Zomer 2021: keerpunt of kantelpunt

Zaterdag 7 augustus 2021, slot.

Weer terug thuis lees ik op zaterdagochtend aan de keukentafel voor het eerst weer de krant en kom ik in de Volkskrant een interessant interview tegen met Maarten Scheffer, hoogleraar Aquatische Ecologie, over kantelpunten. Een kantelpunt is volgens hem een situatie waarbij je een punt over bent gegaan waarna een situatie zich gaat versterken waardoor het heel moeilijk wordt terug te gaan naar de situatieplan vóór het bereiken van het kantelpunt. Hij refereert daarbij voornamelijk naar klimatologische verschijnselen net een grote impact op ons leefmilieu maar heeft ook oog voor de sociale kant van grote klimaatveranderingen die tot grote culturele fricties kan leiden, sociale spanningen en conflicten.

Het kantelpunt waar hij zich het meest zorgen over maakt is het bereiken van een sociale kantelpunt naar een duurzamer levensstijl met als grote vraag of wij als mensen in staat zijn te kantelen zodat na ons nog vele generaties na ons nog in staat zijn een prettig keven op deze aarde te hebben? Een van de lastige eigenschappen van sociale kantelpunten is echter dat deze niet stuurbaar zijn, er zit niemand aan het roer en het bereiken van een kantelpunt kan alleen het gevolg zijn van wat we met zijn allen doen en overal worden geïnitieerd: bedrijven, het onderwijs, onze taal, de kunst, de wetenschap of ons ecologisch systeem.

Tevens is het volgens mij lastig van te voren aan te zien komen of iets een kantelpunt is of niet, dat kan je volgens mij pas achteraf vaststellen dus de vraag die ik stelde toen ik aan deze bug begon of we nu op een keerpunt of een kantelpunt zitten was een beetje voorbarig maar ik denk wel dat de huidige coronapandemie wel degelijk een relatie heeft met de klimatologische ontwikkelingen. Zie mijn blog die ik hierover een tijdje geleden schreef: Klimaatverandering en de Covid-19 pandemie.

Vrijdag 6 augustus.

Via Luxemburg weer in Nederland aangeland. In Luxemburg een Duitse sneltest gedaan en die was negatief dus geheel volgens het protocol mag ik weer aan de Nederlandse samenleving deelnemen. Voor de apotheek waar we stonden stond een lange rij mensen te wachten en vlak voor ons stond iemand die ook sneltesten wou kopen maar bij het afrekenen schrok van de prijs (4,80 per stuk) en toen snel de zaak zonder de testen verliet.

Terug in Nederland was et weer even wennen bij het pompstation dat niemand met een mondmasker rond liep terwijl je vier weken lang op alle plaatsen waar ik we kwamen in Frankrijk en Italië iedereen dat zonder problemen deed en je je constant bewust was van de pandemie.

Donderdag 5 augustus.

Ik zat nog even na te denken over mijn stukje gisteren over het gebrek aan controle door de overheid op naleving maar dacht toen in ene dat het wellicht beter is dat mensen hun gedrag aanpassen zonder repressie omdat ze het met het beleid eens zijn. En dat doet de meerderheid van de bevolking op dit moment en dat is eigenlijk prima.

Gisteravond zat ik in een restaurant naast twee ouderen die hun mondkapje ophielden terwijl ze aan tafel zaten en alleen af deden als ze aan het eten waren, zo namen ze hun eigen verantwoordelijkheid en deden wat ze zelf het beste vonden. Mijn conclusie: Beleid dat leidt tot gedragsverandering is beter beleid dan an het afdwingen van gedrag door middel vrepressie zoals in China. Daarin onderscheiden wij ons gelukkig als Europeanen.

Woensdag 4 augustus.

Op de terugweg aangeland in Villefranche sur Saone ontvangen we het bericht dat vanaf a.s. zondag 8 augustus de Nederlandse regering steekproefsgewijs de terugkomende vakantiegangers gaat controleren, dan ben ik al weer terug in Nederland. De Duitsers zijn hier al eerder mee gestart en dat was voor mij reden op de terugweg niet door Duitsland te reizen, dat scheelt weer een digitale aanmelding. Nederland gaat overigens alleen aan de zuidgrens controleren met mobiele teams.

