Tag: Angela Merkel

Het verdeelde Amerika

Tot vier jaar geleden was het volgen van de verkiezingen in de VS een hobby van mij. Als er debatten waren tussen de presidentskandidaten stond ik midden in de nacht op om ze te volgen. En dan daarna schakelen tussen CNN , NBC, ABC en BBC voor het spinnen en de commentaren tot de eerste peilingen de winnaar van het debat aanwees. Heerlijk dit soort democratische rituelen, de instituties die dit soort debatten organiseerden en de moderatoren die hun best deden het debat in goede banen te leiden.. Uiteindelijk won er dan iemand de verkiezingen en dat was dan dat en daar deden we het dan maar weer mee de komende vier jaar.

Dit jaar ben ik nog geen één keer vroeg opgestaan om een van de conventies te volgen. Het doet gewoon pijn te zien dat een land dat lang ons voorbeeld was zichzelf ten gronde richt en afglijdt tot een intern verdeeld land waar iedereen met elkaar overhoop ligt en er geen gemeenschappelijk noemer is waarop men zich kan vinden. Stad vs. platteland, Democraat vs. Republikein, wit tegen zwart, extreem rijk vs. middenklasse: de tegenstellingen zijn enorm in de VS en het debat wordt niet meer gevoerd volgens de traditionele spelregels maar online op twitter en op straat. Wat mij daarbij vooral is verbeten toon van het debat en de hoog oplopende emoties waaruit een diepgeworteld wantrouwen blijkt tussen de politieke opponenten maar ook bij de journalisten die er vaak zichtbaar moeite mee hebben onafhankelijk te blijven.

Wat er ook gebeurd, of Trump nu wint of Biden, de grote verliezers van deze verkiezingen zijn de Amerikanen zelf.

Populisme en polarisatie voeren de boventoon en het politieke debat wordt gedomineerd door het eigen gelijk en het in een kwaad daglicht zetten van je tegenstanders. Ondertussen is er steeds meer maatschappelijke onrust, een toenemend aantal werklozen, krimpt de Amerikaanse economie en loopt de VS het risico haar positie als politieke en economische wereldleider te verliezen. Voor het eerst in de geschiedenis wordt een wereldmacht niet door een concurrerende mogendheid om zeep geholpen maar door het volk zelf dat niet in staat is samen te leven en tot een politieke consensus te komen.

Het is nog maar de vraag of de presidentiële debatten, die gepland staan in oktober, door zullen gaan, daar is al veel gedoe over geweest. Tevens verschijnen er steeds meer berichten dat het niet vanzelfsprekend zal zijn dat de verliezer van de verkiezingen zich bij de uitslag zal neerleggen en het nog wel even zal gaan duren voordat de uitslag definitief bekend is. Allemaal zaken die het democratische gehalte van de verkiezingen in de VS onderuit halen en een trendbreuk zijn met het verleden.

Ondertussen grijpt Poetin de interne focus van de VS en het gebrek aan leiderschap aan om oppositieleider Aleksej Navalny uit te schakelen en Belarus over te nemen en kan Yi Jinping de weerstand in de provincie tegen het centraal gezag van de Oeigoeren, Mongolen en in Hong Kong aanpakken. Gelukkig hebben we Angela Merkel nog die zich hard maakt voor Navalny, vanuit de VS blijft het echter helaas stil. Niet zo gek want Donald Trump maakt er tegenwoordig zelf ook gebruik van zijn politieke tegenstanders zwart te maken en er alles aan te doen hun democratische recht om te stemmen te ontnemen, geen wonder dat hij twijfelt aan de bewijzen tegen de Russen.

Hoe nu verder met Europa?

Sinds de Tweede Wereldoorlog trokken de Westerse landen jaren samen op en daar lijkt nu een einde aan te zijn gekomen nu het Verenigd Koninkrijk na de Brexit deze zomer en de US na de verkiezing van Trump deze week een onafhankelijker koers gaan varen. En dat heeft een enorme impact voor ons in Europa die hier niet voor gekozen hebben maar wel met de gevolgen hiervan geconfronteerd worden.

donald-trump-701512

Onzekere tijden breken aan. Wat gaat er de komende tijd gebeuren op het gebied van de vrijhandel, het vrije verkeer van personen en defensie? En wat is de impact daarvan voor ons in het Europa van na de Brexit? We weten het nog niet exact maar dit zijn wel de thema’s die zowel Trump als Farage hebben aangekaart en die Donald Trump nu voortvarend wil gaan aanpakken, Theresa May doet er waarschijnlijk ets langer over en heeft dezelfde speerpunten als Trump. De eerste ontmoeting tussen die twee kan wel eens interessant worden want als die twee een gemeenschappelijke agenda gaan opstellen valt het Westen uiteen in twee blokken en delven wij het onderspit. Waarom bepalen we overigens niet zelf deze agenda? Europa is getalsmatig nog steeds groter dan de US en UK qua aantal inwoners (EU 450, US plus UK 317) hoewel het BNP van die twee samen wel weer groter is (UK en VS 20,7 miljard versus EU 16,6 miljard dollar), in onze markt zit dus nog wat groei!

Daarbij is er een belangrijk geopolitiek verschil tussen de EU en de twee andere machtsblokken: als er een kans op een conflict op korte termijn is dan is dat in het Midden Oosten of in de relatie met Rusland en dan wordt dat in Europa uitgevochten, niet in de US of de UK. Waar deze twee landen de vrijhandel en het vrij verkeer van personen uit eigen belang op de korrel nemen zou onze prioriteit moeten liggen op defensie en de geluiden uit zowel de US als de UK om niet automatisch het NATO verdrag in werking te stellen (een aanval op één NAVO land is een aanval op ons allemaal) klinken steeds luider. Laten we hopen dat het het komende half jaar een beetje rustig blijft en Donald Trump zijn spierballen nog even niet hoeft te laten zien…

le-pen

En ondertussen blijven wij passief in Europa en zetten we daar geen eigen beleid tegenover. Gespannen wachten we op de verkiezingen die er aan komen bij ons en in Frankrijk en hoe Geert Wilders en Martine Le Pen het gaan doen. Niet voor niets waren dit de eerste politici in Europa die Trump feliciteerden. En de rest van Europa wacht af en trekt zich terug in haar schulp. We hebben geen goede analyse, visie en leiderschap en reageren momenteel alleen maar op wat er om ons heen gebeurd!

Wat mij bijvoorbeeld opvalt aan de visie van Trump en May is het gebrek aan toekomstvisie, ze weten heel goed wat ze niet willen maar niet waar ze op termijn naar toe willen. Trump heeft het in zijn 100 dagen plan alleen maar over het afschaffen van wetten en korte termijn oplossingen, geen woord bijvoorbeeld over innovatie waardoor de VS zich zou moeten onderscheiden van de rest van de wereld. Dat mag de volgende Amerikaanse president blijkbaar weer gaan doen als zij de rotzooi die Trump heeft achtergelaten heeft opgeruimd.

image

Leiderschap en een visie, dat is wat we nodig hebben en het liefst samenvallend in één persoon. Een nieuwe Winston Churchill of Helmut Schmidt die in staat is een nieuwe lijn voor Europa uit te zetten en die een visie op de toekomst heeft. Waar bij de US en de UK de vrijhandel, het vrije verkeer van personen en defensie op de korrel worden genomen zou ik voor de EU het liefst op de agenda willen zetten:

  1. de bescherming van de vrijhandel en de vrijheid van het individu (daardoor zijn we groot geworden)
  2. zo snel mogelijk een eigen militaire organisatie oprichten die zich niet alleen richt of defensie maar ook op vredes- en humanitaire missies  (daar zijn we immers goed in)
  3. ons gaan richten op technologische innovatie (want dat laten de anderen liggen).

Nu alleen nog iemand zoeken die dit kan gaan uitdragen maar dat is helaas wat moeilijker, overigens ben ik wel beschikbaar…

Naschrift 18 maart 2017:

Gewoon onbeschoft, de manier waarop Donald Trump Angela Merkel, bondskanselier van Duitsland, gisteren op het Witte Huis ontving. Duitsland is een van de trouwste bondgenoten van de VS en drijvende kracht achter de politieke en economische stabiliteit in Europa en je zou toch zeggen dat het handig is met haar te gaan samenwerken maar niks van dat ales. Trump ziet Merkel blijkbaar als concurrent en niet als partner, zijn hele body language laat zien dat hij haar minacht. Dat heeft wellicht ook te maken met haar presentatie, Trump laat zich graag omringen met dames die er leuk uitzien, kijk maar naar zijn entourage. Hiermee beledigt Trump niet alleen Angela Merkel maar Duitsland, alle vrouwen en alle Europeanen die, net als Angela Merkel, op een vreedzame manier werken aan de grote problemen van deze tijd.

Deze vernedering  van Merkel door Trump staat niet op zichzelf: May, Erdogan en Poetin kunnen er ook wat van en laten het niet alleen bij woorden maar ook bij daden en daar zullen we toch een antwoord op moeten formuleren. Onder druk is soms ineens veel mogelijk wat daarvoor onwaarschijnlijk werd geacht. We zitten in een transitie waarin we tot nu toe niet in de lead zijn maar deze vernederingen kunnen we ons niet laten welgevallen, tijd dus voor een Europees reveille! En wellicht kan Angela Merkel als moreel leider van Europa hierbij het voortouw nemen.

%d bloggers like this: