed aanvullen…

Een lastige problematiek met een hoop dilemma’s en potentieel grote gevolgen voor de verhouding burger – overheid. Ik vrees dat het niet lang zal duren en dat dan toch via wetgeving door de overheid regulering van het internet gaat plaatsvinden, op vrijwillige basis gaat dat niet lukken. Wellicht doen de internationaal opererende IT bedrijven uit Silicon Valley er verstandig aan hun R&D activiteiten in de EU onder te brengen, dat lijkt me een verstandige beslissing!

House of Cards, Homeland & Designated Survivor

Donald Trump schijnt verslaafd te zijn aan TV-kijken. Volgens bronnen om hem heen heeft  hij ‘s morgens voor hij gaat werken al zo’n drie uur gekeken en kijkt hij ‘s avonds nog eens paar uur. Dagelijks volgt hij een reeks van programma’s zoals ‘Morning Joe’ van MSNBC en de talkshows van FOX, zijn favoriete zender, maar hij kijkt ook naar het kritische ‘Saturday Night Life’ hoewel hij daar naar het schijnt niet om kan lachen.

Voor hem zijn dit soort programma’s zijn belangrijkste nieuwsbron waardoor hij wordt geïnformeerd over wat er gaande is in de wereld en hoe er over hem gedacht wordt. Toen hij de eerste keer met één van de twee Airforce One’s vloog was het eerste wat hij deed de TV aanzetten omdat hij anders iets zou missen. Hiermee wijkt hij overigens niet veel af van zijn generatiegenoten die een zelfde kijkpatroon hebben.

Ik heb nergens kunnen lezen of hij ook TV series kijkt op Netflix of HBO zoals Homeland, House of Cards & Designated Survivor. Wat al deze series gemeen hebben is dat ze zich afspelen in het Witte Huis rond de President en zijn entourage en proberen zo dicht mogelijk op de werkelijkheid te zitten, dat lijkt me interessante kost voor een zittende President van de VS!

Zo werd in de laatste serie van Homeland Carrie geconfronteerd met een binnenlandse geheime organisatie die probeert via het ‘trollen’ van de sociale media de publieke meningsvorming te beïnvloeden en via een gewelddadige volksopstand de zittende president wil lozen. Uiteindelijk blijkt deze organisatie te bestaan uit personen die bij de inlichtingendiensten werken die de President willen tegenwerken, waar heb ik dat eerder gehoord?

In een ander serie die zich in het Witte Huis afspeelt ‘Designated Survivor’ wordt Tom Kirkman, die noodgedwongen het Presidentschap op zich neemt na een aanslag op het hele politieke establishment,  geconfronteerd met duistere krachten die met grove middelen de Amerikaanse samenleving omver willen werpen. Hoewel eerst wordt gedacht aan beïnvloeding van de Amerikaanse politiek door een vreemde mogendheid blijkt ook hier het kwaad van dichter bij huis te komen en zelfs de directe medewerkers van de President blijken in het complot betrokken te zijn. Ook hier is het een binnenlandse geheime organisatie die chaos wil creëren en de macht naar zich toe wil trekken.

En dan binnenkort weer de vader van alle Witte Huis series: Van House of Cards! De nieuwe serie start 30 mei en iedereen zit zo weer klaar om in een marathonzitting het nieuwe seizoen te gaan bekijken. We weten nog niet veel over het plot maar je kan er gerust vanuit gaan dat ook Frank Underwood, net als Tom Kirkman niet gekozen maar aan de macht gekomen nadat de gekozen President moest aftreden, weer al zijn intelligentie zal moeten aanwenden om aan de macht te kunnen blijven. Of gaat Claire Underwood eindelijk via verkiezingen het stokje als eerste vrouwelijke President van Frank overnemen, iets wat Hillary Clinton niet gelukt is? Vol spanning wachten we dus op het nieuwe seizoen dat 30 mei beschikbaar komt.

Als ik naar Donald Trump zit te kijken krijg ik steeds de indruk dat alles was we in deze series zien ook echt in Washington gebeurd, sterker nog, dat het in werkelijkheid zelfs nog erger is. Wie kan nu zo’n scenario bedenken zoals het zich nu in Washington afspeelt? Zowat elke dag komt er nieuws naar buiten dat je niet voor mogelijk had gehouden en zie je bepaalde zaken die in deze series spelen in het echt gebeuren, je vraagt je af of deze series de politieke werkelijkheid beïnvloeden of juist andersom. Beide werkelijkheden getuigen van cynisme ten aanzien van de democratie en gaan er vanuit dat politieke besluitvorming niet via democratische weg verloopt maar dat onzichtbare krachten (de media, de inlichtingendiensten, de oligarchen, de multinationals en hun lobbyisten etc.) de werkelijke macht hebben om besluiten op de politieke markt naar hun hand te zetten.

Wat mij met name opvalt is dat in de meest recente afleveringen van deze series de vijand niet langer in een ver buitenland zit maar overal om je heen kan zitten: bij de pers, de democraten, de FBI en CIA en zelfs in de eigen gelederen van de Republikeinse partij. Ook Trump heeft daar blijkbaar last, iedereen om hem heen kan plots zijn vijand blijken te zijn, wie kan je dan nog vertrouwen? Frank Underwood heeft op 30 mei vast nog wel een goede tip voor hem, als het maar geen oorlog is om de aandacht van zijn interne problemen af te leiden zoals in de laatste aflevering van het vorig seizoen werd gesuggereerd…

 

De Stand van de Media

Ik lees al vanaf mijn jeugd elke ochtend De Volkskrant en als ik op vakantie ben geweest verheug ik me er elke keer weer op de stapel kranten van de afgelopen drie weken door te nemen omdat ik anders het gevoel heb iets gemist te hebben. Het kost me meestal wel een dag maar dan heb ik ook in sneltreinvaart drie weken wereldnieuws aan mij voorbij zien gaan. Het is mij één keer overkomen dat een behulpzame buurman die ons huis tijdens onze vakantie in de gaten hield alle kranten had weggegooid omdat hij dacht dat oud nieuws geen nieuws is. Ik heb nog steeds het gevoel dat ik in de zomer iets gemist heb: er laat zich dan een soort leegte achter en het gevoel dingen gemist te hebben.

De krant, aangevuld met het NOS Journaal, is voor mij dus een ijkpunt voor het nieuws, mijn filter op de wereld en het kader waarbinnen alle andere informatie die ik ontvang door mij gestructureerd wordt. Ik denk dat dat voor een hoop generatiegenoten lange tijd zo geweest is maar ik merk dat daar de afgelopen jaren, met name door de opkomst van de sociale media, veel verandering in is gekomen en dit ijkpunt voor velen ontbreekt. Voor veel mensen vormen de social media nu de structuur waarlangs het nieuws tot hen komt waarop ook de meer traditionele media inhaken in hun nieuwsvoorziening. Je ziet het gebeuren in alle talkshows zoals DWDD, Pauw en RTL Late: ze hebben allemaal een blokje zogenaamd leuke nieuwtjes die ze halen van social media (en die waarschijnlijk iedereen al gezien heeft) en als er een nieuwe hype is zijn ze er als de kippen bij een en ander te duiden, succes gegarandeerd!

Aanjagers van dit soort nieuws zoals Geen Stijl en Dumpert, hier verzamelen zich de uitdragers van flauwe grappen en puberaal gedrag (en daarom kijk ik om principiële redenen nooit naar dit soort site). En recente gedoe zijn daar de vloggers an toegevoegd, een volstrekt onbelangrijk en onbeduidend fenomeen dat al langer bestaat en meer een bron van vermaak is voor de jeugd dan een serieus te nemen beweging. Vlogs zijn over het algemeen doodsaai, amateuristisch gemaakt en zonde om tijd aan te besteden. Je kan het vergelijken met de gratis porno kanalen die ook veel cliënten trekken en waar ook een miljoenen publiek voor is. Maar omdat er blijkbaar veel jongeren naar vloggers kijken en het om een nieuw soort social media gaat (het nieuwe toverwoord) worden ze inhoudelijk serieus genomen terwijl dat helemaal niet zo bedoeld is door de makers. Die willen gewoon aandacht en als ze daarvoor iets geks moeten zeggen of op hun hoofd een biertje moeten drinken met een spijker door hun neus dan doen ze dat: als het maar clicks genereert (en inkomen)! Deze blogs gaan vaak om helemaal niets maar roepen wel een beeld op bij jongeren dat je beroemd kan worden met vlogs zonder ook maar iets te doen. Een sporter of rapper moet nog iets presteren om beroemd te worden, bij een vlogger gaat het meestal alleen maar om de beeldvorming rond de persoon van de vlogger en het verwachte succes.

En dan gaan de serieuze nieuwsmedia zich er ook in ene mee bemoeien, voor een volger van het publieke debat een verschraling van de nieuwsvoorziening die meer zou moeten gaan om informatie voorziening en duiding rond de belangrijke thema’s die er op dat moment spelen dan het continu focussen op social media hypes en bang zijn er een gemist te hebben. Je ziet bijvoorbeeld vaak op Twitter mensen die boos worden als een actualiteiten of nieuws programma niet direct verslag doen van iets wat trending is op het internet terwijl dan soms al snel blijkt dat het om een verkeerd bericht gaat.

Waar ik me ook aan heb gestoord is de nieuwsvoorziening rond de Amerikaanse verkiezingen, dat gaat allemaal wel erg gemakzuchtig. Batterijen ex correspondenten en journalisten worden met cameraploegen naar de VS gestuurd om van daaruit te berichten wat er al lang in de krant of op de sociale media te lezen was. Vroeger werden nog wel eens historici of deskundigen uit de VS zelf geïnterviewd maar nu zijn het Eva Jinek, Twan Huys, Charles Groenhuijsen en Ton Klein die aan tafel aanschuiven en de oceaan over te steken, zelfs Maarten van Rossum heb ik nog niet op de buis gezien… Eveneens vreemd is dan dat de NOS ‘s tijdens de verkiezingsnacht urenlang deze mensen aan het woord laat terwijl iedereen die ook maar een beetje geïnteresseerd is in de Amerikaanse politiek en bereid is daarvoor op te blijven natuurlijk naar de Amerikaanse zenders kijkt die tegenwoordig alom te zien zijn. Totaal overbodig deze uitzendingen.

Een paar jaar als journalist in de VS voor de NOS rondlopen en je bent leven lang expert terwijl de deskundigen die zich hier al tientallen jaren in verdiepen buiten beeld blijven, de doctor Clavans komen helaas tegenwoordig niet meer aan bod…De media moeten zich weer gaan bezig houden met waar ze eigenlijk voor bedoeld zijn: het informeren van het publiek wat het laatste nieuws is en het duiden van het nieuws bijgestaan door deskundigen. En daarbij moet de nodige zorgvuldigheid in de nieuwsvoorziening in acht worden genomen waarbij bronnenonderzoek en eerst iets uitzoeken voordat iets als waar wordt gepresenteerd essentieel is. Positieve uitzonderingen op deze gemakzuchtige benadering zijn programma’s als Buitenhof en Tegenlicht van de VPRO die gelukkig niet met deze trend meegaan. Buitenhof heeft wekelijks een rubriek heeft waarbij een opiniemaker de Internationale kranten doorneemt en dat levert meestal mooie nieuwe inzichten en de VPRO durft het aan ook andere mensen die tegen de stroom ingaan aan het woord te laten.

Protect or Die

Looking back, I was busy with the wrong issues those first twenty days of 2017. I had not foreseen the impact of the big changes which were coming. As soon as Donald Trump was inaugurated he started signing executive orders which were changing the worldwide political landscape significant. A few days after he took office I got a phone call from someone I did not know and he asked me if I was available for a meeting, he wanted to discuss something with me. We planned to meet in a restaurant in a small town not far from where I live.

He was already there when I arrived and he introduced himself as Paul. I started with introducing myself and told him about the projects I was running at the moment. After this, I asked him what he wanted from me. He started explaining his background, he had been in the Dutch army for a long time in a ‘technical’ function and had done assignments in Bosnia and Afghanistan and was now working in IT as a security expert. He still had a large network of ex-soldiers around him and participated in military training sessions all over the world. They did these trainings in secret because bad publicity was not what they wanted, they just wanted to practise their skills and meet old friends.

He had read my blogs on the International Police training Lowlands Grenade  in Marnehuizen in the North of the Netherlands. I participated during this training as an actor in June 2014. I was there for 5 days and really liked it working together with delegations of national police from 42 countries which were training there and showing each other their capabilities and skills. There were police from the US, Israel, Ukraine, Spain, the UK etc..

Working together with those policemen and women was big fun and most of the time I was walking around looking at what was happening and once in a while I was asked to play a role. I remember I had to play the role of Vice President of the Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or degrading treatment of punishment  (CPT) and drove around protected by an Lithuanian SWAT-team and an Hungarian CRC-team and visited the prison and a police station (PSS) interviewing staff there. I was impressed by the professionalism of all participating but also the friendship between the participants with these different backgrounds and had a lot of fun and learned a lot about the way they work and the technology they used.

After we discussed this Paul told me about his plans. He and his friends were very worried about the developments now happening worldwide with the election of Trump, the Brexit and the conflicts in the Middel East. They were discussing the impact of this and were investigating  what their role could be in this changing political and military landscape. He referred to the first meeting between Donald Trump and Theresa May who agreed that: “The days of Britain and America intervening in sovereign countries in an attempt to remake the world in our own image are over.”

The impact of this would be that probably the number of local conflicts would increase and he expected a lot of demand on the short run for companies who could protect civilians and objects on a commercial basis. Most European countries have not invested enough in military material and capacity the last 20 years and are now facing a world in turmoil with big problems in the Middle East and Africa and potential new conflicts at locations we are not aware of yet. They need to respond to this and build up their own capacity but this will taken some time and in the meantime they need to do something to protect their citizens. 

Paul was busy with investigating if starting up a company for this in the Netherlands was possible and for this he needed some “citizens” next to the military from his network who could help with the administrative but also the ‘selling” of this company external. In the US and UK have already a lot of private military contractors (like Blackwater) working closely together with their government but there are none in the rest of Europe. This has to do with the fact that there is no political foundation for such an initiative but, according to Paul, this could change on the short run when conflicts escalate and protection is needed. He asked me if I was interested in helping setting this up with his team, he needed someone who did not talk in military terms and was able to talk to politicians and explain why this company was useful and not a threat for the official military institutions. The primary objective of this company would be to protect people and objects and do this in a professional way with high moral and ethical standards.

I was very surprised by this question, why had he contacted me? How did he now about my background? Was he maybe part of an Intelligence Service testing me?  I told him I would think about what he said and give him my feedback later. Under normal circumstances I would have never had done this but the things happening at that moment made me change my mind because of course we need to protect ourselves from the bad guys.

Donald Trump’s handtekening

Wat ik mooi vind aan Trump, om ook eens iets positiefs over hem te zeggen, is zijn handtekening. Hij maakt er echt werk van en is er zichtbaar trots op, meestal laat hij het gezette exemplaar na het tekenen trots aan iedereen zien, daar neemt hij echt de tijd voor. Obama doet gemiddeld drie seconden over zijn handtekening en Trump zeven dus een handtekening zet hij niet zomaar lichtvaardig!

Het heeft iets moois dat in deze tijd van digitalisering en beknotten van de persvrijheid de vulpen plots het voornaamste wapen van de President van VS is geworden!

2016 was een succesvol jaar voor Vladimir Poetin!

Ondanks de boycot maatregelen van de VS en Europa heeft Rusland politiek en economisch een succesvol jaar achter de rug en kan Vladimir Poetin tevreden terugkijken op 2016.

Op politiek terrein heeft Poetin Ruslands militaire positie in Syrië versterkt door samenwerking met het Syrië van Sadat en Iran, de relatie met Turkije hersteld, eindelijk een overeenkomst afgesloten voor de olie en gasleiding over Turks grondgebied, Ruslands positie in de Krim en Oekraïne geconsolideerd en gezorgd voor een militaire dreiging die de voormalige Sovjet republieken serieus nemen en de NAVO op stang jaagt (en waarvan we niet weten of die ook reëel is). Tevens heeft hij Donald Trump een duwtje in de rug kunnen geven in de verkiezingscampagne zodat hij eindelijk af is van die vervelende Obama zodat hij met Trump een in zijn ogen meer gelijkwaardige gesprekspartner krijgt.

Hoewel de economie over 2016 nog een lichte daling van het BNP laat zien van -0,5% voorspelt Moody’s voor de komende jaren weer groei: 2% voor 2017 en 3% voor 2018. Dit succes is het meest zichtbaar in de groei van de vermogens van de Russische miljardairs het afgelopen jaar die er voor het eerst in twee jaar weer behoorlijk op vooruit zijn gegaan, zie deze tabel van de top 10 miljardairs:

Ik heb de cijfers van Forbes over de afgelopen drie jaar in deze tabel bij elkaar gezet en de top 10 rijken (excl. Poetin want daar weten we het niet exact van) heeft haar vermogen het afgelopen jaar met 33 miljard zien stijgen, dus zo’n 25% erbij. En dat terwijl de totale Russische economie over dezelfde periode kromp. Vladimir Poetin komt in de Forbes lijst niet voor maar algemeen wordt aangenomen dat hij de rijkste Rus is met een geschat vermogen tussen de 30$ en 200$ miljard en daarmee de rijkste Rus is en wellicht zelfs de rijkste op aarde. De belangrijke oorzaak van zijn gestegen rijkdom moet worden gezocht in het feit dat steeds meer bedrijven onder staatstoezicht zijn gekomen, van 35% van het BNP naar 70% nu, en allerlei constructies waardoor Poetin zichzelf heeft kunnen verrijken. Donald Trump staat in de Forbes lijst met 4,5m$ op plaats 336, zal hij niet leuk vinden en waarschijnlijk de reden waarom hij zo zijn best doet hierover niks naar buiten te brengen. Ik ben benieuwd wat zijn zoon’s nu aantreffen tijdens de Due Diligence die als het goed is nodig is nu zijn bedrijf door zijn zoons wordt overgenomen.  Hun succes zal afhangen van de groei van het concern dus hebben ze belang bij een lage inschatting, ben benieuwd of we daar nog wat van gaan merken de komende tijd.

Ik heb tevens opgezocht wie uit deze top 10 rijkste Russen om fiscale redenen hun holding in Nederland hebben (voor zover we weten) en dat zijn er 5, goed voor onze schatkist dus. We wisten natuurlijk al dat Poetin zijn dochter in Nederland een tijdje geleden in Nederland had en er zijn geruchten dat hij via stroman Gennady Timchenko zijn vermogen via Nederland veilig stelde als aanhouder van grondstoffenhandelaar Gunvor gevestigd aan de Amsterdamse Herengracht: dit bedrijf maakt over 2014 $267 miljoen nettowinst op een omzet van $88 miljard, goed voor de Nederlandse fiscus dus. De winst van deze miljardairs moet dus met name worden verklaard door internationalisering van hun economische activiteiten en kan niet verklaard worden door een interne Russische factoren en onze fiscale regelgeving zorgt ervoor de behaalde winst niet ten goede komt van de gewone Rus.

Met zijn geschatte vermogen kan Poetin zich meten met nummer 1 op de Forbes lijst 2016 Bill Gates met een geschat vermogen van 75m$, overigens staat de eerste Rus Leonid Mikhelson op plaats 60 met 14,4m$, uit de cijfers over 2017 blijkt dat hij inmiddels  is ingehaald door Alexey Mordashov op de voet gevolgd door Mikhail Fridman. Fridman kwam deze deze week in het nieuws vanwege de arrestatie in Spanje van mede bestuurder Peter Wakkie bij telecom bedrijf Zed+ in Spanje, , op verzoek overigens van de FBO en de CIA. Wakkie wordt verdacht van het betalen van steekpenningen aan familieleden van Russische ministers. Tja, dat kan natuurlijk de flinke stijging verklaren.

Opvallend is dat er elk jaar weer flinke wijzigingen zijn in deze lijst, er zijn blijkbaar zoveel onzekerheden in de Russische economie dat je voor je het weet je plek moet afstaan aan iemand anders. Zo stond Vladimir Potanin, eigenaar van de grootste nikkel producent Norilsk Nickel nog bovenaan met 15,4m$ en nu op plaats vier. Wellicht heeft dat ook te maken met de echtscheiding met zijn dertigjarige vrouw Natalia Potanina die een schikking met hem trof en maandelijks $250,000 van hem krijgt en vastgoed in Moskou, Londen en New York: Ruslands jetset beweegt zich tegenwoordig internationaal en heeft overal vastgoed en bezittingen. Vladimir Potanin ooit vice president onder Poetin en een van de sponsoren van de Sochi Winter Olympische Spelen in 2014 en investeerde stevig in de ontwikkeling van het Olympische dorp (dat nu leg staat)  en bezit hij tevens een transport en infrastructuur bedrijf, een farmaceutisch bedrijf en een ski resort. Handig met Poetin bevriend te zijn…

Je ziet op jaarbasis grote fluctuaties onder de ranking van de top miljardairs in Rusland terwijl deze ranking bijvoorbeeld in Europa of de VS veel stabieler is. Zo had bijvoorbeeld Roman Abramovich in 2007 een vermogen van 23,5m$ en is dat nu gekrompen tot 8,6m$ zodat hij buiten de huidige top 10 valt, hetzelfde geldt voor Mikhael Prokhorov (ooit 19,5m$ vermogen) en Oleg Deripaska (ooit 28m$), over deze laatste gaan overigens geruchten dat Paul Manafort, de voormalige campagneleider van Donald Trump voor hem gewerkt heeft. Je doet er in Rusland verstandig aan qua vermogen niet te dicht in de buurt van Poetin te komen lijkt het wel, anders loop je een flink risico! Wat Poetin aan lengte mist compenseert hij door de hoogte van zijn vermogen lijkt het wel, bij Trump ligt dat waarschijnlijk net andersom…

Tevens is het verstandig geen ruzie met hem te maken zoals bijvoorbeeld Oliemiljardair Michail Chodorkovski, in 2003 8m$ waard, ondervonden heeft. Chodorkovski wilde destijds de nieuwe president van Rusland worden, maar kwam voordat hij daartoe de kans kreeg in een strafkamp terecht wegens belastingontduiking en fraude. Pas na 10 jaar kreeg hij amnestie en week hij uit naar Zwitserland. In een land met een vermogende tsaar aan het hoofd doe je er goed aan niet groter te worden dan hij zelf en doe je aan spreiding van de risico’s door je portefeuille uit te breiden buiten de landsgrenzen.

Overigens moet de totale economische waarde van Rusland sterk gerelativeerd worden, qua BNP staat Rusland op plaats acht en zelfs kleiner dan Engeland en Duitsland, vanuit dit perspectief is het eigelijk onbegrijpelijk dat we ons zo druk maken om wat er in Rusland gebeurd: de economische invloed van Rusland op ons is marginaal en dat geldt tevens voor de militaire verhoudingen waar ze in het niet vallen als je dat vergelijkt met het totaal aan uitgaven van de Westerse landen, niet verstandig aan te vallen lijkt me Vladimir!

Deze week sprak ik een Rus die uit een vermogende familie komt en die in Nederland woont die mij vertelde dat veel Russen momenteel hun positie in Europa versterken ten koste van de US en UK omdat zij verwachten dat Trump en de Brexit het wel eens moeilijker zouden kunnen maken hun bezittingen daar te handhaven en dat Nederland daarom fiscaal een goed alternatief is. Ik heb een tijdje geleden een zakenman uit Oost Europa geholpen met het zoeken van een beleggingspand in Nederland om dezelfde reden en dat blijkt nu achteraf een hele goede investering te zijn geweest. Daarbij komt dat investeerders ook zien dat de kans dat het economisch klimaat in Nederland gaat wijzigen klein is: Nederlanders zijn immers, als het er op aankomt, meer koopman dan dominee. Zelfs PvdA minister Dijsselbloem is erg blij met de winstbelasting op vermogens van buitenlandse holdings en de ondoorzichtige “Fiscal Ruling” praktijk van de Belastingdienst die toch maar mooi onze schatkist aanvult zonder dat we er veel voor hoeven te doen!

Samenvattend kan je stellen dat Vladimir Poetin goed is in marketing en door dreiging meer voor elkaar krijgt dan de eigenlijke machtsverhoudingen rechtvaardigen en dat wij zo stom zijn daar steeds weer in te trappen!

Disclaimer: De bedragen van Forbes en de Quote zijn schattingen maar ze geven wel een aardig beeld, het zou interessant zijn als iemand dit eens gedetailleerd zou gaan uitzoeken!

Trump Tower, New York, Kerstnacht 2017, 3:17

Donald Trump kon de slaap niet vatten en zat in zijn kamerjas achter zijn bureau op de 26e verdieping uitkijkend over Central Park dat sinds een paar weken niet meer voor het publiek toegankelijk was. Na de mislukte raketaanval op Trump Tower hadden de veiligheidsdiensten tot deze ingrijpende maatregel besloten. Er was in eerste instantie veel weerstand geweest van de New Yorkers tegen deze maatregel maar na wat onderhandelen had hij een deal met het stadsbestuur kunnen maken waarbij op termijn een consortium van Central Park een pretpark zou maken met een strenge toegangscontrole en hij een licentie zou krijgen voor een helikopter landingsplaats in het park waar nu de ijsbaan was, dat zou hem minuten vliegtijd naar Washington schelen en op termijn een potentieel nieuwe inkomstenbron voor zijn Trump Foundation.

Maar dat was niet de reden waarom hij de slaap niet kon vatten. Hij was nu bijna een jaar POTUS en de eerste 100 dagen waren zeer succesvol geweest met name omdat hij een aantal “Quick Wins” had weten te implementeren die hem nog populairder maakten dan hij al was. De media waren allemaal zeer te spreken over de nieuwe wind die er waaide in Washington en de eerste resultaten die hij had geboekt. Een van de belangrijkste dingen die hij had gedaan was het scheiden van zijn operationeel team, dat vanuit het Witte Huis opereerde, en zijn Strategie en Communicatie team, dat door hem persoonlijk werd aangestuurd vanuit New York. Wie wat van Trump gedaan wou krijgen moest bij hem op audiëntie in zijn Trump Tower dat hij voor een mooi prijsje had verhuurd aan de Presidents Office en waar het een komen en gaan was van CEO’s, staatshoofden, “celebrities” en de intimi die behoorden tot zijn “Inner Circle”.

In het voorjaar werd hij voor het eerste geconfronteerd met een aantal problemen die zijn VP Mike Pence en manager van het operationeel team, niet zelf kon oplossen en waardoor hij gedwongen was in te grijpen. Dit had ertoe geleid dat hij wat kabinetsleden had moeten vervangen die blijkbaar niet goed gekwalificeerd waren, helaas had dit tot gevolg gehad dat er de nodige vuile was op straat was komen liggen.  En daar hadden de traditionele media natuurlijk flink van gesmuld in hun oude anti Trump gedrag terugvallend. Gelukkig kon hij nog steeds gebruik maken van de diensten van zijn voormalige campagne manager Kellyanne Conway die een steeds belangrijkere rol speelde in zijn staf en zo langzamerhand ook in zijn privé leven… Zo had ze Trump goed geholpen toen een wel erg ambitieuze schoonzoon de macht wou grijpen in zijn Trump empirium zodat hij zelf geen zeggenschap meer zou hebben. Dit was uiteindelijk opgelost door hem af te kopen zonder dat dat tot een officiële scheiding leidde zodat de buitenwereld hier niks van had gemerkt maar dit had hem wel veel tijd gekost, hij haatte het wel met crisis management bezig te moeten zijn, liever was hij aan het bouwen..

Een van de eerste besluiten die Trump nam na zijn installatie tot President was het vaststellen van de zogenaamde “Trump doctrine” die uitgangspunt zou zijn voor zijn buitenlandse beleid onder aanvoering van voormalig Exxon Mobil baas Rex Tillerson. Kern daarvan was dat de wereld opnieuw zou worden ingedeeld in invloedssferen en dat niet langer één land het voor het zeggen had maar de wereld door de belangrijkste landen verdeeld zou worden in invloedssferen. Een andere belangrijke peiler van zijn nieuwe beleid was het inzetten van de nucleaire dreiging waarbij Trump de inzet van kernwapens waar ook op de wereld niet uitsloot. Om dit te regelen had hij de drie belangrijkste regeringsleiders bij elkaar geroepen: Poetin, Trump en Xi Jinping naar het voorbeeld van de Yalta conferentie in 1945, alleen deed deze keer Engeland niet mee mar China. De conferentie was georganiseerd in Honolulu op Hawaï omdat deze drie landen daar geografisch gezien aan elkaar grenzen maar ook wel een beetje om een plaagstootje uit te delen aan Barack Obama…

Na drie lange dagen onderhandelen hadden de grootmachten de wereld opnieuw verdeeld waarbij de geografische, militaire en economische grenzen opnieuw waren vastgelegd in invloedssferen met als mantra dat de conflicten binnen een bepaalde invloedssfeer door de desbetreffende grootmacht zelf opgelost zouden worden. Zowel bij Poetin, Trump en Xi Jinping stonden begrippen als “Democratie” en “Burgerrechten” niet hoog op de agenda en daarom waren ze het er al vrij snel over eens geworden dat pragmatisme de leidraad moest worden voor samenwerking en niet morele en ethische waarden. Rusland legde een claim op het Midden Oosten, China wilde Afrika en de US Zuid Amerika, Japan, Zuid Korea en Canada. In de periferie van de conferentie werd besloten dat Europa gewoon Europa bleef, daar viel immers niets te halen, met uitzondering van Groot Brittannië dat een aantal Commonwealth landen claimde waar ze al eeuwen een relatie mee hebben zoals bijvoorbeeld India, Australië en Nieuw Zeeland, daar had het trio geen probleem mee, een mooi resultaat voor Theresa May die midden in de Brexit onderhandelingen zat en wel een succesje kon gebruiken!

Het eerste wat er na deze conferentie gebeurde was dat China meteen een invasie pleegde op Taiwan en dat ging erg vlotjes. Formeel werd er à la Hong Kong een transitie regering geïnstalleerd maar al snel legden de Taiwanezen zich bij deze bezetting neer. Poetin op zijn beurt maakte een deal met Erdogan en in no time werden door beide partijen de problemen met ISIS in Irak en Syrië opgelost of beter gezegd weg gebombardeerd. Dit had een nieuwe stroom vluchtelingen naar Europa tot gevolg waardoor een grote hoeveelheid terroristen hun werkveld verlegden naar Europa. In het kort gezegd kwam het erop neer dat de grootmachten nu orde op zaken konden stellen in hun eigen territorium: iets dat ze al langer wilden doen maar vanwege de oude verhoudingen niet durfden. Dat dat soms gepaard ging met wat duw en trekwerk viel te verwachten maar deze nieuwe doctrine leverde ook veel mooie nieuwe dingen op, met name op economisch vlak. In no time sloten de drie grootmachten handelsverdragen met elkaar af waarbij het een beetje sneu was dat het Europa, vanwege de interne verdeeldheid, maar niet lukte zich hierbij aan te sluiten. Het najaar was dus een turbulente periode geweest voor Trump maar, zoals dat altijd gaat bij grote reorganisaties, moet je eerst door het zuur voordat je bij het zoet kan komen en economisch was zijn nieuwe beleid een doorslaand succes! Met name de relatie van de VS met Rusland was sterk verbeterd en Rex Tillerson was het gelukt een paar mooie deals af te sluiten met Russische oligarchen die hij nog kende uit zijn tijd bij Exxon Mobil.

In oktober, op het moment dat het Witte Huis werd gesloten en een bestemming als Museum kreeg, ontstond er plots een conflict tussen Pakistan en India over Kashmir. De problemen in Kashmir waren een jaar eerder ontstaan na het dood van Burhan Wani, die streed voor de onafhankelijkheid van Kashmir, hij was neergeschoten door Indiase ordetroepen. Gebruik makend van de chaos in Kashmir besloot Pakistan met India de strijd aan te gaan over gebieden die zij al lange tijd van elkaar betwisten. In korte tijd werden er steeds meer landen bij dit conflict betrokken waaronder China dat aan Kashmir grensde en dat al meer dan 70 jaar gebieden van Kashmir bezet hield.

Eigenlijk was dit conflict een goede stress test of de Trump Doctrine wel goed werkte. De gevechten tussen India en Pakistan werden steeds heviger en toen India versterking kreeg van Engeland zette Pakistan begin december een atoombom in met als gevolg meer dan 180.000 doden  en 1,3 miljoen slachtoffers. Plots werd er voor het eerst sinds Hiroshima en Nagasaki weer een atoombom gebruikt en stonden er atoommachten tegenover elkaar (China & Pakistan vs. India)  waardoor een escalatie dreigde terwijl de VS formeel en volgens haar eigen doctrine niet betrokken was bij dit conflict. Wel kwam er vanuit de UK een hulpvraag van Theresa May, Amerika’s langste en trouwste bondgenoot. Ondertussen was China bezig zijn troepen richting de grens met Kashmir te sturen en werden er ook troepenbewegingen gesignaleerd richting Tibet. Terwijl Premier Modi van India probeerde een oplossing te bedenken dreigde dit conflict flink uit de hand te lopen.

De dag ervoor had Trump over deze kwestie geprobeerd overleg te voeren met Poetin en Xi Jinping maar beide waren niet geïnteresseerd in een overleg: de VS had niets met dit conflict te maken want het behoorde niet tot zijn invloedssfeer. Rusland had al overleg gehad met China en China had een oplossing voor ogen die voornamelijk militair was: afgesproken was dat China de problemen daar zelf zou oplossen. Ondertussen nam In de VS de druk van de publieke opinie op Trump steeds meer toe om iets te doen aan deze humanitaire ramp. De media deden uitgebreid verslag van de ramp en drongen aan op ingrijpen. In de VS wonen veel mensen afkomstig uit Kashmir en Tibet en deze begonnen zich flink te roeren: hij moest wat doen besefte hij en de adviezen van de haviken in het Pentagon waren geen echte bijdrage tot een oplossing. Hij moest iemand zien te vinden die hem kon adviseren en die gezag had bij alle partijen die betrokken waren bij dit conflict en een grote staat van diens had. Wie kon hij in vertrouwen bellen en om advies vragen? Iemand met ervaring en die de betrokken regeringsleiders goed kende? In eigen gelederen kon hij zo snel niemand vinden…

Trump pakte zijn beveiligde telefoon en belde het nummer dat hij als eerste in zijn telefoon had geprogrammeerd toen hij deze van de CIA kreeg en dat hij nog nooit gebeld had. De telefoon ging twee keer over en werd toen opgenomen met een kort “Barack”. “Ik hoop niet dat ik je stoor” zei Trump, “Maar kan ik je even spreken, ik heb dringend je advies nodig”. “Natuurlijk” zei Barack, “Ik ga even hiernaast zitten, Michelle slaapt”. Het was even stil en toen zei Barack “Vertel me Donald, wat is er aan de hand, ik ben altijd beschikbaar als ik je ergens mee kan helpen”. Trump legde kort zijn dilemma uit: het verdrag met China en Rusland respecteren en niks doen of humanitair en militair ingrijpen in een conflict dat potentieel explosief is en de VS kon meeslepen in een jarenlang conflict met China en Rusland onder de dreiging van een nucleaire oorlog.

“Lastig dilemma” zei Barack, “Maar waarom militair ingrijpen, dat werkt toch alleen maar escalerend? Waarom niet het voortouw nemen met humanitair ingrijpen, dan creëer je draagvlak en krijg je de mensen mee. Ga praten met Modi van India want die heeft gezag in de regio en goede contacten met zowel Rusland en China begin samen met hem en Engeland de hulpverlening op te zetten. En als dat eenmaal loopt zou ik met China contact opnemen en ze vragen de hulpverlening niet te dwarsbomen, dan win je tijd voor het vinden van een oplossing, ik denk niet dat China erg geïnteresseerd is in een nucleair avontuur aan haar landsgrenzen maar als je met China gaat praten moet je wel wisselgeld hebben, wat levert ze het op als ze niet ingrijpen? Belangrijk in deze is dat Pakistan de agressor is en dat India geen belang heeft bij een conflict met China.”

“Klinkt goed”, dacht Trump, hij had in het afgelopen jaar steeds meer respect gekregen voor Obama, toch maar 8 jaar president geweest zonder affaires, schandalen en immens populair bij zijn eigen achterban en in het buitenland, met name Europa. Jammer dat hij tijdens Barack’s Presidentschap geen contact met hem had kunnen maken, elke poging van zijn kant om een ontvangst te krijgen op het Witte Huis was mislukt en vanuit deze frustratie was hij destijds zelfs de politiek ingestapt.

“Dank je wel Barack, hier heb ik wat aan, is het goed als ik je af en toe bel? Kan je advies erg waarderen, wil je deze communicatie overigens tussen ons houden? Dat ligt gevoelig bij mijn achterban…”. Barack moest lachen, “Natuurlijk doe ik dat Donald, ik kan echter niks garanderen want zoals je weet luistert de NSA ook mee… Als het kan graag overdag bellen, ben er juist aan gewend geraakt  ’s nachts door te slapen!”. “OK”, zei Trump “en nog een prettige kerstdagen”.  Trump legde de hoorn naast zich neer en staarde weer naar buiten.

De stad zag er verlaten uit, over een paar uren zou New York ontwaken voor de eerste kerst onder zijn Presidentschap. Eén jaar gelden zat Barack Obama nog in het Witte Huis, Trump had toen niet kunnen bedenken dat hij  in deze kerstnacht met Barack aan de telefoon zou hangen voor advies. “Jammer dat Barack voor de verkeerde partij heeft gekozen” dacht hij, “Hij zou een goede CEO kunnen zijn voor een van mijn bedrijven”.

Hoe nu verder met Europa?

Sinds de Tweede Wereldoorlog trokken de Westerse landen jaren samen op en daar lijkt nu een einde aan te zijn gekomen nu het Verenigd Koninkrijk na de Brexit deze zomer en de US na de verkiezing van Trump deze week een onafhankelijker koers gaan varen. En dat heeft een enorme impact voor ons in Europa die hier niet voor gekozen hebben maar wel met de gevolgen hiervan geconfronteerd worden.

donald-trump-701512

Onzekere tijden breken aan. Wat gaat er de komende tijd gebeuren op het gebied van de vrijhandel, het vrije verkeer van personen en defensie? En wat is de impact daarvan voor ons in het Europa van na de Brexit? We weten het nog niet exact maar dit zijn wel de thema’s die zowel Trump als Farage hebben aangekaart en die Donald Trump nu voortvarend wil gaan aanpakken, Theresa May doet er waarschijnlijk ets langer over en heeft dezelfde speerpunten als Trump. De eerste ontmoeting tussen die twee kan wel eens interessant worden want als die twee een gemeenschappelijke agenda gaan opstellen valt het Westen uiteen in twee blokken en delven wij het onderspit. Waarom bepalen we overigens niet zelf deze agenda? Europa is getalsmatig nog steeds groter dan de US en UK qua aantal inwoners (EU 450, US plus UK 317) hoewel het BNP van die twee samen wel weer groter is (UK en VS 20,7 miljard versus EU 16,6 miljard dollar), in onze markt zit dus nog wat groei!

Daarbij is er een belangrijk geopolitiek verschil tussen de EU en de twee andere machtsblokken: als er een kans op een conflict op korte termijn is dan is dat in het Midden Oosten of in de relatie met Rusland en dan wordt dat in Europa uitgevochten, niet in de US of de UK. Waar deze twee landen de vrijhandel en het vrij verkeer van personen uit eigen belang op de korrel nemen zou onze prioriteit moeten liggen op defensie en de geluiden uit zowel de US als de UK om niet automatisch het NATO verdrag in werking te stellen (een aanval op één NAVO land is een aanval op ons allemaal) klinken steeds luider. Laten we hopen dat het het komende half jaar een beetje rustig blijft en Donald Trump zijn spierballen nog even niet hoeft te laten zien…

le-pen

En ondertussen blijven wij passief in Europa en zetten we daar geen eigen beleid tegenover. Gespannen wachten we op de verkiezingen die er aan komen bij ons en in Frankrijk en hoe Geert Wilders en Martine Le Pen het gaan doen. Niet voor niets waren dit de eerste politici in Europa die Trump feliciteerden. En de rest van Europa wacht af en trekt zich terug in haar schulp. We hebben geen goede analyse, visie en leiderschap en reageren momenteel alleen maar op wat er om ons heen gebeurd!

Wat mij bijvoorbeeld opvalt aan de visie van Trump en May is het gebrek aan toekomstvisie, ze weten heel goed wat ze niet willen maar niet waar ze op termijn naar toe willen. Trump heeft het in zijn 100 dagen plan alleen maar over het afschaffen van wetten en korte termijn oplossingen, geen woord bijvoorbeeld over innovatie waardoor de VS zich zou moeten onderscheiden van de rest van de wereld. Dat mag de volgende Amerikaanse president blijkbaar weer gaan doen als zij de rotzooi die Trump heeft achtergelaten heeft opgeruimd.

image

Leiderschap en een visie, dat is wat we nodig hebben en het liefst samenvallend in één persoon. Een nieuwe Winston Churchill of Helmut Schmidt die in staat is een nieuwe lijn voor Europa uit te zetten en die een visie op de toekomst heeft. Waar bij de US en de UK de vrijhandel, het vrije verkeer van personen en defensie op de korrel worden genomen zou ik voor de EU het liefst op de agenda willen zetten:

  1. de bescherming van de vrijhandel en de vrijheid van het individu (daardoor zijn we groot geworden)
  2. zo snel mogelijk een eigen militaire organisatie oprichten die zich niet alleen richt of defensie maar ook op vredes- en humanitaire missies  (daar zijn we immers goed in)
  3. ons gaan richten op technologische innovatie (want dat laten de anderen liggen).

Nu alleen nog iemand zoeken die dit kan gaan uitdragen maar dat is helaas wat moeilijker, overigens ben ik wel beschikbaar…

Naschrift 18 maart 2017:

Gewoon onbeschoft, de manier waarop Donald Trump Angela Merkel, bondskanselier van Duitsland, gisteren op het Witte Huis ontving. Duitsland is een van de trouwste bondgenoten van de VS en drijvende kracht achter de politieke en economische stabiliteit in Europa en je zou toch zeggen dat het handig is met haar te gaan samenwerken maar niks van dat ales. Trump ziet Merkel blijkbaar als concurrent en niet als partner, zijn hele body language laat zien dat hij haar minacht. Dat heeft wellicht ook te maken met haar presentatie, Trump laat zich graag omringen met dames die er leuk uitzien, kijk maar naar zijn entourage. Hiermee beledigt Trump niet alleen Angela Merkel maar Duitsland, alle vrouwen en alle Europeanen die, net als Angela Merkel, op een vreedzame manier werken aan de grote problemen van deze tijd.

Deze vernedering  van Merkel door Trump staat niet op zichzelf: May, Erdogan en Poetin kunnen er ook wat van en laten het niet alleen bij woorden maar ook bij daden en daar zullen we toch een antwoord op moeten formuleren. Onder druk is soms ineens veel mogelijk wat daarvoor onwaarschijnlijk werd geacht. We zitten in een transitie waarin we tot nu toe niet in de lead zijn maar deze vernederingen kunnen we ons niet laten welgevallen, tijd dus voor een Europees reveille! En wellicht kan Angela Merkel als moreel leider van Europa hierbij het voortouw nemen.

Het einde van de Amerikaanse democratie

Gelukkig, we hebben het laatste verkiezingsdebat gehad in de Verenigde Staten, een historisch dieptepunt in “The land of the Free and the Home of the Brave” dat altijd trots is geweest op haar democratische traditie en lichtend voorbeeld was voor andere landen.

Deze verkiezingscampagne is van dieptepunt naar dieptepunt gegaan waarbij het steeds weer is gelukt nog verder weg te zakken in het moeras van leugens en beschuldigen over en weer.  Steeds als je dacht dat het niveau niet lager kon zakken lukte het weer iets uit de kast te halen wat nog schokkender was. Hierdoor is het negatief campagne voeren tot grote hoogte gestegen en heeft campagne voeren op basis van de inhoud slechts marginaal plaats gevonden waarbij het verdraaien van de waarheid tot standaard methode is verheven. Nu er nog een kleine drie weken te gaan is en er geen rechtstreekse debatten meer zijn is de kans groot dat Donald Trump helemaal los zal gaan op social media om zijn achterstand op Hillary Clinton weg te werken.

trump-results

Wat het meest schokkend en tegelijkertijd gevaarlijk is dat in het laatste debat Donald Trump het democratische basis principe waarop de democratie gebaseerd is, namelijke het verkiezingsproces zelf, ter discussie stelt. Trump is gewend zijn legertje advocaten en fiscalisten in te zetten als hij zijn zin niet krijgt en blijkbaar is hij dat ook nu weer van plan: dat wordt nog wat na 8 november in het geval hij zou verliezen. Stel dat dit stelselmatig bij verkiezingen zou gebeuren dan mag je als kandidaat, voordat je je verkiesbaar stelt, alvast geld gaan reserveren in het geval je tegenstanders de uitslag gaan betwisten. Zo’n drempel is niet goed voor de democratie en zorgt er alleen maar voor dat mensen met een substantieel vermogen zich kandidaat stellen, zoals overigens de facto nu al het geval is in de US. Je kandideren voor een politieke functie kan dan bij zowel winst als verlies een positieve business case opleveren, het wordt dan gewoon een investering net als elke andere. Overigens stelde Eric Trump na het debat vannacht dat het Presidentschap voor zijn vader een stapje terug betekende in diens carrière.. Inderdaad, politici verdienen niet zoveel als Donald Trump gewend is dus wellicht verliezen financieel wel een veel beter optie…

Volgens Wouter Bos gisteren in Pauw gaan we alles wat in de VS gebeurd over een tijdje ook in Nederland meemaken, nog een klein half jaar en dan hebben we hier ook verkiezingen, pffff…

The Trump vs. Clinton Social Media Campaign

July 20th 2016:

Although it’s still four months to go it’s already interesting so see how both parties handle social media in their campaigns. It’s now 8 years ago Barack Obama won the elections from John McCain and run a successful web campaign using consumer marketing info to target potential voters based on their predicted interests. At that time social media were new and mostly used by 18- to 29-year-olds and Obama was able to create an online community which could be approached to help with his campaign which was very successful.  For the first time online surveys, data analytics, tailored messaging and even an “online call tool” were used: very innovative at that time!Hillary Clinton

While 8 years ago social media were new and not used by all parties this has changed significant. The most important change is that social media are now used by all and older people are using social media more than young people. And with the Brexit referendum in the UK two weeks ago we saw that older people are more eager to vote and more conservative than young people (nothing new here). The internet has become a primary source of information for a lot of people about what is happening in the world. While 10 years ago you depended on newspapers, advertisements and debates to be informed about what happened during the campaign, now you search Facebook for a summary of the highlights of a debate. Being ‘Online’ you can influence the information you get by managing your own environment and content, when you don’t like it you can block someone or dislike a page managing your own online world.

Another big change is that the internet is now key in both the private and public space. All companies now use online marketing tools and big data techniques and governments are doing the same: a lot of public services are nowadays only available through the internet. This means all political parties now have access to all these tools and don’t have to call or visit the electorate any more but can directly communicate to their potential voters wherever they are online.

trump-hq

What’s will be interesting this campaign is see the difference between the campaign of Hillary Clinton, which probably will be based on the fundaments of the Obama campaign, and the one from Donald Trump who will use his experience from his enterprise background rather than the way the Republican establishment would like him to run his campaign. While Hillary has a big team of 700 people working on her campaign already for more than a year, Donald Trump has no interest in data analysis or a social media strategy and does not want to hire a big staff. Trump’s campaign headquarters at Trump Tower on Manhattan’s Fifth Avenue is run by only a dozen paid staffers in the same building where Trump lives and runs his real estate empire. They run his campaign is entirely ad hoc and built on the concepts of mass communication. According to Roger Stone, Trump’s longtime political confidant “The only thing predictable about Donald Trump is that he’s entirely unpredictable.”

Donald_Trump_Family

At this moment Donald Trump has 10,3 million followers on Twitter while Hillary Clinton with her big staff has only 7,9 million so you can’t say his campaign is not successful. While Hillary Clinton spends a lot of effort in making no mistakes and balancing here strategy to get her target audience satisfied, Donald Trump welcomes mistakes and sees them as opportunities to communicate to his audience and get his message across, he is a master in not answering questions. See for instance his statement at a press conference during the democratic convention where he asked Russia to hack the 30.000 lost emails of Hillary Clinton which got a lot of media attention. The day after he told the press this was a joke and he got away with this.

Quote Trump on Russia hack

Another new aspect Trump has brought to the campaign is bringing his family in during the Republican Convention this week. We are getting to know his family during the convention and by this new “Glamour” campaign Trump is positioning his family for a reality soap which can run for as long as he is in the White House and until he appoints his successor (multiple candidates available in the family!). While his audience loves this you can see traditional media like CNN slowly changing their attitude towards Donald Trump, they know they need a good relationship with him and his entourage once he becomes president to get access to him.

It was interesting to see what was trending during the final speeches of both Trump and Clinton during the conventions; while Donald Trump was trending during his speech Hillary Clinton was not even in the top 10 trending for the US, number one was Katy Perry who was singing just before Hillary’s speech and at place 10 was a quote from Hillary ‘I believe in science’ referring to a quote from Donald who has his doubts. While everybody knows what Donald Trump stands for (“Make America great again”) I’m not sure what her strapline is, it changes all the time.

While Donald Trump is doing well on social media the traditional media like ABC, CBS, CNN, NBC and MSNBC all are against him and pro Hillary Clinton. Following the news in these media you get the message Trump does not have a chance of winning although the polls show otherwise – after the democratic convention this party is always winning. I would classify the difference the Trump campaign as building up the Trump brand through social media while Hillary Clinton is using social media as a way to communicate with her own community and potential voters. Let’s see how both campaigns will further develop and which one will be the most successful but one thing is sure: the Trump campaign is already the most innovative!

September 13th 2016:

What afterwards probably will be the turning point in this campaign was the illness of Hillary Clinton which came out after her visit to the 9/11 memorial last Sunday. She was already sick for three days and did not communicate this to the outside world: probably her team was still discussing how to bring this news external, having a lot of people in your team is not always easy to manage. Trump, tweeting himself, did the only thing he could do: not tweet at all on this issue while Hillary’s team was still twittering on other campaign issues if nothing had happened…

September 26th 2016:

First debate between Clinton and Trump and both Hillary as Donald were winners according to the media depending on their background of course. The days after the debate the polls did not changed much although Hillary Clinton was ahead but with a small margin. Looking at the number of mentions on Twitter for the US Donald Trump was the winner with around 1,9 million mentions against 0,9 million for Hillary Clinton: Trump got most of the attention during the debate. There seems to be a big difference between what the polls are saying and social media traffic which can be both positive and negative as shown in this overview:

sentiment-analysis-elections-2016

October 6th 2016:

Town hall meeting after the video with the female unfriendly quotes from Donald Trump was publisher two days before the debate. Donald Trump was able to talk about all the issues on his agenda during the debate while Hillary tried to focus on bringing her message across meanwhile being attacked by Trump. Again most tweets for Donald Trump, 2,1 million this time, while Hillary Clinton got only 0,1 million mentions, so again Trump is getting all the attention. The first poll from CNN after the debate showed Hillary won with 57% and Trump lost with 34%, this trend was confirmed by other polls that also show a double digit loss for Trump. It looks like Hillary’s strategy is working better than the one from Trump but still one month to go. But why not also making a good analysis on the social media traffic? This would also be interesting and I have not seen it..

who-won-the-debate

November 2nd 2016:

One week to go and the polls show Donald Trump is now not far from winning the popular vote but and has a small chance of winning the electoral vote. While Hillary is working hard to keep the voters who already voted earlier Donald is winning more and more voters who never voted before. Comparing both social media campaigns it looks like Donald Trump is doing better now and although Hillary has a big team helping here campaigning (Obama, Michelle, Kaine, Bill Clinton, Chelsea, etc.) Trump is doing the campaign on his own and still gets a lot of attention. Also:

  • It helped al lot the debates were very early and now almost forgotten because all communication on issues goes through both the ‘old’ and ‘new’ media channels
  • Trump does not spend much money on advertisement in the ‘old’ media but almost all on the ‘new’ social media while Hillary Clinton does both ($17.3 spend by Trump, $96.4 by Clinton)
  • While the Clinton campaign uses traditional media a lot, Trump uses social media so he can set the agenda himself and does not depend on the journalists
  • Because a lot of young people only use the internet nowadays for their news updates Trump is capable to communicate to a new group of voters
  • It was in the news that Trump is also using tools to generate social media traffic, more than a third of pro-Trump tweets were generated by bots, compared with a fifth for pro-Clinton tweets.
  • I heard a Trump campaign manager tell the Trump campaign is based on a “very advanced database”, more advanced then the one used bij the Clinton team.

November 7th 2016:

The final days before the election where probably critical for both campaigns and comparing the Trump wth the Clinton campaign I would say Trump did not have a plan and just repeated what he was doing all along his campaign while Clinton had a Grand Finale with all these politicians and famous Americans supporting her, impressive! A few days before the election Donald Trump suddenly stopped twittering, probably because the team around him has convinced him that twittering on his own did not get him new voters who still needed to decide who to vote for.

But now it’s time that the voters decide, especially the undecided voters in the swing states, they will be the ones who will bring a majority of electoral votes for one of the candidates. This was an unconventional campaign and probably this will also end unconventional. It would be interesting to see what the outcome will be and if the polls were right or that this new world needs new tools to measure the voters outcome. Strange that in a time everybody is talking about Big Data I have not heard much in the press about the outcome of analyzing the voters likelihood of voting for one of the candidates based on social media research.

November 9th 2016

Donald Trumps strategy worked. Despite all the money, the endorsements of politicians and musicians Trump did a great job and a lot of voters decided to support him even in states which everybody thought would be in favour of Hillary Clinton. Trump’s campaign was innovative and from his underdog position he was able to convince a lot of people to vote for him without this being visible in the polls except in the  LA Times/USC Tracking polls which predicted Trump would win fro months using a different way of measering than the traditional polls did.

It would be interesting to further analyse the drivers of the voters and why there was such a big gap between the polls and the final results!

Januari 20th 2017

Since the election Donald Trump kept using Twitter as his primary source of communication influencing political and economical issues and expressing his views on a lot of issues on a daily basis and he will probably keep doing this after the inauguration. With this Donald Trump changed the way the White House is communicating and this will have big impact on traditional media who were always the most powerful media channel. This has changed now because Trump uses Twitter now as primary channel because this enables him to communicate directly with his audience, as Donald Trump calls it: “Bypassing dishonest media”.

So, if you want to keep updated on the news, the first thing you should do in the morning when you wake up is checking Trumps Tweets..

Januari 21th 2017

And I did, next morning I found out Donald Trump now has two accounts: the old one @realDonaldTrump and since yesterday @POTUS, on this account he already posted 5 tweets and one “like” of his old account @realDonaldTrump. This old account has about 20 million followers and his new account @POTUS already 14 million which he got from Obama when he was POTUS. Obama’s account has changed to @POTUS44 with the same number of followers, this because Twitter migrated the accounts from @POTUS to @POTUS44, a migration which was not done correctly according to Twitter, some users complain they were migrated while they never had followed @POTUS before:

So both @POTUS and @POTUS44 have now the same followers which is interesting for Donald Trump because he now has a new channel by which he can directly communicate to the Barack Obama supporters.  With these two channels Donald Trump can now communicate different messages to two different audiences. I’m not sure if the old Barack Obama fans will like this…