De rode draad deze zomer blijft dat je wel beleid kan maken maar als je niet tevens controles uitvoert op de naleving dat beleid geen zin heeft. Gisteren zat ik nog te lunchen in Castelane toen vijf Franse agenten het terras op kwamen, ik wilde al mijn gele boekje pakken maar de heren gingen gezellig aan hun gereserveerde tafel zitten en aan de lunch.

Zaterdag 31 juli.

Aangekomen in Genua, de stad van Ilja Leonard Pfeiffer. Onderweg meerdere mensen tegen gekomen die om die reden naar Genua gingen en bij het zwembad in ēén van zijn boeken aan het lezen waren en mij zelfs wisten te vertellen wat hij woont. Dat gaat mij te ver.

Volgens de kranten zijn er vandaag allerlei protesten in Italië tegen de coronapas, die over een week ingaat, maar daar heb ik niks van gemerkt. Wellicht lopen wij in de verkeerde buurt maar we zijn vandaag helaas geen zwervers, travestieten en alcoholisten tegen gekomen die ons lastig vielen en overvallen zijn we ook niet, wel alles netjes in de kluis op de hotelkamer achter gelaten want Ilja had ons gewaarschuwd.

Een bijzonder mooie stad dat Genua, mooie straten om te flaneren, uitstekende restaurants en alleen maar aardige mensen tegen gekomen op een kwade serveerster na die helemaal uit haar dak ging toen ik aan een tafeltje op een terras, waar we al een tijdje zaten te wachten, chips pakte uit een schaaltje dat daar stond. Ze houden zich daar streng aan de regels dat een tafel eerst afgeruimd moet zijn en ontsmet alvorens gasten daar weer bediend mogen worden. Prima natuurlijk en terecht dat zij mij aansprak, haar emoties laten zien hoe diep het zit bij de Noord Italianen, waar het anderhalf jaar geleden begon en na bijna twee jaar corona niet open te zijn geweest.

‘s Avonds toen we zaten te eten op een plain in de stad kwam er plots een stoet demonstranten langs, zo’n 100 in totaal, onder begeleiding van twee politieagenten, het zag er allemaal vrij onschuldig uit en de mensen om ons heen op het terras gingen gewoon verder met wat ze aan het doen waren. Het moeten protesteren hoort er nu eenmaal bij in een democratie en houdt iedereen scherp.

Woensdag 28 juli.

Nu een week in Italië, eerst in San Remo en daarna in Sassello, niet zo warm als in de Provence en met af en toe een flinke stortbui, maar verder prima vertoeven dankzij de truffels en de prachtige wijnen uit Piemonte. Code groen hier en in Nederland is de R weer onder de 1,0 dus dat gaat de goede kant op en de mensen die ik hier spreek zijn dan ook niet echt in Corona geïnteresseerd hoewel de Italianen zich strikt houden aan de mondkapjesplicht.

Ik zat eergisteren tijdens het diner naast een Nederlandse vrouw van 24 die vertelde één prik te hebben gehad en zonder testbewijs op vakantie te zijn gegaan. Van een verplichte digitale inreispas had ze nog nooit gehoord en ook niet over het digitale testbewijs dat ingaat per 6 augustus, over ruim een week dus. We zien wel, zei ze schouderophalend, nog geen controle tijdens haar vakantie gehad.

Daar ligt dus ook het probleem, in deze big data wereld waar onze beleidsmakers denken met hun Apps alles onder controle te kunnen krijgen hebben we de controleurs en toezichthouders wegbezuinigd en denken de politici dat hun beslissingen de pandemie onder controle krijgen effectief zijn terwijl de burgers doen wat ze willen en zich hier niks van aantrekken. Hierdoor blijft er een grote groep onbereikbare over en daar gaan we na de zomer nog flink last van krijgen vrees ik als al die onbeschermde vakantiegangers weer thuis zijn.

Vrijdag 23 juli.

Het lijkt wel of we steeds voor de restricties uit reizen, in Frankrijk begonnen die op 21 juli en nu we in Italië zijn zijn deze per 6 augustus aangekondigd, ook dan hebben wij Italië al lang weer verlaten. Ook hier wordt een digitale coronapas verplicht hoewel er een uitzondering wordt gemaakt voor mensen die aan de bar staand een espresso drinken, dichter bij elkaar kan natuurlijk niet. Over het algemeen houden de mensen zich hier goed aan het dragen van mondkapjes.

Verder vandaag een dagje opeen zowat leeg strand gezeten, het ontbreken van de touristen heeft ook zijn voordelen en drukt de kamerprijzen in de hotels hier in San Remo behoorlijk.

Donderdag 22 juli.

In Italië aangekomen en zonder enige controle waar dan ook in ons hotel in San Remo aangekomen. Wel het verplichte digitale formulier ingevuld waarin allemachtig veel gegevens moeten worden opgegeven over waar je precies de grens over gaat en hoe laat je dat gepland hebt en waar je de afgelopen 15 dagen allemaal geweest bent. Het was nog een race met de klok om precies op tijd de grens te passeren maar het is uiteindelijk wel gelukt. In het nieuwe corona tijdperk is er geen ruimte voor een ingelast museumbezoek, je moet je natuurlijk wel houden aan de planning die je zelf opgegeven hebt.

Inmiddels code donkerrood in Nederland.

Woensdag 21 juli

De afgelopen week in de Provence doorgebracht op een camping die steeds leger werd wat ook zo zijn voordelen heeft. Normaal gesproken struikel je in de streek rond Apt, waar wij vaak komen, over de Nederlanders maar niets van dat alles dit jaar. Wel veel gesloten winkels, lege terrassen en veel testlokaties en mobiele vaccinatiebussen waarvan volgens de campingbaas weinig gebruik wordt gemaakt, de Fransen testen liever. Ook het gebruik van mondkapjes is minder dan een jaar geleden, je ziet in de winkels veel mensen met het kapje onder de kin, dat was vorig jaar wel anders.

Niet alleen de discipline is er niet meer, ook de irritatie neemt toe. We stonden in Aix in de lift van een parkeergarage waar er maar twee in mogen, er na ons nog snel een ander stel instapte en op de volgende verdieping nog een vrouw. Dat leidde tot een flinke scheldpartij. Toen ik opmerkte dat schelden nog meer airosollen opleverde kreeg ik er van langs, waar bemoeit een Nederlander zich ook mee…

Donderdag 15 juli.

Peter R. De Vries overleden en code rood in Nederland. Geen keerpunt of kantelpunt maar een dieptepunt voor Nederland.

Quatorze Juiliet.

Twee en half uur over het Franse platteland gereden door allerlei lieflijke dorpjes en geen national vlag gezien, geen festiviteiten en geen mens op straat. Het enige dat aan quatorze Juiliet deed denken was een aantal laag in formatie overvliegende militaire vliegtuigen en gerommel in de verte van vuurwerk later op de avond. Geen feest dus dit jaar in Frankrijk.

Dinsdag 13 juli.

Vandaag de Fransen gevraagd waar ze enthousiast van worden en het onderwerp waarbij de iedereen vrolijk werd was ’10 pour cent’, de Netflix serie over een Parijs agentschap dat de belangen van Franse auteurs behartigd en in ruil daarvoor 10 procent van hun gage opstrijkt. Hadden ze allemaal gezien en vonden ze allemaal geweldig. Vooral het spel van de hoofdpersoon Andrēa Martel gespeeld door Camille Cortina kreeg veel bijval. Andréa staat in ’10 pour cent’ voor een sterke onafhankelijke vrouw die goed is in haar werk en alles uit de kast haalt haar doelen te bereiken. In haar persoonlijke leven is ze gepassioneerd en onafhankelijk en moeilijk in staat lange termijn relaties aan te gaan: bij haar gaat het werk voor het meisje.

De serie geeft een mooi beeld van de Franse samenleving waar individuele vrijheid en autonomie nog steeds belangrijk worden gevonden. Gelukkig maar, dat levert een pluriforme samenleving op waar iedereen zich zelf kan ontwikkelen en zijn eigen keuzes kan maken en dat verklaart ook de weerstand tegen het verplicht vaccineren waar het vandaag in de Franse media hoofdzakelijk over ging.

Maandag 12 juli.

Vanavond hield Macron een toespraak waarin hij verdergaande maatregelen aankondigde zoals het verplicht vaccineren van zorgpersoneel en je laten testen voor het bezoek aan een restaurant of museum. De Chambre d’Hote zit niet vol en het diner morgen gaat helaas niet door. En onze jongste dochter heeft inmiddels op basis van de berichtgeving besloten haar vakantie naar Frankrijk te annuleren, een flinke teleurstelling voor haar. Ik ben overigens wel benieuwd hoe de Fransen dit gaan handhaven. Tot nu toe in Frankrijk geen controles gezien en de eigenaar van de Chambre d’Hote vertelde dat vorig jaar er tijdens de lockdown geen enkele controle was geweest.

21 juli gaan de maatregelen in en we hadden al besloten dan naar Italië te gaan, we zullen zien of dat dan nog mogelijk is, de verspreiding van de Delta variant grijpt snel om zich heen. Overigens veel regen hier aan de Loire en de voorspellingen zijn ook niet al te best, gelukkig hebben we een prima appartement. Veel wandelen dan maar tussen de koeien in La Pouëze.

Zondag 11 juli 21.

Op het moment van vertrek naar Frankrijk is Nederland geel en Frankrijk groen, de laatste cijfers laten zien dat de Delta variant snel om zich heen grijpt, gisteren zo’n 10.000 besmettingen per dag en naar verwachting gaat deze stijging nog wel even door. Ik besluit mij daar maar niet al te veel van aan te trekken, corona is nu eenmaal ‘here to stay’, we zullen er mee moeten leren leven, ook op vakantie.

Vannacht lang wakker gelegen van twee tuinfeesten die op gehoorsafstand van mijn huis plaats vonden. Het ging er vrolijk aan toe en ik hoorde met name de jeugd flink uit zijn dak gaan. Dit is ook niet te voorkomen, het heeft allemaal te lang geduurd en de recente versoepelingen nu terugdraaien moeilijk in het huidige klimaat. Een verkeerde inschatting van het kabinet met grote gevolgen maar waarschijnlijk zonder politieke consequenties. Terwijl de UK op slot ging dachten zij dat wij van het Delta virus gevrijwaard zouden blijven, hoe naïef kan je zijn. Nederland is geen eiland.

Al vroeg op pad met als eindbestemming Olivier en Bruno in La Pouëze die wij al eerder bezochten en aan het eind van de dag aangeschoven aan het diner met alleen maar Fransen aan tafel, weer even wennen dat Frans. Dit jaar hadden ze in hun Table d’hote nog geen Engelse gasten gezien en regende het momenteel annuleringen. Verder gediscussieerd over Kate Bush wiens recente albums beter zijn dan haar eerste platen, waarom ze gestopt zijn met het houden van kippen en nooit naar voetbal kijken, ondertussen genietend van een driegangendiner met groente en fruit uit eigen tuin. Tevens waren we het er, tot onze verrassing, al snel over eens dat mensen wel degelijk kunnen veranderen. Het dit jaar maar niet over het bestaan van God gehad.

Zaterdag 10 juli.

Tot gisteren bezig geweest met afronden en dan nu vier weken vrij, mijn tweede corona vakantie op rij en ik weet nu wat me te wachten staat. Vorig jaar lukt het mij, ondanks alle beperkingen, toch een aangename zomer te hebben, benieuwd hoe dat dit jaar gaat lopen. De menselijke conditie van Hannah Ahrendt meegenomen, recent haar biografie gelezen en dit lijkt mij een passend boek voor deze zomer.

Vooruitkijken is altijd lastig en ik ben al vaker met een verslag begonnen in de verwachting dat alles anders zal gaan dan normaal en er drastische veranderingen aan staan te komen. Achteraf bleek dat altijd mee te vallen en viel alles keurig in het plaatje, dat hoort nu eenmaal bij het verleden.

Blog over de zomer van 2012: keerpunt of kantelpunt.

%d bloggers like this: