Month: May 2017

Where is the Brexit Business Case?

Next week on June 8th there will be new elections in the UK and after this the negotiations around the Brexit between Britain and the EU will start. Michel Barnier, EU’s chief negotiator, has planned these negotiations to start on June 19th but who he will negotiate from te UK side is of course depending on the outcome of the elections.

Theresa May notified the European council of the UK’s decision to leave the EU on 29 March this year, nine months after last years June referendum. According to the Lisbon treaty the withdrawal negotiations as allowed under article 50 need to be finished within two years so the end date is set on March 30th 2019 (unless all parties agree on an extended deadline…). And after this day the actual transition will start and this will probably also take time, this whole Brexit programma will probably dominate the EU agenda for the coming years.

So although te UK had already nine months to prepare before the negotiation phase started, 10 weeks have passed since without any formal or informal negotiations. And with the elections next week even more uncertainty is created because we don’t know who we will need to negotiate with from the UK side after the elections: the latest polls show the conservatives are losing their majority so Theresa May did not get the clear victory she expected from the elections. And when Labour takes over government together with the SNP the whole negotiation process will at least delay and probably soften the negotiations.

With the Brexit negotiations a long and complex negotiation process will start which has never been done before in the history of the EU and with an uncertain outcome, a complex landscape of stakeholders within both the EU as the UK and a rapidly changing political and economical environment.

As a first step the European Council agreed on a set of principles outlined as follow:

“In these negotiations the Union will act as one. It will be constructive throughout and will strive to find an agreement. This is in the best interest of both sides. The Union will work hard to achieve that outcome, but it will prepare itself to be able to handle the situation also if the negotiations were to fail. These guidelines define the framework for negotiations under Article 50 TEU and set out the overall positions and principles that the Union will pursue throughout the negotiation. The European Council will remain permanently seized of the matter, and will update these guidelines in the course of the negotiations as necessary.”

So a fixed end date but not fixed if all agree, basic principles which can be changed along the way and  even fall back scenario in case the negotiations are not successful: from a programme management perspective and change management perspective a big challenge with a lot of risks involved and all indicators for a potential failure most visible in the objective to ge an agreement  in the best interest of both sides.

You can compare the Brexit negotiations with a divorce, key with a divorce is that both parties are saying farewell to the former situation when they were living together  ‘in the best interest of both sides’ and want to establish a new situation where after the divorce you want to take care of your own interest. And as we all know a divorce can become very nasty and give a fight around parenthood and the distribution of material and immaterial assets and pensions: in the end both parties involved will have to pay a price. And just like after a divorce it is also valid for the Brexit: how can the EU and UK separate from each other and share the pain? In this process it is not about who will win but how both parties can quickly come to an agreement and sign the divorce papers, the longer this process will take the more damage will be done on the relationship. After the divorce it will take time to heal and buildup a new relationship: when the settlement of the divorce was not fair this will be more difficult.

So I think it would be best to come to an agreement as quickly as possible and already start with the implementation with parts of the agreements once decided on. It would have helped if EU had already come up with a more detailed plan how they would like to manage the Brexit and the future relationship with the UK including the different possible transition scenario’s, their costs and benefits and a roadmap for the transition. Just like a normal government programme is broken into projects and is based on a proper business case as described in the Prince2 project management methodology especially developed for UK government. This would also be fair for the UK voters because next week they will not know what the objectives and strategies of the political parties will be during the negotiations and will be giving a blanco cheque to the new UK Government next week to do what they think is best.

The Brexit is not about negotiating a contract between two companies who will profit most from the contract but it’s about countries with a long history of working together and establishing great things and need start connecting again and work together as soon as possible!

And as a European not having much influence on this whole negotiation process (we were not asked what we want) and not having elected the current EU leadership directly maybe EU leadership could take the criticism of the UK serious and transform the EU into a more democratic European Union and take out regulation that does not make sense and decrease overhead so we can also benefit from the Brexit business case.

Update June 9th 2017 4:00

Theresa May has lost the elections because she did not get the majority of seats in parlement which will make it difficult for the UK to start the Brexit negotiation process June 19th as planned. When Theresa May should decide to resign as MP, and already members of the conservatives are asking for this, someone else needs to take over: this will have impact on the UK negotiation team and it will take time before this team can operate effectively. This will delay the negotiations significant and weaken UK’s position. The winner of this UK elections is the EU who is now confronted with a divided UK without a strong leader and without a clear strategy.

Update June 19th 2017 20:00

Belgium EU Brexit

Today finally the negotiations started with a UK negotiation team presenting a divided country after the disappointing elections for the tories, the terror attacks and the Grenfell towers fire. The UK government is under a lot of pressure form inside and outside and that is not a good starting point for the negotiations. We will se how this will further develop the coming months…

Looking at above picture of the teams sitting together for the first time I noticed:

  1. It looks like there is no (independent) chair for the meeting;
  2. The delegations are too big, both teams consist of ten people, too much for running an effective meeting;
  3. The two parties are sitting opposite each other with a lot of distance in between, a smaller table could create a more informal atmosphere;
  4. There are a lot of microphones and screens in the middle, probably all what’s said is translated and recorded,  this will not help making creative solutions..

Let’s see how this will work out in time!


House of Cards, Homeland & Designated Survivor

Donald Trump schijnt verslaafd te zijn aan TV-kijken. Volgens bronnen om hem heen heeft  hij ‘s morgens voor hij gaat werken al zo’n drie uur gekeken en kijkt hij ‘s avonds nog eens paar uur. Dagelijks volgt hij een reeks van programma’s zoals ‘Morning Joe’ van MSNBC en de talkshows van FOX, zijn favoriete zender, maar hij kijkt ook naar het kritische ‘Saturday Night Life’ hoewel hij daar naar het schijnt niet om kan lachen.

Voor hem zijn dit soort programma’s zijn belangrijkste nieuwsbron waardoor hij wordt geïnformeerd over wat er gaande is in de wereld en hoe er over hem gedacht wordt. Toen hij de eerste keer met één van de twee Airforce One’s vloog was het eerste wat hij deed de TV aanzetten omdat hij anders iets zou missen. Hiermee wijkt hij overigens niet veel af van zijn generatiegenoten die een zelfde kijkpatroon hebben.

Ik heb nergens kunnen lezen of hij ook TV series kijkt op Netflix of HBO zoals Homeland, House of Cards & Designated Survivor. Wat al deze series gemeen hebben is dat ze zich afspelen in het Witte Huis rond de President en zijn entourage en proberen zo dicht mogelijk op de werkelijkheid te zitten, dat lijkt me interessante kost voor een zittende President van de VS!

Zo werd in de laatste serie van Homeland Carrie geconfronteerd met een binnenlandse geheime organisatie die probeert via het ‘trollen’ van de sociale media de publieke meningsvorming te beïnvloeden en via een gewelddadige volksopstand de zittende president wil lozen. Uiteindelijk blijkt deze organisatie te bestaan uit personen die bij de inlichtingendiensten werken die de President willen tegenwerken, waar heb ik dat eerder gehoord?

In een ander serie die zich in het Witte Huis afspeelt ‘Designated Survivor’ wordt Tom Kirkman, die noodgedwongen het Presidentschap op zich neemt na een aanslag op het hele politieke establishment,  geconfronteerd met duistere krachten die met grove middelen de Amerikaanse samenleving omver willen werpen. Hoewel eerst wordt gedacht aan beïnvloeding van de Amerikaanse politiek door een vreemde mogendheid blijkt ook hier het kwaad van dichter bij huis te komen en zelfs de directe medewerkers van de President blijken in het complot betrokken te zijn. Ook hier is het een binnenlandse geheime organisatie die chaos wil creëren en de macht naar zich toe wil trekken.

En dan binnenkort weer de vader van alle Witte Huis series: Van House of Cards! De nieuwe serie start 30 mei en iedereen zit zo weer klaar om in een marathonzitting het nieuwe seizoen te gaan bekijken. We weten nog niet veel over het plot maar je kan er gerust vanuit gaan dat ook Frank Underwood, net als Tom Kirkman niet gekozen maar aan de macht gekomen nadat de gekozen President moest aftreden, weer al zijn intelligentie zal moeten aanwenden om aan de macht te kunnen blijven. Of gaat Claire Underwood eindelijk via verkiezingen het stokje als eerste vrouwelijke President van Frank overnemen, iets wat Hillary Clinton niet gelukt is? Vol spanning wachten we dus op het nieuwe seizoen dat 30 mei beschikbaar komt.

Als ik naar Donald Trump zit te kijken krijg ik steeds de indruk dat alles was we in deze series zien ook echt in Washington gebeurd, sterker nog, dat het in werkelijkheid zelfs nog erger is. Wie kan nu zo’n scenario bedenken zoals het zich nu in Washington afspeelt? Zowat elke dag komt er nieuws naar buiten dat je niet voor mogelijk had gehouden en zie je bepaalde zaken die in deze series spelen in het echt gebeuren, je vraagt je af of deze series de politieke werkelijkheid beïnvloeden of juist andersom. Beide werkelijkheden getuigen van cynisme ten aanzien van de democratie en gaan er vanuit dat politieke besluitvorming niet via democratische weg verloopt maar dat onzichtbare krachten (de media, de inlichtingendiensten, de oligarchen, de multinationals en hun lobbyisten etc.) de werkelijke macht hebben om besluiten op de politieke markt naar hun hand te zetten.

Wat mij met name opvalt is dat in de meest recente afleveringen van deze series de vijand niet langer in een ver buitenland zit maar overal om je heen kan zitten: bij de pers, de democraten, de FBI en CIA en zelfs in de eigen gelederen van de Republikeinse partij. Ook Trump heeft daar blijkbaar last, iedereen om hem heen kan plots zijn vijand blijken te zijn, wie kan je dan nog vertrouwen? Frank Underwood heeft op 30 mei vast nog wel een goede tip voor hem, als het maar geen oorlog is om de aandacht van zijn interne problemen af te leiden zoals in de laatste aflevering van het vorig seizoen werd gesuggereerd…


De WannaCry Ransomware aanval

Zaterdag 13 mei 7:30.

Menig IT Manager zal dit weekend slecht slapen zich zorgen makend of zijn IT infrastructuur besmet is met ransomware, gijzelsoftware die je systemen plat legt en alleen na betaling van een bedrag in bitcoins het weer doet, ordinaire chantage dus. De software genaamd ‘WannaCry 2.0’ besmet je PC door alles op je systeem te versleutelen en alleen als je betaald krijg je de sleutel om dit weer ongedaan te maken. Gewoon crimineel zeker omdat niet alleen bedrijven maar ook bijvoorbeeld ziekenhuizen hiervan het slachtoffer zijn..

Dat dit een groot probleem blijkt uit berichten dat al meer dan 74 landen zijn getroffen door een aanval en de koers van de bitcoin, waarmee deze criminelen willen dat er betaald wordt, plots flink aan het stijgen is. Bovenstaand plaatje toont de enorme waardestijging in US dollars status 12 mei op de dag dat het nieuws van de hackaanval naar buiten kwam.

En weer blijkt:

  • dat het Internet destijds niet ontworpen is vanuit een beveiligingsperspectief maar als open systeem waarmee iedereen met iedereen kan communiceren;
  • software bedrijven zoals Microsoft, waar het nu blijkbaar om gaat, al jaren producten voor veel geld en met een hoge marge op de markt zetten waarbij ze aansprakelijkheid voor dit soort aanvallen in hun leveringsvoorwaarden uitsluiten en er na al die jaren van nieuwe releases en productinnovaties niet in staat zijn dit soort uitbraken te voorkomen;
  • het business model van dit soort IT bedrijven gebaseerd is op het steeds in de markt zetten van nieuwe versies van hun software en oude versie na enige tijd niet meer te supporten hun klanten dwingend steeds weer te blijven investeren in hardware en software zonder dat ze daar toegevoegde waarde voor terug krijgen;
  • criminelen met de bitcoin een mooi instrument hebben om hun illegale praktijken uit te voeren en via de Bitcoin geld naar de bovenwereld kunnen doorsluizen;
  • versleutelings technieken (Encryptie) in handen van criminelen het nieuwe inbrekers gereedschap zijn;
  • gebruikers nog steeds email openen van onbekende afzenders waardoor besmettingen met dit soort virussen plaats vinden;
  • IT-managers machteloos zijn als het gaat om beveiliging tegen dit soort aanvallen;
  • we maatschappelijk kwetsbaar zijn omdat IT systemen tegenwoordige het primaire process in bedrijven ondersteunen en als dat weg valt het je faillissement kan opleveren.

Er gaan allerlei geruchten over wie er achter deze aanval zit (meeste aanvallen komen uit de Russen, de NSA was de eerste die deze software vorig jaar gebruikte…), waarschijnlijk zullen we dit nooit weten omdat veel van wat hier gebeurd zich in het verborgene afspeelt. Bedrijven geven niet graag toe dat ze het niet goed voor elkaar hebben en zullen waarschijnlijk betalen om van dit probleem af te zijn, we zullen het nooit weten. Ondertussen is wel aangetoond dat we hier iets tegen moeten doen en de criminelen moeten identificeren die hier achter zitten en aanpakken. Als dit voor criminelen een succesvol business model is brengt dit anderen weer op het idee dit te kopiëren.

Overigens blijkt dat alleen computers vatbaar zijn voor WannaCry die met verouderde software van Microsoft werken waarin een beveiligingslek zit. Microsoft heeft dit probleem wel opgelost voor haar meest recente software maar niet in de oude versies van hun software waardoor je je gebruikers dwingt steeds de laatste versie van hun software te gebruiken. Hiermee dwingen ze hun klanten steeds te investeren in hardware en software omdat die nieuwe software op oude PC’s niet goed performed en software niet afkomstig van Microsoft zelf aangepast moet worden aan de nieuwe features van Microsoft, zo blijft de winstmachine natuurlijk lekker draaien.

Als ik IT manager was van een bedrijf of instelling die met Microsoft werkt zou ik direct op de fiets springen, mijn medewerkers optrommelen en een plan maken voordat maandag iedereen weer het bedrijfsnetwerk opgaat, je weet maar nooit…

Update zaterdag 13 mei 10:00.

Het blijkt dat er een switch in de ransomware software zit waardoor die uitgeschakeld kan worden, alleen al geïnfecteerde netwerken hebben dus nog een probleem. Ben nu benieuwd wat de koers van de bitcoin gaat doen..

Update zaterdag 13 mei 18:30.

Volgens EenVandaag valt de opbrengst voor de criminelen aan bitcoins behoorlijk mee, namelijk zo’n 20.000 euro tot nu toe. Wel weinig opbrengst voor zo’n grote gecoördineerde actie waar meerdere mensen aan meegewerkt moeten hebben, dit lijkt me geen eenmansklus en je moet de buit natuurlijk ook nog verdelen. Even schoot het door me heen dat wellicht niet de klant maar Microsoft de target zou kunnen zijn van deze Ransomware software en dat daar ook een claim is gelegd, dat zou ook de switch kunnen verklaren die in een keer de ransomware uitschakelt en vreemd dat Microsoft die zelf niet gevonden heeft (de check op toegang tot een externe site). Als je gepakt wordt staat je waarschijnlijk een behoorlijk sanctie te wachten en als daar zo weinig opbrengst tegenover staat waarom doe je het dan? Ondertussen is het duidelijk dat er behoorlijk veel schade is aangericht: ziekenhuizen in de UK, scholen en universiteiten in Azië die plat liggen en bedrijven als Telefonica, Renault, Deutsche Bahn en Qpark die vanwege uitvallende IT niet operationeel kunnen zijn etc., Schattingen daarover heb ik nog niet gehoord. Zoals zo vaak bij criminaliteit wordt bij een inbraak meestal meer schade aangericht dan de buit opbrengt voor de criminelen…

Update Zondag 14 mei 17:00

De aanval blijkt nog niet over te zijn, WannaCry heeft opnieuw toegeslagen maar dan zonder de eerder vermelde switch om de software uit te zetten. In totaal blijkt het nu om 200.000 computers te gaan in 150 landen. Europol waarschuwt voor een grote nieuwe aanval morgen wanneer de bedrijven en instellingen die in het weekend dicht waren weer opstarten en eerder geïnfecteerde computers WannaCry weer gaan verspreiden.

Op de site van Microsoft wordt een bericht van 

As cybercriminals become more sophisticated, there is simply no way for customers to protect themselves against threats unless they update their systems. Otherwise they’re literally fighting the problems of the present with tools from the past. This attack is a powerful reminder that information technology basics like keeping computers current and patched are a high responsibility for everyone, and it’s something every top executive should support.

Update Maandag 15 mei 13:00

Microsoft is kwaad omdat de Amerikaanse overheid (de NSA) al langer van het lek in haar eigen software wist, dat niet met hen gedeeld heeft en zelfs gebruik heeft gemaakt van het lek om verdachten te spioneren. Ze zouden zich ook kunnen afvragen waarom ze zelf destijds dit lek niet hebben gevinden bij het testen van hun eigen software en dit weekend een 22 jarige wel in staat was de switch in de ransomsoftware te vinden en niet al die programmeurs die voor de Microsoft organisatie werken. Enige zelfreflectie is hier denk ik wel op zijn plaats lijkt me.

Meer info over de Bitcoin kan je vinden op mijn blog hierover:

Overigens heeft Microsoft ondertussen ook patches gemaakt voor de oudere versies van het Windows besturingsysteem. Allemaal installeren dus!

Update Woensdag 28 juni 2017 13:00

We zijn toch echt ruim 6 weken verder sinds de vorige WannaCry Ransomware Microsoft aanval en vandaag is er een nieuwe variant ransomware genaamd Petya en worden er grote problemen gemeld bij APM, TNT en Maersk. Eveneens ligt onze nationale politie plat (ze kunnen zelfs niet mailen) hoewel daar ontkend wordt dat het om Ransomware gaat. Blijkbaar heeft de eerste golf  van WannaCry en de – niet structurele – oplossing van een paar weken geleden niet tot gevolg gehad dat iedereen als een haas naar de laatste versie van het Microsoft operating systeem is overgestapt, Petya maakt gebruik van hetzelfde lek als Wannacry destijds. Lag echter de badruk bij Wannacry op het binnenhalen van een buit, deze keer lijkt Petya meer gericht op het zo snel mogelijk verspreiden en het veroorzaken van maximale schade. Je zou je toch moeten schamen als je als IT’er verantwoordelijk bent voor de beveiliging en je hebt je nu nog niet tegen dit soort Ransomware ingedekt…

De eerste 100 dagen..en de winnaar is…China’s president Xi Jinping !

Eerder deze maand kondigde China aan in Shanghai de eerste quantum computer te hebben ontwikkeld waarmee ze berekeningen 24.000 keer sneller kunnen uitvoeren dan traditionele computers. Deze quantum computer maakt bij calculaties gebruik van de manier waarop elementaire deeltjes op  atoom niveau met elkaar communiceren waarmee we dus afscheid gaan nemen van de traditionele manier waarop computers werken met de binary code, zie hieronder een korte uitleg (het binaire systeem was vroeger wel makkelijker uit te leggen overigens…). 

Het hebben van een voorsprong op het gebied van quantum computing door China kan wel eens een grotere bedreiging zijn voor de VS zijn dan de krakkemikkige lange afstandsraketten van Noord Korea. Technologisch gezien loopt China voorop in deze ontwikkeling en er zijn de laatste tijd wel meer staaltjes van technologisch vernuft vertoond door China. Zo was er vanmorgen de eerste succesvolle testvlucht met het door China zelf ontwikkelde passagierstoestel de C919 die moet gaan concurreren met de Amerikaanse Boeing 737 en de Europese Airbus A320. Eerder deze week werd bekend dat China’s haar eerste eigen ontwikkelde vliegdekschip de Shandong in gebruik heeft genomen (ze hadden al langer een testversie) en is het laatste onderdeel van een 55 kilometer lange zeebrug tussen Hong Kong, Zhuhai en Macao geplaatst waardoor China nu ‘s werelds langste brug in bezit heeft, weer geheel door Chinezen zelf ontwikkeld dus zonder hulp van Westerse ingenieurs. 

Vorige maand werd China’s eerste vracht ruimteschip, de Tianzhou-1, succesvol op een Long March 7 raket vanuit Hainan de ruimte ingeschoten als onderdeel van het eigen Space Station programma dat als doelstelling heeft ergens tussen 2019 en 2022 een eigen station rond de aarde te hebben draaien weer gebruik makend vanChina’s eigen technologie. Overigens wordt 2018 wat dat betreft een spectaculair jaar omdat in  dat jaar zowel China, India en Japan het plan hebben een onbemande landingscapsule op de maan te laten landen. De US is dat pas van plan te gaan doen in 2020. Een geheel Aziatische wedstrijd dus waar het Westen maar ook Rusland niet aan mee doen. Er zijn overigens wel een aantal Westerse particuliere bedrijven met gelijksoortige plannen zoals SpaceX, we zullen zien wie de eerste is….

Technologische hoogstandjes van China die verder gaan dan het op massale schaal produceren van producten die bedacht en ontwikkeld zijn in het Westen. Wij zijn zo langzamerhand op technologisch en innovatief terrein ingehaald door China die niet alleen plannen maakt maar die ook nog eens volgens plan uitvoert! In de VS maakt Donald Trump zich vooral druk over het bouwen van een weinig innovatieve muur aan de grens met Mexico (waarvoor geen budget is opgenomen in zijn eerste begroting) en probeert hij de eigen sterk verouderde industrie door import maatregelen te beschermen terwijl hij de nieuwe globaal opererende Silicon Valley industrie van zich heeft vervreemd met zijn immigratie maatregelen.

En in Europa is het al niet veel beter met onze innovatief vermogen, vanwege de Brexit zullen we de komende jaren niet bezig zijn met bouwen aan de toekomst van Europa maar aan het bekvechten over wie de schuld heeft, wie wat moet betalen en hoe we afscheid van elkaar zullen gaan nemen. In dit klimaat zal er de komende jaren geen ruimte zijn voor Europese samenwerking op het gebied van innovatie. Neem bijvoorbeeld het Europese Airbus project. Deze week werd bekend dat de opbrengsten van Airbus zijn gehalveerd, de order portefeuille zeer mager gevuld is en er technische problemen zijn met drie van haar toestellen. Schijnbaar werkt het niet, zo’n groot Europees project met fabrieken in al die Europese landen met al die verschillende politieken belangen en culturele verschillen. En wat zullen de gevolgen van de Brexit voor dit grote Europes project? Trekt Engeland zich terug uit het consortium? Momenteel wordt er in de UK jaarlijks voor 4 miljard aan orders uitgevoerd waarbij zo’n 110.000 hoog opgeleide werknemers betrokken zijn…

Al met al kan je dus stellen dat niet Donald Trump de winnaar is na zijn eerste 100 dagen in het Witte Huis maar de Chinese President Xi Jinping. Technologisch, innovatief, economisch en politiek is hij de grote winnaar. China investeert momenteel drie keer zo veel in Afrika als de VS en eerder deze week heeft de Chinese HNA groep een 10% belang genomen in de Deutsche Bank (DB) waardoor China de grootste aandeelhouder is geworden. En politiek heeft Xi Jinping Donald Trump toch maar mooi kunnen managen als het gaat om de Noord Korea’s dreiging; van de aanvankelijke retoriek van Trump is weinig terecht gekomen en langzaam verschuift het Korea probleem weer naar de achtergrond. Xi Jinping speelt het politieke spel goed en bovenstaande foto is wat dat betreft illustratief voor de verhoudingen met de US: Xi Jinping kijkt met een superieure glimlach neer op Trump en geeft de bovenhand, veelzeggend voor de huidige verhouding tussen China en de VS…

Update 12 maart 2018.

Gisteren heeft een overweldigende meerderheid van het Chinese parlement ingestemd met een grondwetswijziging die president Xi Jinping de bevoegdheid geeft levenslang deze functie uit te oefenen. Tegelijkertijd wordt er een nieuwe Supervisiewet van kracht en een nieuwe Toezichtcommissie (Oversight) ingesteld voor corruptiebestrijding met vergaande bevoegdheden onder het motto: ‘Het leiderschap van de Partij en de socialistische rechtsstaat zijn volkomen on overeenstemming met elkaar. We vermijden dat we in de val van wetten en democratie vallen’. Door deze constructie die met 2.958 voor, 2 tegen en 3 onthoudingen werd aangenomen valt het de persoon van Xi Jinping, het presidentschap, de partij, de wetgevende en uitvoerende macht (de controlerende is nu afgeschaft) samen en worden 1.2 miljard Chinezen nu door één persoon aangestuurd die een zowat goddelijke status heeft gekregen. Niet voor niets wordt Xi Jinping dan ook vandaag Xi genoemd, Xi betekent in het Chinees hoop, wens of zeldzaam. Het is al weer lang geleden dat een wereldleider zo’n machtige status heeft gekregen, laten we hopen dat andere wereldleiders door Xi niet op een idee worden gebracht.

De Stand van de Media

Ik lees al vanaf mijn jeugd elke ochtend De Volkskrant en als ik op vakantie ben geweest verheug ik me er elke keer weer op de stapel kranten van de afgelopen drie weken door te nemen omdat ik anders het gevoel heb iets gemist te hebben. Het kost me meestal wel een dag maar dan heb ik ook in sneltreinvaart drie weken wereldnieuws aan mij voorbij zien gaan. Het is mij één keer overkomen dat een behulpzame buurman die ons huis tijdens onze vakantie in de gaten hield alle kranten had weggegooid omdat hij dacht dat oud nieuws geen nieuws is. Ik heb nog steeds het gevoel dat ik in de zomer iets gemist heb: er laat zich dan een soort leegte achter en het gevoel dingen gemist te hebben.

De krant, aangevuld met het NOS Journaal, is voor mij dus een ijkpunt voor het nieuws, mijn filter op de wereld en het kader waarbinnen alle andere informatie die ik ontvang door mij gestructureerd wordt. Ik denk dat dat voor een hoop generatiegenoten lange tijd zo geweest is maar ik merk dat daar de afgelopen jaren, met name door de opkomst van de sociale media, veel verandering in is gekomen en dit ijkpunt voor velen ontbreekt. Voor veel mensen vormen de social media nu de structuur waarlangs het nieuws tot hen komt waarop ook de meer traditionele media inhaken in hun nieuwsvoorziening. Je ziet het gebeuren in alle talkshows zoals DWDD, Pauw en RTL Late: ze hebben allemaal een blokje zogenaamd leuke nieuwtjes die ze halen van social media (en die waarschijnlijk iedereen al gezien heeft) en als er een nieuwe hype is zijn ze er als de kippen bij een en ander te duiden, succes gegarandeerd!

