De bijeffecten van het Coronavirus

9 maart 2020, de dag dat de beurzen massaal kelderden, niet alleen vanwege de angst voor het coronavirus maar ook vanwege de oliecrisis als gevolg de ineenstorting van de olieprijs omdat Rusland en Saoedi Arabië het niet eens zijn over de prijsvorming en productieafspraken. Zelfs de handel op Wall Street werd maandag even stilgelegd omdat de koersen met 7 procent daalden, de Dow kelderde bij de opening met 1.884 punten nadat de beurzen in Europa al diep in de rode cijfers stonden.

Een hoop turbulentie dus op de markten en de combinatie van oliecrisis en caronavirus hebben een grote impact op de wereldeconomie maar ook op onze eigen leven, zowel prive als qua werk. Feit is echter wel dat dit een tijdelijke situatie is en geen structurele hoewel het bij een crisis natuurlijk altijd zo is dat de ene partij beter uit een crisis komt dan een andere…

Natuurlijk heeft het coronavirus een enorme impact op onze samenleving omdat de verspreiding op dit moment onbeheersbaar lijkt en er veel slachtoffers vallen, maar daarnaast heeft de huidige crisis ook al een paar positieve zaken opgeleverd. Het is wellicht een beetje te vroeg om deze crisis te evalueren maar het lijkt me interessant in deze blog me op de positieve effecten te concentreren, het zwartkijken laat ik over aan aderen, een eerste inventarisatie van de positieve bijeffecten na twee maanden coronavirus:

  1. Samenwerking internationaal. Het effect van de maatregelen die er genomen worden tegen het coronavirus zijn direct meetbaar in de cijfers en voor iedereen inzichtelijk. Demagogie a la Trump helpt dus niet omdat de medische feiten Fakenews onmiddellijk ontkrachten. In dit geval dwingen de feiten de politici hun agenda aan te passen aan die van de experts omdat het niet volgen van hun advies direct impact heeft op de cijfers. Hoewel er nu in verschillende landen soms andere maatregelen worden genomen is er ook veel samenwerking en die zal uiteindelijke het meest effectief zijn want dit probleem kan je niet per maand oplossen.
  2. Lokale initiatieven. De trend de industriële productie daar plaats te laten vinden waar die het goedkoopst is heeft als resultaat gehad dat, nu de grenzen dicht zijn gegaan, de aanvoer van veel producten stokt. Hierdoor komen er lokaal initiatieven van de grond om de productie van essentiële producten weer in eigen hand te nemen. Denk bijvoorbeeld aan farmaceutische producten die essentieel zijn en nu door apothekers weer zelf gemaakt gaan worden maar ook op andere terreinen kan je dit verwachten.
  3. Scheiding personen en goederenverkeer. Het virus wordt overgedragen door mensen en niet door goederen en de digitalisering en automatisering hebben er voor gezorgd dat de hele afhandeling van de fysieke distributieprocessen technische gezien zonder menselijk handelen kan plaats vinden. Daarom doen online platforms als Amazon, die nu 100.000 nieuwe medewerkers aan het werven is, het nu ook erg goed. Het personen verkeer is de kwetsbare factor en je kan verwachten dat de huidige drempels voor het vrije verkeer nog wel even blijven of wellicht zullen blijven. Naast een pasport zou een medisch pasport wel eens een belangrijk document kunnen worden.
  4. Herwaardering mens – mens werk. Iedereen die voor zijn werk direct contact heeft met anderen neemt een risico en dat geldt zeker voor diegenen die vanwege hun beroep profsssioneel in aanraking komen met risicogroepen. En dat zijn vaak juist de groepen die de afgelopen decennia gezien hebben dat hun werk steeds minder aanzien kreeg en financieel ondergewaardeerd. Denk daarbij aan de hele zorg maar ook mensen in het onderwijs, de politie en andere hulpdiensten etc.
  5. Prive belangrijker dan werk. De mogelijkheden zich buitenshuis te vermaken nemen af waardoor mensen zich weer thuis moeten gaan vermaken en nadat op een gegeven moment alle Netflix series bekeken zijn komt er weer tijd voor elkaar en het lezen van een goed boek…
  6. Burenhulp. In mijn eigen omgeving wordt er al levendig geappt over het Corona virus en aangeboden elkaar te helpen als iemand ziek wordt, boodschappen te doen en elkaars voorraad aan te spreken in geval van tekorten. Noodgedwongen zitten er vaal mensen thuis en dan is het mooi dat iedereen elkaar helpt.
  7. Thuiswerken. Vele bedrijven en instelling worden gedwongen thuis te werken en de ervaringen die deze bedrijven nu opdoen zouden wel eens een positieve impuls kunnen geven en een andere kijk op het thuiswerken voor diegenen die altijd dachten dat dit niet productief is. Tevens zal hierdoor het aantal files afnemen.
  8. Aandacht voor de gezondheid. Het coronavirus drukt ons op de feiten dat ongezond leven en de daardoor opgelopen kwalen de impact van het virus op onze gezondheid beïnvloeden. Het zorgen voor je eigen en andermans gezond lichaam is de beste methode om de impact van het virus als je het eenmal hebt te voorkomen.
  9. CO2 reductie. We hebben al gezien dat het stilleggen van fabrieken in China een directe impact heeft op de CO2 uitstoot maar ook maatregelen als het thuiswerken of het afsluiten van gebieden voor buitenstaanders zullen denk ik een grote positieve impact hebben op de CO2 reductie
Gezin in quarantaine vanwege corona besmetting – Volkskrant 10 maart 2020

En in de rubriek duurzame innovaties die mogen blijven:

  • Van het contant geld afkomen omdat daardoor besmetting plaats vindt;
  • Vervangen deurklinken op toiletten voor duwsysteem zodat de handen schoon blijven na het wassen;
  • Spreiden werktijden over de dag waardoor de spits verdwijnt;
  • Etc…

1 februari 2020, de dag dat na 3,5 jaar de UK eindelijk weer op eigen been staat en de dag dat duidelijk is geworden dat het impeachment proces tegen Donald Trump met een sisser zal aflopen. Eindelijk wordt er een punt gezet achter twee processen die al een tijd een negatieve doorwerking hebben en een rem zetten op de ontwikkeling van deze twee belangrijke spelers op het wereldtoneel. Boris Johnson kan zich nu eindelijke gaan focussen op de groei van de eigen economie en Donald Trump op de verkiezingen eind van het jaar die hij waarschijnlijk, bij gebrek aan een aansprekende democratische tegenkandidaat, zal gaan winnen.

Het ging daarom ook goed op de beurzen de afgelopen tijd, record naar record werd gebroken en de Down Jones index stond een week geleden na de aankondiging van het handelsakkoord met China zelfs even boven de 29.000, een historisch record waar Donald Trump behoorlijk trots op was. Tot er plots een daling optrad rond 27 januari en die daling heeft niets met de economie te maken maar alles met de opmars van het Coron virus die heftiger is dan eerder verwacht, zie onderstaande ontwikkeling van de Dow Jones index in januari en de besmetting en sterftecijfers van de afgelopen week:

Dow Jones index
Dow Jones Index 31 jan 2020

Hoewel de ernst van het Wuhanvirus waarschijnlijk minder is dan eerdere Coronavirussen zoals SARS likt het erop dat de impact en de verspreiding sneller gaat en moeilijker te stuiten is. De WHO heeft inmiddels de medische noodtoestand afgekondigd, buitenlanders worden geëvacueerd uit China, vliegmaatschappijen besluiten niet meer op China te vliegen en de Russische overheid heeft inmiddels besloten de 4.500 kilometer lange grens tussen China en Rusland te sluiten en dan hebben we het nog niet eens over de miljoenen Chinezen die nu gedwongen in quarantaine zitten… De cijfers liegen er niet om en als je een eenvoudige prognose maakt van de potentiële impact zie je dat zelfs bij een kleine sterftekans en een lage verspreidingsfactor deze significant is. Daarbij zal de impact bij landen met een goede gezondheidszorg waarschijnlijk minimaal zijn maar landen die dat niet zo goed voor elkaar flink last krijgen. Onderstaande grafiek rekent de huidige trend door voor de komen twee maanden uitgaande van een sterftekans van 2,2 % – de afgelopen dagen contant – en een verspreiding van 2 tot 3 maal per infectie – geschat – dit laatste percentage weten we nog niet precies maar kijkend naar de cijfers van de afgelopen week ligt dit percentage waarschijnlijk veel hoger (1 op 5).

Lichtpuntje is wel dat massaal aan de oproep van de WHO gehoor wordt gegeven en sommige landen zelfs strengere maatregelen nemen dan noodzakelijk, hoewel sommige landen dit waarschijnlijk uit opportunistische overwegingen doen. Duidelijk is in ieder geval dat de uitbraak van dit virus naast een medische eveneens een economische impact zal hebben, in eerste instantie vooral op China waar het allemaal begonnen is maar waarschijnlijk uiteindelijk op ons allemaal omdat we nu eenmaal economisch steeds meer met elkaar verbonden zijn.

Hopelijk krijgen we deze epidemie onder aanvoering van de WHO snel onder controle en krijgen al die wereldleiders die zich verzetten tegen internationale samenwerking snel door dat samenwerking in een steeds meer onderling afhankelijke wereld een must is. Vanuit deze invalshoek bekeken is de bestrijding van het Coronavirus een stresstest voor de hele wereld om te testen of wij met zijn allen in staat zijn zo’n grote uitbraak zonder al te veel schade onder controle te krijgen.

Benieuw wat de beurzen maandag gaan doen…

About Gerard Geerlings

Gerard Geerlings, socioloog en schrijver, schrijft online over wat er zoal aan de hand is op het terrein van de digitale samenleving, de troost van kunst, praktische levenskunst en de actuele politiek.
This entry was posted in Blog and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.