Aanjagers van dit soort nieuws zoals Geen Stijl en Dumpert, hier verzamelen zich de uitdragers van flauwe grappen en puberaal gedrag (en daarom kijk ik om principiële redenen nooit naar dit soort site). En recente gedoe zijn daar de vloggers an toegevoegd, een volstrekt onbelangrijk en onbeduidend fenomeen dat al langer bestaat en meer een bron van vermaak is voor de jeugd dan een serieus te nemen beweging. Vlogs zijn over het algemeen doodsaai, amateuristisch gemaakt en zonde om tijd aan te besteden. Je kan het vergelijken met de gratis porno kanalen die ook veel cliënten trekken en waar ook een miljoenen publiek voor is. Maar omdat er blijkbaar veel jongeren naar vloggers kijken en het om een nieuw soort social media gaat (het nieuwe toverwoord) worden ze inhoudelijk serieus genomen terwijl dat helemaal niet zo bedoeld is door de makers. Die willen gewoon aandacht en als ze daarvoor iets geks moeten zeggen of op hun hoofd een biertje moeten drinken met een spijker door hun neus dan doen ze dat: als het maar clicks genereert (en inkomen)! Deze blogs gaan vaak om helemaal niets maar roepen wel een beeld op bij jongeren dat je beroemd kan worden met vlogs zonder ook maar iets te doen. Een sporter of rapper moet nog iets presteren om beroemd te worden, bij een vlogger gaat het meestal alleen maar om de beeldvorming rond de persoon van de vlogger en het verwachte succes.

En dan gaan de serieuze nieuwsmedia zich er ook in ene mee bemoeien, voor een volger van het publieke debat een verschraling van de nieuwsvoorziening die meer zou moeten gaan om informatie voorziening en duiding rond de belangrijke thema’s die er op dat moment spelen dan het continu focussen op social media hypes en bang zijn er een gemist te hebben. Je ziet bijvoorbeeld vaak op Twitter mensen die boos worden als een actualiteiten of nieuws programma niet direct verslag doen van iets wat trending is op het internet terwijl dan soms al snel blijkt dat het om een verkeerd bericht gaat.

Waar ik me ook aan heb gestoord is de nieuwsvoorziening rond de Amerikaanse verkiezingen, dat gaat allemaal wel erg gemakzuchtig. Batterijen ex correspondenten en journalisten worden met cameraploegen naar de VS gestuurd om van daaruit te berichten wat er al lang in de krant of op de sociale media te lezen was. Vroeger werden nog wel eens historici of deskundigen uit de VS zelf geïnterviewd maar nu zijn het Eva Jinek, Twan Huys, Charles Groenhuijsen en Ton Klein die aan tafel aanschuiven en de oceaan over te steken, zelfs Maarten van Rossum heb ik nog niet op de buis gezien… Eveneens vreemd is dan dat de NOS ‘s tijdens de verkiezingsnacht urenlang deze mensen aan het woord laat terwijl iedereen die ook maar een beetje geïnteresseerd is in de Amerikaanse politiek en bereid is daarvoor op te blijven natuurlijk naar de Amerikaanse zenders kijkt die tegenwoordig alom te zien zijn. Totaal overbodig deze uitzendingen.

Een paar jaar als journalist in de VS voor de NOS rondlopen en je bent leven lang expert terwijl de deskundigen die zich hier al tientallen jaren in verdiepen buiten beeld blijven, de doctor Clavans komen helaas tegenwoordig niet meer aan bod…De media moeten zich weer gaan bezig houden met waar ze eigenlijk voor bedoeld zijn: het informeren van het publiek wat het laatste nieuws is en het duiden van het nieuws bijgestaan door deskundigen. En daarbij moet de nodige zorgvuldigheid in de nieuwsvoorziening in acht worden genomen waarbij bronnenonderzoek en eerst iets uitzoeken voordat iets als waar wordt gepresenteerd essentieel is. Positieve uitzonderingen op deze gemakzuchtige benadering zijn programma’s als Buitenhof en Tegenlicht van de VPRO die gelukkig niet met deze trend meegaan. Buitenhof heeft wekelijks een rubriek heeft waarbij een opiniemaker de Internationale kranten doorneemt en dat levert meestal mooie nieuwe inzichten en de VPRO durft het aan ook andere mensen die tegen de stroom ingaan aan het woord te laten.

%d bloggers like this: